Thừa phát lại đổi tên thành Thừa hành viên: Quyền lợi của người dân vẫn đảm bảo
Luật Thi hành án dân sự năm 2025 có hiệu lực từ 1-7-2026 và các văn bản hướng dẫn đã đưa chế định Thừa phát lại sang giai đoạn phát triển mới với tên gọi Thừa hành viên. Sự thay đổi này không làm giảm quyền lợi của người dân mà hướng đến mở rộng dịch vụ pháp lý, nâng cao hiệu quả thi hành án và đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.
Xã hội hóa hoạt động thi hành án dân sự
Cũng từ ngày 1-7-2026, Văn phòng Thừa phát lại đổi thành Văn phòng Thi hành án dân sự. Sau hơn 15 năm phát triển, chế định này không chỉ thực hiện vai trò bổ trợ tư pháp mà đang từng bước trở thành thiết chế xã hội hóa thi hành án dân sự (THADS) chuyên nghiệp, hiện đại và hội nhập quốc tế.
Trong Nghị định 08/2020, Văn phòng Thừa phát lại là mô hình bổ trợ hoạt động tư pháp, chủ yếu tống đạt, lập vi bằng, xác minh điều kiện thi hành án, tổ chức thi hành án theo yêu cầu. Trong khi đó, Nghị định 151/2026/NĐ-CP xác định rõ đây là một thiết chế hành nghề THADS ngoài công lập, hoạt động theo Luật THADS năm 2025, định hình mô hình “THADS xã hội hóa” một cách rõ nét hơn trước.
Thừa hành viên trao đổi công việc với khách hàng. ẢNH: SONG MAI
Trong suốt thời gian dài, khi nhắc đến Thừa phát lại, nhiều người vẫn chỉ hình dung đây là lực lượng chuyên lập vi bằng hoặc tống đạt giấy tờ. Tuy nhiên, luật mới đã cho thấy một cách nhìn hoàn toàn khác. Thừa hành viên được tham gia trực tiếp vào quá trình bảo đảm thực thi công lý dân sự, với quyền hạn, trách nhiệm và phạm vi hoạt động rộng hơn.
Đáng chú ý hơn cả là việc pháp luật bổ sung quyền yêu cầu phong tỏa tài sản trong trường hợp khẩn cấp cho Thừa hành viên. Đây có thể xem là bước tiến mạnh mẽ về thẩm quyền nghề nghiệp, bởi trong thực tiễn THADS, không ít trường hợp người phải thi hành án nhanh chóng tẩu tán tài sản trước khi cơ quan có thẩm quyền kịp áp dụng biện pháp ngăn chặn. Việc trao thêm công cụ pháp lý cho Thừa hành viên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả bảo đảm thi hành án.
Nếu trước đây, hoạt động tổ chức thi hành án của Thừa phát lại vẫn được nhìn nhận như một phần trong mô hình bổ trợ tư pháp, Luật THADS năm 2025 đã đặt hoạt động này vào đúng vị trí của nó. Văn phòng THADS không chỉ được hiểu là một tổ chức bổ trợ hoạt động tư pháp, mà trở thành một thiết chế hành nghề THADS ngoài công lập, hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và dưới sự quản lý của Nhà nước.
Sự chuyển đổi này phản ánh đúng chủ trương cải cách tư pháp mà Đảng đã xác định từ Nghị quyết số 49-NQ/TW: Từng bước xã hội hóa những hoạt động mà khu vực ngoài công lập có khả năng thực hiện hiệu quả, đồng thời Nhà nước tập trung vào chức năng quản lý, kiểm tra và bảo đảm pháp luật được thực thi thống nhất.
Bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân
Vấn đề đặt ra là mô hình này mang lại giá trị gì cho xã hội? Trước hết, hoạt động lập vi bằng vẫn tiếp tục được duy trì. Luật mới tiếp tục kế thừa và hoàn thiện hơn cơ sở pháp lý để vi bằng phát huy giá trị trong đời sống dân sự. Đây đã trở thành công cụ pháp lý quen thuộc, ghi nhận các sự kiện, hành vi như hiện trạng tài sản, giao nhận tiền, bàn giao tài sản, giao dịch trên môi trường điện tử..., qua đó tạo lập chứng cứ và phòng ngừa tranh chấp.
Hoạt động tống đạt giấy tờ cũng không thay đổi về bản chất. Pháp luật mới tiếp tục duy trì hoạt động tống đạt vì đây là một dịch vụ pháp lý thiết thực, góp phần nâng cao hiệu quả của hoạt động tư pháp. Đối với hoạt động xác minh điều kiện thi hành án, vẫn là một trong những dịch vụ quan trọng mà người dân có thể lựa chọn. Việc có thêm một chủ thể đủ năng lực và được pháp luật trao quyền thực hiện hoạt động xác minh, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Trong bối cảnh số lượng các vụ việc dân sự, kinh doanh, thương mại không ngừng gia tăng, yêu cầu tinh gọn bộ máy hành chính và sử dụng hiệu quả nguồn lực công ngày càng trở nên cấp thiết, việc hình thành và phát triển hệ thống Văn phòng THADS là giải pháp phù hợp để huy động nguồn lực xã hội tham gia cung cấp dịch vụ pháp lý, giảm áp lực cho các cơ quan nhà nước mà vẫn bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân.
Người dân có thêm một địa chỉ pháp lý để lựa chọn khi có nhu cầu sử dụng các dịch vụ liên quan đến THADS. Doanh nghiệp được tiếp cận các dịch vụ nhanh chóng, chuyên nghiệp và linh hoạt hơn. Các cơ quan nhà nước có điều kiện tập trung nguồn lực vào chức năng quản lý và những nhiệm vụ cốt lõi của mình.
