Thúc đẩy chuyển đổi số và bảo đảm quyền tiếp cận thông tin

Tại phiên họp, các ý kiến tán thành sự cần thiết, mục đích xây dựng 3 luật; cơ bản tán thành với phạm vi sửa đổi, bổ sung của các dự án luật; đề nghị đánh giá kỹ các khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thi hành các luật và những vấn đề phát sinh mới để đề xuất các nội dung sửa đổi, bổ sung, bảo đảm tính khả thi, phù hợp với thực tiễn.

Cùng với đó, đề nghị Chính phủ tiếp tục bám sát tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền và chuyển đổi số.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo tại phiên họp.

Phát biểu tại phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, 3 dự án luật thể hiện chủ trương của Đảng về xây dựng nhà nước pháp quyền minh bạch, công khai, cũng như bảo đảm quyền cơ bản của công dân trong thời đại số.

Đối với dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi), Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, trong thời kỳ thông tin bùng nổ hiện nay dự thảo Luật phải làm rõ danh mục thông tin công khai, đặc biệt là dữ liệu số, dữ liệu mật, tránh để người dân khó khăn khi tiếp cận thông tin. Đồng thời, cần bảo đảm cân bằng chặt chẽ giữa quyền tiếp cận thông tin và bảo vệ bí mật nhà nước, an ninh quốc gia, quyền lợi hợp pháp của cá nhân và tổ chức.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý, dự thảo Luật cần quy định trách nhiệm các cơ quan cung cấp thông tin, thời hạn trả lời, hình thức cung cấp, chế tài, xử lý vi phạm… để luật được thực thi hiệu quả.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, việc công chứng hiện nay được thực hiện trực tiếp tại trụ sở văn phòng công chứng, song xu hướng mới là thực hiện công chứng trực tuyến. Do đó, cần nghiên cứu sửa đổi theo hướng tạo điều kiện để người dân có thể thực hiện công chứng tại nhà, không phải di chuyển hàng chục, hàng trăm kilomet đến cơ quan chức năng, văn phòng công chứng.

Đối với cơ sở dữ liệu công chứng, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, trước đây dữ liệu còn cục bộ ở từng tỉnh, thành phố; hiện nay đang xây dựng, vận hành dữ liệu quốc gia, vì vậy các quy định trong dự thảo Luật phải bảo đảm phù hợp với định hướng này.

Liên quan đến xác thực giấy tờ, Chủ tịch Quốc hội cho biết, việc định danh điện tử, sinh trắc học thay thế giấy tờ tùy thân đã được Bộ Công an triển khai trong những năm gần đây, do đó các cơ quan cần đồng bộ thực hiện. Đồng thời, cần bảo đảm không phân biệt theo địa giới hành chính, để người dân ở bất kỳ địa phương nào cũng có thể thực hiện công chứng.

Về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, phải mở rộng đối tượng thụ hưởng là người nghèo, người dân tộc thiểu số, người khuyết tật; việc trợ giúp pháp lý với người bị ảnh hưởng thiên tai phải có danh mục rõ ràng, không bỏ sót.

Bên cạnh nguồn lực thực hiện trợ giúp pháp lý từ ngân sách Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội đề nghị cần thực hiện xã hội hóa; đào tạo đội ngũ luật sư, người thực hiện trợ giúp pháp lý để tăng chất lượng thực hiện công tác này; tích hợp vào hệ thống tư pháp số trợ giúp pháp lý qua ứng dụng cổng thông tin giúp người dân ở vùng sâu, vùng xa cũng tiếp cận được…

Quang cảnh phiên họp.

Phát biểu kết luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định thống nhất về sự cần thiết ban hành 3 dự án Luật; sau khi tiếp thu và hoàn thiện các ý kiến thẩm tra, 3 dự án Luật đủ điều kiện để trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI. Chính phủ cần tiếp tục bám sát tinh thần lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật.