Thúc đẩy môi trường không khói thuốc trong hoạt động lưu trú

Môi trường không khói thuốc ngày càng được xem là yếu tố quan trọng trong việc bảo đảm sức khỏe, nâng cao chất lượng dịch vụ, cải thiện trải nghiệm của khách lưu trú.

Hội thảo “Hướng dẫn xây dựng khách sạn không thuốc lá” diễn ra vào sáng 26.10

Tại Hội thảo “Hướng dẫn xây dựng khách sạn không thuốc lá” do Báo Văn Hóa chủ trì, phối hợp với Quỹ Phòng bệnh (Bộ Y tế) và các cơ quan, đơn vị liên quan tổ chức vào sáng 26.10, TS. Nguyễn Huy Quang, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), hiện là Trưởng ban Tư vấn, Phản biện và Giám định xã hội (Tổng hội Y học Việt Nam), đánh giá Bảng xếp hạng “Khách sạn tiêu biểu không thuốc lá” lần thứ II năm 2026 có ý nghĩa thiết thực, cần được duy trì lâu dài.

Theo ông, càng nhiều khách sạn thực hiện tốt quy định về môi trường không khói thuốc, lợi ích đối với sức khỏe cộng đồng, chất lượng dịch vụ và trải nghiệm của khách hàng càng được khẳng định. Vì vậy, chương trình cần tiếp tục được triển khai trong những năm tới, mở rộng cơ hội để nhiều cơ sở lưu trú tham gia, qua đó từng bước hình thành nhận thức và thói quen tôn trọng môi trường không khói thuốc.

TS. Nguyễn Huy Quang cũng cho rằng, những kết quả thực tiễn từ chương trình có thể cung cấp thêm cơ sở để cơ quan chức năng nghiên cứu, hoàn thiện chính sách, xem xét mở rộng phạm vi các địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn, trong đó có khách sạn và các cơ sở lưu trú.

TS. Nguyễn Huy Quang chia sẻ tại Hội thảo “Hướng dẫn xây dựng khách sạn không thuốc lá”

Chương trình năm thứ hai là bộ tiêu chí được điều chỉnh theo hướng sát hơn với quy định pháp luật và điều kiện hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Theo TS. Nguyễn Huy Quang, việc chuyển từ những yêu cầu mang tính định tính sang các tiêu chí có thể lượng hóa giúp quá trình đánh giá rõ ràng, khách quan và khoa học hơn.

Quy trình đánh giá gồm hai bước: khách sạn tự chấm điểm theo bộ tiêu chí, sau đó hội đồng do Báo Văn Hóa thành lập, với sự tham gia của các chuyên gia thuộc lĩnh vực liên quan, xem xét và đánh giá lại trên cơ sở điều kiện thực tế. Việc đối chiếu giữa kết quả tự đánh giá và thực trạng vận hành góp phần nâng cao tính công tâm, minh bạch trong lựa chọn các khách sạn tiêu biểu.

Từ góc độ quản lý, TS. Nguyễn Huy Quang cũng đề xuất mở rộng phạm vi tham gia của chương trình. Nếu năm trước đối tượng được lựa chọn tập trung vào các khách sạn 4 đến 5 sao, năm nay chương trình mở rộng đến nhóm khách sạn 1 đến 3 sao.

Trong những năm tiếp theo, ông kỳ vọng mô hình có thể tiếp cận rộng hơn các loại hình lưu trú như khu nghỉ dưỡng (resort), homestay, nhà nghỉ, tạo sức lan tỏa trong toàn ngành du lịch.

Bên cạnh đó, ông cho rằng cần nghiên cứu việc đưa tiêu chí không khói thuốc vào hệ thống tiêu chí xếp hạng khách sạn 3 - 5 sao. Khi được tích hợp vào hoạt động đánh giá, xếp hạng, yêu cầu về môi trường không khói thuốc sẽ có sức thúc đẩy lớn hơn, khuyến khích các cơ sở lưu trú chủ động đầu tư, duy trì điều kiện cần thiết.

TS. Nguyễn Huy Quang chia sẻ, xây dựng môi trường không khói thuốc không thể chỉ dựa vào quy định hay hoạt động xử phạt hành chính. Hành vi hút thuốc có thể diễn ra trong thời gian ngắn, khiến việc phát hiện, xử phạt trực tiếp gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, các biện pháp truyền thông, giáo dục, nâng cao nhận thức cần được chú trọng để từng bước thay đổi hành vi.

Đối với khách sạn, cơ sở lưu trú, việc xây dựng nội quy sử dụng phòng và quy chế xử lý vi phạm có thể góp phần nâng cao hiệu quả thực hiện. Chẳng hạn, khi hành vi hút thuốc gây ám mùi hoặc làm ảnh hưởng đến tài sản của cơ sở, khách sạn có thể xem xét trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định và quan hệ dân sự phù hợp. Cách tiếp cận này cần được phân biệt với việc xử phạt hành chính thuộc thẩm quyền của cơ quan chức năng.

TS. Nguyễn Huy Quang  cũng nhấn mạnh vai trò việc phân công rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm trong mỗi cơ sở. Khi lãnh đạo, nhân viên, các bộ phận liên quan hiểu đúng quy định, đồng thời thực hiện nhất quán trong hoạt động hằng ngày, yêu cầu về môi trường không khói thuốc mới có thể trở thành thói quen thực chất.