Thúc đẩy các nghề thủ công truyền thống

Với chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 dành không gian đặc biệt cho những nghề thủ công truyền thống. Trong đó, thành phố chú trọng kết nối các nguồn lực để thúc đẩy sự phát triển của nghề thủ công, đặc biệt là việc đẩy mạnh thiết kế sáng tạo.

Các nghệ sĩ giới thiệu về kỹ thuật nhuộm lụa với công chúng trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. (Ảnh: BTC)

Các nghệ sĩ giới thiệu về kỹ thuật nhuộm lụa với công chúng trong khuôn khổ Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026. (Ảnh: BTC)

Một trong những đặc trưng nổi bật của Thăng Long-Hà Nội chính là những phố nghề, làng nghề. Chính những phố nghề xưa đã tạo nên hệ thống “phố Hàng” nổi tiếng. Sau này, khi Hà Nội mở rộng, thành phố có thêm vùng “đất trăm nghề” của tỉnh Hà Tây (cũ).

Để nghề thủ công truyền thống phát huy được giá trị trong đời sống đương đại, nhất là trong công nghiệp văn hóa là một trong những nội dung quan trọng hàng đầu của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo 2026. Đó cũng là một trong những lý do Lễ hội năm nay mang chủ đề “Thăng Long Kẻ Nghệ”.

Trong khuôn khổ của Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 (từ ngày 13-28/11), các nghề thủ công được dành nhiều không gian khác nhau. Không gian bờ hồ Hoàn Kiếm là nơi diễn ra Hội chợ “Nghề và Nghệ”. Với 5 nhóm nội dung gồm Di sản và Làng nghề, Tri thức và Công nghệ, Trải nghiệm, Local Brand và Sáng tạo trẻ, Hội chợ “Nghề và Nghệ” mang đến nhiều sản phẩm kết hợp giữa giá trị truyền thống và nhu cầu sử dụng hiện nay.

Từ đồ thủ công mỹ nghệ, sản phẩm thiết kế đến những vật dụng quen thuộc được làm mới bằng tư duy sáng tạo, mỗi gian hàng mở ra một câu chuyện riêng về chất liệu, kỹ thuật chế tác và hành trình đưa sản phẩm đến gần hơn với công chúng. Tại đây, khách tham quan trực tiếp tìm hiểu quy trình làm sản phẩm, trải nghiệm một số công đoạn thủ công và trò chuyện với nghệ nhân các làng nghề: Sơn mài Hạ Thái, mây tre đan Phú Vinh, nón làng Chuông, xương sừng Thụy Ứng…

Hoạt động trải nghiệm nghề thủ công truyền thống thu hút đông đảo khách tham quan. (Ảnh: BTC)

Hoạt động trải nghiệm nghề thủ công truyền thống thu hút đông đảo khách tham quan. (Ảnh: BTC)

Anh Nguyễn Quốc Anh (phố Nguyễn Lương Bằng, Hà Nội) chia sẻ: “Tôi khá bất ngờ khi thấy nhiều sản phẩm truyền thống được thiết kế theo phong cách hiện đại. Những chất liệu quen thuộc nhưng qua cách thể hiện mới lại tạo cảm giác rất khác. Nhiều bạn trẻ thích thú tham gia trải nghiệm thay vì chỉ chụp ảnh”.

Cũng với chủ đề nghề thủ công chương trình “Giúp nhau làm nghề - Craft Toolkit Hanoi 2026” lại mang đặc trưng riêng. Thay vì giới thiệu chung chung, chương trình tạo cơ hội để các nhà sáng tạo gặp gỡ, kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và hỗ trợ nhau tìm hướng phát triển nghề.

Để mở rộng sự phát triển nghề thủ công, tăng cường kết nối giữa nghệ nhân, nhà sản xuất, nhà sáng tạo ở các vùng, miền, Ban tổ chức đã mời nhiều nghệ sĩ, nghệ nhân các nhóm nghề thủ công khác nhau đến tham gia.

Nghệ nhân nghề khắc mộc bản Thanh Liễu (phường Tân Hưng, thành phố Hải Phòng) Nguyễn Công Đạt là một trong những khách mời của chương trình. Tại đây, anh giới thiệu các bộ kinh sách, tranh mộc bản cùng kỹ thuật khắc, in truyền thống, giúp công chúng hiểu thêm về giá trị văn hóa và những đóng góp của làng nghề đối với lịch sử dân tộc.

Nghệ nhân Nguyễn Công Đạt cho biết: “Việc giới thiệu di sản nghề truyền thống đến cộng đồng là hết sức cần thiết, để mọi người hiểu thêm về tinh hoa làng nghề của Việt Nam. Làng nghề khắc mộc bản Thanh Liễu có quan hệ chặt chẽ với dòng tranh dân gian Hàng Trống của Hà Nội. Nghệ nhân Thanh Liễu đã tham gia khắc rất nhiều mẫu tranh Hàng Trống cả xưa và nay. Với chúng tôi tham gia chương trình còn là cơ hội giao lưu, học hỏi, kết nối với nghệ nhân, nhà sản xuất, nhà sáng tạo từ các tỉnh, thành phố khác để từ đó có những giải pháp thúc đẩy sáng tạo. Việc có thêm những sáng tạo mới trong tạo ra sản phẩm sẽ góp phần phát triển các nghề thủ công”.

Trong khuôn khổ lễ hội, chương trình “Giúp Nhau Làm Nghề - Craft Toolkit Hanoi 2026”, hoạt động Mở xưởng từ ngày 15-28/11, với sự tham gia của 10 nhà sáng tạo thuộc các lĩnh vực thủ công. Chương trình tạo điều kiện để người làm nghề giới thiệu sản phẩm, chia sẻ kinh nghiệm, tìm kiếm cơ hội hợp tác và thử nghiệm ý tưởng phát triển công việc. Hoạt động cũng giúp công chúng tham gia trải nghiệm, gặp gỡ trực tiếp các nhà sáng tạo, tìm hiểu giá trị sản phẩm thủ công và đưa ra phản hồi về cách tiếp nhận sản phẩm, trải nghiệm sáng tạo.

Lễ hội Thiết kế Sáng tạo còn giới thiệu kết quả của chương trình “Kết duyên sáng tạo” - chương trình đã được triển khai từ giữa năm 2026, khi đưa sinh viên về các làng nghề như: Múa rối nước Đào Thục, sơn mài Hạ Thái, gốm Kim Lan, thêu Quất Động… để sinh viên các nhóm ngành mỹ thuật, thiết kế thuộc các trường đại học trên địa bàn Hà Nội học tập, từ đó, phối hợp các nghệ nhân làng nghề tạo ra những sản phẩm mới, mang đặc trưng của nghề truyền thống nhưng phù hợp với cuộc sống đương đại.

Trong suốt thời gian diễn ra Lễ hội Thiết kế Sáng tạo, còn có các cuộc tọa đàm, trao đổi để khai thác giá trị nghề thủ công vào phát triển công nghiệp văn hóa. Với những hoạt động kết nối, chia sẻ và thực hành sáng tạo, Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026 đã và đang góp phần mở ra hướng tiếp cận mới trong bảo tồn và phát triển nghề thủ công, đưa các giá trị truyền thống tiếp tục được kế thừa, làm mới và phù hợp với nhu cầu xã hội, tạo động lực mới cho nghề thủ công phát triển.

GIANG NAM

Nguồn Nhân Dân: https://nhandan.vn/thuc-day-cac-nghe-thu-cong-truyen-thong-post1003063.html