Luật THADS năm 2025 đã tiếp tục hoàn thiện cơ chế tổ chức thi hành án của Văn phòng THADS theo hướng chuyên nghiệp hơn, rõ ràng hơn và phù hợp hơn với yêu cầu thực tiễn. Vì vậy, người dân sẽ có thêm sự lựa chọn khi có nhu cầu sử dụng các dịch vụ liên quan đến THADS. Doanh nghiệp sẽ được tiếp cận các dịch vụ nhanh hơn, linh hoạt hơn và chuyên nghiệp hơn; có thêm cơ hội bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình một cách nhanh chóng và hiệu quả hơn.
Tin nóng
Lào vừa triệt phá một đường dây lừa đảo trực tuyến và cờ bạc qua mạng quy mô lớn tại thủ đô Viêng Chăn, bắt giữ gần 600 đối tượng, trong đó có nhiều người nước ngoài.
Việc xem xét, quyết định đưa người nghiện ma túy từ đủ 12 tuổi đến dưới 18 tuổi đi cai nghiện bắt buộc phải đề cao nguyên tắc bảo vệ quyền trẻ em, bảo đảm thủ tục thân thiện.
Những ngày qua, giữa thời tiết oi bức khắc nghiệt, cựu binh Lê Hữu Tòng (81 tuổi, trú tại phường Phú Bài, TP. Huế) thường xuyên có mặt để cung cấp thông tin cho công tác tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại Ga Hương Thủy.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh An Giang đã khởi tố 32 bị can trong vụ án giết người, gây rối trật tự công cộng và sử dụng trái phép vũ khí quân dụng', xảy ra ngày 24/9/2025 tại khu vực cầu lộ Liên Hương, phường Rạch Giá, tỉnh An Giang.
Chiều 21/7, Đồn Biên phòng cửa khẩu cảng Chân Mây, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Huế huy động lực lượng phối hợp với chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng kịp thời khống chế một vụ cháy rừng tại xã Chân Mây - Lăng Cô, thành phố Huế.
Trong ký ức của người thân, liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là người anh hiền lành, hay cười và thương các em hết mực. Những ngày chờ kết quả giám định ADN, gia đình mất ăn mất ngủ, mong sớm đưa ông về nhà.
Tin mới
Sáng 22/7, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy Công an TP Hồ Chí Minh thông tin vừa đấu tranh bóc gỡ đường dây mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy quy mô lớn núp bóng thuốc lá điện tử (Podchill chứa chất gây mê nguy hiểm Etomidate). Đến nay, cơ quan điều tra đã tiến hành giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với 49 đối tượng, trong đó có 4 người nước ngoài, thu giữ nhiều đầu Podchill cùng hàng trăm gam Ketamine và Methamphetamine…
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang mở rộng điều tra hàng loạt vụ án 'Lừa đảo chiếm đoạt tài sản' thông qua hình thức ký kết hợp đồng sở hữu kỳ nghỉ xảy ra tại nhiều doanh nghiệp du lịch trên địa bàn. Đến nay, gần 280 bị can đã bị khởi tố. Đằng sau vụ án là bi kịch của hàng ngàn nạn nhân lớn tuổi bị bòn rút đến đồng lương hưu cuối cùng, và cũng là cái giá đắt mà nhiều người trẻ có học thức phải trả khi tiếp tay cho tội phạm vì miếng bánh 'hoa hồng' hậu hĩnh...
Trong thời gian nghỉ phép về thăm gia đình, hạ sĩ Kpă Thiệp, chiến sĩ Trung đoàn 28, Sư đoàn 10, Quân đoàn 34 đã dũng cảm lao vào cứu hai người dân bị điện giật, nhưng không may anh đã hy sinh.
Ngày 22/7, cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ cho biết vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can, bắt tạm giam Văn Công Mới (SN 1997), Trần Ngọc Lành (SN 1997), Trần Quốc Toản (SN 1990), Phạm Trọng Phúc (SN 2003), Nguyễn Thanh Long (SN 1992) và Nguyễn Chí Tâm (SN 1992), cùng ngụ tại tỉnh An Giang, để điều tra về hành vi 'Cướp tài sản'.
Đoạn clip ghi cảnh 2 người đàn ông lao vào xe hành hung tài xế taxi lan truyền trên mạng xã hội, trong đó một người giữ tay nam tài xế taxi để người còn lại đánh.
Trong thời gian nghỉ phép về thăm gia đình, một chiến sĩ thuộc Quân đoàn 34 (Bộ Quốc phòng) đã anh dũng hy sinh khi cứu hai người dân bị điện giật tại tỉnh Gia Lai.
Ngày 21-7, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun (Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang) cho biết, đơn vị vừa phối hợp với lực lượng Trinh sát Phòng Nghiệp vụ, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh hoàn tất điều tra ban đầu vụ án 'Tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép' xảy ra tại thôn Xín Cái, xã Sơn Vĩ. Đồng thời khởi tố vụ án hình sự và bàn giao hồ sơ, đối tượng cho Cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang tiếp tục điều tra theo thẩm quyền.
Ngày 21/7, Công an xã Tân Minh, tỉnh Lâm Đồng cho biết đã ban hành Quyết định khởi tố vụ án 'Trộm cắp tài sản' xảy ra ngày 17/4/2026 tại thôn 5, xã Tân Minh; đồng thời ban hành Quyết định khởi tố bị can đối với N.T.X.T về tội 'Trộm cắp tài sản' theo quy định tại điểm d, khoản 2, Điều 173 Bộ luật Hình sự.