Thủ tướng yêu cầu Hà Nội khởi công một số dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6

Nội dung trên được Thủ tướng Lê Minh Hưng đưa ra khi phát biểu kết luận cuộc làm việc với UBND TP Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô, chiều 25/5.

Thủ tướng Lê Minh Hưng. (Ảnh: VGP)

Thủ tướng cho biết, cuộc họp đã đồng thuận, thống nhất rất cao về cách tiếp cận để tiếp tục kịp thời thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, hoàn thiện cơ chế, chính sách và triển khai các nhiệm vụ phát triển nhà ở cho thuê.

"Phát triển nhà ở thương mại phân khúc phù hợp với khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, được khẳng định nhất quán qua Chỉ thị số 34 của Ban Bí thư và mới đây là Thông báo số 64 của Văn phòng Trung ương Đảng", Thủ tướng nêu rõ.

Trong đó, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê là định hướng chiến lược, có ý nghĩa căn bản, làm thay đổi tư duy về phát triển thị trường nhà ở của nước ta trong giai đoạn tới.

Theo Thủ tướng, Hà Nội là Thủ đô, là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, là một trong những đô thị có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất cả nước. Việc lựa chọn Hà Nội để bàn sâu, bàn kỹ, thống nhất phương án cụ thể khả thi để làm trước, làm điểm về phát triển nhà ở cho thuê chính là để rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế chính sách nhanh, đồng bộ; đồng thời làm cơ sở để nhân rộng ra các đô thị lớn khác và các vùng kinh tế trọng điểm.

Bên cạnh những kết quả đạt được trong thời gian qua, Thủ tướng đánh giá thị trường nhà ở còn lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn có giá phù hợp với thu nhập của người dân còn rất hạn chế.

Cùng với đó, một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.

Quán triệt một số quan điểm chỉ đạo lớn để các bộ, ngành và Hà Nội thống nhất nhận thức và hành động, Thủ tướng yêu cầu chuyển mạnh tư duy về nhà ở.

Từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại, sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý.

"Nếu chúng ta phát triển tốt phân khúc nhà ở cho thuê thì sẽ lan tỏa tới các phân khúc khác, nhu cầu sở hữu nhà cũng sẽ giảm rất nhiều", Thủ tướng nói.

Nêu rõ Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết, Thủ tướng cho biết, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, trong đó có chính sách đất đai, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch. Doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.

Quan điểm tiếp theo được người đứng đầu Chính phủ đưa ra là phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư. Ưu tiên gắn nhà ở cho thuê với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.

Thủ tướng cũng lưu ý kiên quyết, kiên trì xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả; phòng, chống lãng phí gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các đối tượng hưởng chính sách ưu tiên; kiên quyết ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.

Quang cảnh cuộc họp. (Ảnh: VGP)

Khởi công một số dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6

Giao nhiệm vụ cụ thể, Thủ tướng yêu cầu Hà Nội ưu tiên làm điểm trước, phải đi tiên phong, khẩn trương rà soát toàn bộ quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị và nông thôn và quỹ đất, quỹ nhà tài sản công đang sử dụng kém hiệu quả để có phương án sắp xếp, phát triển mô hình nhà ở cho thuê (báo cáo Thủ tướng kết quả trong tháng 6).

Thủ tướng nêu rõ, các cơ chế thí điểm của Hà Nội nếu thực hiện hiệu quả sẽ nhân rộng ra cả nước.

Chính quyền Hà Nội cần chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở của những người sinh sống, làm việc tại Hà Nội (gồm cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan Trung ương).

"Phấn đấu thực hiện khởi công một số dự án trong tháng 6. Xây dựng kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng kết quả trong tháng 7, chủ động đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành nhà ở cho thuê gắn với chính sách phù hợp về giao đất, cho thuê đất", Thủ tướng giao nhiệm vụ.

Với Bộ Xây dựng, Thủ tướng cho rằng cơ quan này phải chủ động đề xuất kịp thời các chính sách mới, cơ chế tổng thể phát triển nhà ở cho thuê; để các địa phương phát triển nhà ở cho thuê và Bộ kiểm tra, giám sát.

Nhấn mạnh hoàn thiện thể chế là vấn đề có tính chất quyết định, lâu dài, thể chế, pháp luật, cơ chế, chính sách phải đi trước, Thủ tướng lưu ý, nghiên cứu kỹ định hướng phân loại phát triển nhà ở theo 4 nhóm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ, nhà ở chính sách.

Lãnh đạo Chính phủ cũng gợi ý một số nội dung cụ thể như nghiên cứu chính sách thuê nhà từ 15-20 năm và dài hơn; các dự án nhà ở thương mại phải dành một tỷ lệ nhất định để xây nhà cho thuê… Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng cần đề xuất cơ chế tài chính cụ thể để Nhà nước tham gia và các phương án, hình thức đầu tư phù hợp để thu hút doanh nghiệp tư nhân tham gia đầu tư, phát triển nhà ở cho thuê dài hạn.

Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, UBND TP Hà Nội và các cơ quan có liên quan khẩn trương ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê, đặc biệt là tiêu chuẩn an toàn, phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa (hoàn thành trong tháng 7).

Bộ Xây dựng chủ động phối hợp với các địa phương (trước hết là Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng) xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo phân khúc làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung - cầu; chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan và các địa phương để nghiên cứu đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước (báo cáo Thủ tướng trong tháng 7).

"Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan rà soát, đề xuất cơ chế cho phép doanh nghiệp, hợp tác xã được mua lại nhà ở thương mại, nhà ở xã hội với mục đích duy nhất là để cho thuê, hoàn thành trong tháng 6", Thủ tướng quán triệt.

Bộ Xây dựng cũng được yêu cầu phối hợp với Bộ Tài chính, các bộ, ngành và các địa phương rà soát tổng thể, tăng cường quản lý, sử dụng hiệu quả tài sản công, trong đó có quỹ nhà ở thuộc sở hữu của nhà nước (nhà công vụ, nhà ở sinh viên, nhà ở công nhân, nhà ở xã hội...); đề xuất cơ chế khai thác, quản lý theo hướng chuyên nghiệp, công khai, minh bạch (báo cáo Thủ tướng trong tháng 7).

Tài sản của các bộ ngành Trung ương trên địa bàn Hà Nội nếu không sử dụng hiệu quả thì cũng nghiên cứu bàn giao cho Hà Nội để sử dụng hiệu quả hơn.

Thủ tướng đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an phối hợp chặt chẽ với Hà Nội về quỹ đất và đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang. Các địa phương có đô thị lớn chủ động nghiên cứu kinh nghiệm của Hà Nội, để sớm nhân rộng mô hình, triển khai ở các địa phương.