Thủ tướng yêu cầu đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường, tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế

Động lực chính cho tăng trưởng

Sáng 23/2, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã tới thăm, làm việc và thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam.

Tại cuộc làm việc, các đại biểu đã tập trung báo cáo, thảo luận về các kết quả đạt được của Viện và các đơn vị thành viên trong thời gian qua trên các lĩnh vực; các nhiệm vụ, giải pháp triển khai Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng về lĩnh vực khoa học và công nghệ; tình hình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Thủ tướng Phạm Minh Chính thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng nhấn mạnh, tới thăm và làm việc với tinh thần "lắng nghe bằng sự chân thành; chia sẻ, cảm thông bằng nhịp đập trái tim; hành động bằng khối óc và sản phẩm cụ thể". Thủ tướng nhắc lại quan điểm "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia", khẳng định trong thời đại khoa học và công nghệ, đội ngũ trí thức, nhà khoa học chính là lực lượng tạo ra tri thức mới, công nghệ mới, giá trị mới cho đất nước, góp phần bảo đảm độc lập, tự chủ bằng trí tuệ Việt Nam.

Người đứng đầu Chính phủ nêu rõ khoa học và công nghệ luôn là yếu tố quyết định cho phát triển và sự thịnh vượng của quốc gia. Trong giai đoạn phát triển mới, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là lựa chọn chiến lược, là ưu tiên hàng đầu trong đầu tư, động lực quan trọng cho tăng trưởng nhanh, bền vững.

Thủ tướng khẳng định, Đảng, Nhà nước, Chính phủ xác định khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực chính, là nguồn lực, là lực lượng sản xuất trực tiếp để thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững đất nước - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Thủ tướng cho biết, Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân hai con số giai đoạn 2026-2030 với động lực chính là khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Theo Thủ tướng, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị yêu cầu lấy nhà khoa học làm chủ thể sáng tạo, trao quyền tự chủ mạnh mẽ hơn cho các tổ chức khoa học và công nghệ, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, khuyến khích dấn thân trong nghiên cứu và tạo điều kiện thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân nhấn mạnh xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, thúc đẩy liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp, coi doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng công nghệ. Nghị quyết số 79-NQ/TW về kinh tế nhà nước khẳng định vai trò của khu vực công lập trong nghiên cứu nền tảng và làm chủ công nghệ mũi nhọn.

"5 rõ", "4 chuyển đổi"

Thủ tướng nhấn mạnh Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cần phát triển đột phá, khẳng định vai trò trung tâm khoa học công nghệ hàng đầu Việt Nam, phấn đấu đến năm 2030 trở thành tổ chức nghiên cứu hàng đầu Đông Nam Á, có năng lực cạnh tranh quốc tế ở một số lĩnh vực trọng điểm theo phương châm "Trí tuệ tinh hoa - Làm chủ công nghệ - Chuyển đổi mạnh mẽ - Bám sát tình hình - Kiến tạo tương lai".

Thủ tướng yêu cầu thực hiện đồng bộ 4 chuyển đổi gồm chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, chuyển đổi năng lượng và chuyển đổi cơ cấu, chất lượng nguồn nhân lực; tập trung làm chủ công nghệ lõi, công nghệ nguồn; đưa các ngành Toán học, Vật lý, Hóa học, Sinh học đạt trình độ tiên tiến khu vực và thế giới vào năm 2030.

Xây dựng chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV và các nghị quyết của Bộ Chính trị; hoàn thiện hồ sơ trình Bộ Chính trị Đề án nghiên cứu, làm chủ một số công nghệ chiến lược trước ngày 15/3/2026; trình Thủ tướng Đề án tăng cường năng lực của Viện trong tháng 4/2026; xây dựng cơ chế tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong tháng 3/2026.

Thủ tướng thăm phòng Truyền thống của Viện Vật liệu xây dựng - Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Về hạ tầng, Thủ tướng yêu cầu đẩy mạnh xây dựng hạ tầng khoa học công nghệ theo tiêu chuẩn quốc tế, sớm xây dựng một số trung tâm dữ liệu, hệ thống phòng thí nghiệm. Về nguồn lực, thực hiện tinh thần "5 rõ": rõ bài toán, rõ sản phẩm, rõ ứng dụng, rõ hiệu quả, rõ đóng góp. Thủ tướng giao Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và Công nghệ hướng dẫn, bố trí kinh phí từ nguồn chi đầu tư phát triển cho các dự án do Viện làm chủ đầu tư.

Thủ tướng cũng yêu cầu chuyển mạnh từ tư duy nhiệm vụ sang tư duy kết quả; tiếp tục tinh gọn bộ máy theo phương châm "Tinh - Gọn - Mạnh - Hiệu năng - Hiệu lực - Hiệu quả"; đẩy mạnh liên kết Nhà nước, nhà khoa học, nhà doanh nghiệp. Đẩy mạnh khai thác, chuyển giao công nghệ, phát triển tài sản trí tuệ; hình thành các doanh nghiệp khoa học và công nghệ, các mô hình khởi nghiệp đổi mới sáng tạo; đưa kết quả nghiên cứu ra thị trường, tạo giá trị gia tăng và đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế, xã hội đất nước.

Khẳng định tin tưởng vào truyền thống và năng lực của đội ngũ trí thức, Thủ tướng bày tỏ kỳ vọng Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam tiếp tục chinh phục những đỉnh cao mới, đóng góp thiết thực cho phát triển kinh tế, xã hội đất nước trong giai đoạn tới.

Nguyên Thảo