Thủ tướng: Sẽ phát triển nhà ở cho thuê dài hạn dành cho người lao động

Sáng 5-6, trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tổ chức chương trình Thủ tướng Lê Minh Hưng trao đổi, thảo luận với các đại biểu dự đại hội.

Nhiều ý kiến người lao động tập trung vào những vấn đề sát với đời sống công nhân hiện nay như tiền lương, sức khỏe, nhà ở, đào tạo nghề và nâng cao năng suất lao động.

Nỗi lo lớn nhất vẫn là thu nhập và chi phí sinh hoạt

Phát biểu tại chương trình, bà Nguyễn Thị Mai Chi, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH New Apparel Far Eastern Việt Nam (Đồng Nai), cho rằng đời sống của một bộ phận người lao động hiện vẫn còn nhiều khó khăn dù kinh tế đất nước đã có bước phát triển đáng kể.

Theo bà Chi, mức lương hiện nay của nhiều công nhân chưa đáp ứng được nhu cầu sống cơ bản của gia đình. Không ít gia đình có cả vợ chồng cùng làm công nhân hoặc một người làm công nhân một người làm công việc tự do nhưng đều có thu nhập bấp bênh, không có khả năng tích lũy.

Khi phát sinh biến cố như ốm đau, mất việc hoặc có khoản chi đột xuất, nhiều người phải tìm đến sự hỗ trợ của đồng nghiệp, công đoàn, thậm chí vay mượn để vượt qua khó khăn.

Bà Nguyễn Thị Mai Chi, Chủ tịch Công đoàn cơ sở Công ty TNHH New Apparel Far Eastern Việt Nam nêu những tâm tư của người lao động. Ảnh: V.LONG

“Tôi băn khoăn khi người lao động luôn phải lo cơm áo gạo tiền thì liệu họ có thể yên tâm lao động an toàn, sáng tạo và nâng cao năng suất hay không” - bà Chi chia sẻ.

Từ thực tế đó, bà kiến nghị Chính phủ tiếp tục nghiên cứu chính sách tiền lương theo hướng bảo đảm mức lương đủ sống cho người lao động và gia đình họ.

Cùng với đó là tăng đầu tư các chính sách phúc lợi như nhà ở xã hội, nhà trẻ, trường học, thiết chế văn hóa để giảm áp lực chi tiêu hằng ngày, nâng chất lượng cuộc sống và tạo điều kiện để người lao động gắn bó lâu dài.

Theo đại biểu, thu nhập ổn định và điều kiện sống tốt hơn không chỉ giúp bảo đảm an sinh mà còn là nền tảng để nâng năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực.

Một nội dung khác nhận được nhiều sự quan tâm là vấn đề chăm sóc sức khỏe công nhân. Bà Trần Thị Chi, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Newwings (Bắc Ninh), cho biết người lao động hiện đang đối mặt với nhiều nguy cơ về bệnh nghề nghiệp, áp lực tâm lý và tình trạng khám sức khỏe định kỳ chưa được thực hiện đồng đều giữa các doanh nghiệp.

Theo bà, sức khỏe là điều kiện quan trọng để duy trì năng suất lao động. Nếu không bảo đảm cả sức khỏe thể chất lẫn tinh thần thì rất khó tạo ra tăng trưởng bền vững.

Từ đó, bà kiến nghị tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm tại khu vực quanh các khu công nghiệp; siết quản lý thuốc chữa bệnh, thực phẩm chức năng và phòng chống thuốc giả.

Đồng thời, cần xây dựng các chương trình chăm sóc sức khỏe ngay tại khu công nghiệp; mở rộng hoạt động tư vấn tâm lý, hỗ trợ người lao động giảm áp lực trong cuộc sống và công việc.

Đại biểu cũng đề xuất khuyến khích tập thể dục giữa giờ để giảm mệt mỏi, nâng cao sức khỏe lâu dài.

Đáng chú ý, bà kiến nghị nghiên cứu tăng số lần nghỉ khám thai đối với lao động nữ từ 5 lên 9 lần trong mỗi thai kỳ và xem xét giảm thời giờ làm việc từ 48 giờ/tuần xuống còn 44 giờ mỗi tuần.

Trả lời kiến nghị của người lao động, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết trong nhiều năm qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách nhằm tăng cường chăm sóc sức khỏe người lao động, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và năng suất lao động.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan trả lời các kiến nghị của người lao động. Ảnh: V.LONG

Theo bà, chủ trương khám sức khỏe định kỳ cho người lao động phù hợp với định hướng chăm sóc sức khỏe toàn dân theo vòng đời.

Thực tế, quy định này đã được triển khai nhiều năm theo pháp luật lao động và pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động.

Hiện người lao động thông thường được khám sức khỏe định kỳ một năm một lần; người làm việc nặng nhọc, độc hại hoặc người khuyết tật được khám ít nhất sáu tháng một lần.

Bộ trưởng Y tế cho biết khoảng 70% đơn vị đã thực hiện quy định khám sức khỏe định kỳ, tăng đáng kể so với trước đây.

Tuy nhiên, vẫn còn nhiều doanh nghiệp nhỏ, khu vực nông thôn, làng nghề chưa quan tâm đúng mức. Tai nạn lao động vẫn xảy ra, trong khi công tác quan trắc môi trường lao động ở một số nơi chưa đáp ứng yêu cầu.

Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp tăng cường kiểm soát an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể; xử lý thuốc giả, thực phẩm giả, mỹ phẩm giả; đồng thời hoàn thiện các chính sách liên quan đến bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế nhằm chăm lo sức khỏe cho người lao động.

Bà Lan cũng đề nghị tổ chức công đoàn tăng cường giám sát việc thực thi pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động; hỗ trợ khám sức khỏe và điều trị bệnh nghề nghiệp.

Nhà ở công nhân phải có giá thuê hợp lý, ổn định lâu dài

Bà Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình (Hà Nội), cho biết qua thực tiễn tiếp xúc với người lao động, vấn đề được công nhân quan tâm nhiều nhất hiện nay là nhà ở.

Theo bà Thanh, tại Hà Nội và nhiều địa phương, phần lớn công nhân là lao động ngoại tỉnh, đang thuê trọ trong điều kiện chật hẹp, xuống cấp.

Nhiều gia đình từ 4 đến 5 người phải sinh sống trong căn phòng chỉ khoảng 10-15 m², trong khi chi phí thuê nhà, điện nước và sinh hoạt ngày càng tăng.

Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống, khả năng tái tạo sức lao động và năng suất làm việc.

Bà Nguyễn Thị Thanh, Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình nêu những khó khăn về nhà ở. Ảnh: VGP

Theo bà Thanh, người lao động rất kỳ vọng vào chủ trương phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê dành cho công nhân thời gian qua.

Khảo sát của Liên đoàn Lao động TP Hà Nội cho thấy công nhân hiện có ba nhu cầu chính gồm thuê dài hạn, mua nhà và thuê – mua.

Để đáp ứng nhu cầu này, bà kiến nghị phát triển đa dạng loại hình nhà ở phù hợp khả năng chi trả của người lao động; ưu tiên bố trí gần khu công nghiệp và bảo đảm hạ tầng đồng bộ như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, giao thông công cộng.

Đồng thời, cần có cơ chế hỗ trợ tài chính để người lao động dễ tiếp cận nhà ở xã hội và tiếp tục thu hút doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở cho công nhân.

Nhà nước có thể mua lại nhà ở xã hội làm quỹ nhà cho thuê

Phát biểu kết luận chương trình, Thủ tướng Lê Minh Hưng đánh giá các ý kiến tại Đại hội đã phản ánh sát thực tiễn đời sống người lao động và đại diện cho tiếng nói của gần 10 triệu đoàn viên, người lao động cả nước.

Theo Thủ tướng, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số theo hướng bền vững.

Để đạt được mục tiêu này, cần chuyển đổi mô hình tăng trưởng trên cơ sở nâng cao năng suất lao động, chất lượng nguồn nhân lực, phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Thủ tướng Lê Minh Hưng cho biết đã làm việc với các địa phương về phát triển nhà ở cho thuê và sẽ triển khai ngay trong tháng 6. Ảnh: V.LONG

Chính phủ đang hoàn thiện Đề án nâng cao năng suất lao động quốc gia để trình Ban Bí thư trong tháng 6.

Đề án xác định năng suất lao động là động lực quan trọng cho tăng trưởng nhanh và bền vững; gắn với phát triển thị trường lao động, tạo việc làm chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo.

Thủ tướng cho biết Chính phủ sẽ ban hành các chính sách hỗ trợ đào tạo kỹ năng số, kỹ năng nghề mới, đào tạo lại và chuyển đổi nghề nhằm bảo đảm việc làm bền vững cho người lao động.

Về đời sống công nhân, Thủ tướng nhấn mạnh cần quan tâm nhiều hơn đến nhà ở, trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế và các thiết chế văn hóa – xã hội.

Theo Thủ tướng, nhiều lao động hiện chưa có nhà ở, phải thuê trong điều kiện chật hẹp, giá cao, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và năng suất làm việc.

Chính phủ đang thúc đẩy phát triển nhà ở cho thuê tại các địa phương có nhiều khu công nghiệp. Quan điểm mới là chuyển từ mục tiêu sở hữu nhà sang bảo đảm quyền có nhà ở.

“Những người chưa đủ điều kiện mua nhà cần được tạo điều kiện thuê nhà dài hạn, ổn định với mức giá phù hợp thu nhập” - Thủ tướng nhấn mạnh.

Theo Thủ tướng, nhà ở công nhân phải có giá thuê hợp lý, được quy hoạch đồng bộ với trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế và các thiết chế văn hóa.

Thủ tướng cho biết đã chỉ đạo các địa phương rà soát quy hoạch khu công nghiệp để triển khai các dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6.

Trước mắt, Nhà nước sẽ sử dụng ngân sách để phát triển nhà ở cho thuê dài hạn dành cho người lao động, đồng thời bảo đảm hạ tầng và các dịch vụ thiết yếu đi kèm.

Theo Thủ tướng, Nhà nước không nhất thiết trực tiếp vận hành, quản lý mà có thể thuê doanh nghiệp quản lý các khu nhà ở cho thuê. Để đáp ứng nhu cầu trước mắt, Nhà nước cũng có thể xem xét mua lại các dự án nhà ở xã hội để bố trí làm quỹ nhà cho thuê.

Hiện Bộ Tài chính cùng các bộ, ngành đang được giao hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đi kèm bên cạnh nguồn vốn Nhà nước.