Tin vui với hơn 1 triệu doanh nghiệp nhỏ và vừa

Chiều 29/10, Quốc hội tiến hành thảo luận tại hội trường về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV). Đây là dự án luật có ý nghĩa quan trọng với cộng đồng doanh nghiệp khi hơn 98% số doanh nghiệp đang hoạt động tại Việt Nam thuộc nhóm doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Tại buổi thảo luận, hầu hết đại biểu Quốc hội đều đồng tình với các chính sách ưu đãi cho nhóm doanh nghiệp DNNVV đưa ra trong dự thảo luật, đồng thời đề xuất một số cơ chế ưu đãi mạnh hơn để nhóm doanh nghiệp này phát triển.

Đề xuất miễn thuế 3 năm đầu có lợi nhuận

Trong đó, đại biểu Nguyễn Văn Thân (đoàn TP.HCM), Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam, ủng hộ quy định nâng ngưỡng doanh thu năm để xác định DNNVV từ 300 tỷ lên 400 tỷ đồng. Cùng với đề xuất có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm kể từ khi nhận giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.

Tuy nhiên, ông cho rằng chính sách vẫn cần thay đổi để sát thực tế hơn.

Cụ thể, thay vì phương án miễn thuế 3 năm cho doanh nghiệp từ khi nhận giấy chứng nhận đăng ký lần đầu, đại biểu đề xuất miễn thuế 3 năm kể từ khi doanh nghiệp có lợi nhuận, nhưng tối đa không quá 5 năm từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp.

Đại biểu Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV đề xuất miễn thuế thu nhập 3 năm đầu có lợi nhuận cho các DNNVV. Ảnh: Quochoi.vn.

Chủ tịch Hiệp hội DNNVV cũng đặc biệt ủng hộ quy định dành tối thiểu 20% tổng giá trị các gói thầu sử dụng ngân sách Nhà nước cho DNNVV tham gia, cùng cơ chế dành các gói thầu không quá 20 tỷ đồng cho nhóm doanh nghiệp này.

Theo ông, quy định đã mở ra cơ hội tiếp cận đơn hàng từ khu vực công, tạo thị trường và dư địa phát triển cho DNNVV.

“Nhưng phải làm sao để tỷ lệ 20% này không chỉ là con số tổng hợp trên báo cáo mà phải là giá trị công việc thực tế doanh nghiệp nhỏ và vừa được thực hiện và được thanh toán”, đại biểu Nguyễn Văn Thân nhấn mạnh.

Theo đó, với các gói thầu lớn do doanh nghiệp lớn trúng thầu, ông đề nghị quy định cụ thể việc nhà thầu chính giao phần công việc phù hợp cho nhà thầu phụ là DNNVV; không để doanh nghiệp bị ép giá, qua các trung gian hoặc chậm thanh toán. Đặc biệt, phải ràng buộc trách nhiệm thanh toán đầy đủ, đúng hạn của nhà thầu chính ngay khi được chủ đầu tư thanh toán.

Đại biểu Đào Chí Nghĩa (đoàn TP Cần Thơ) cũng cho rằng quy định miễn thuế thu nhập trong 3 năm đầu cho DNNVV như dự thảo luật có thể chưa giúp doanh nghiệp được hưởng ưu đãi trong giai đoạn thực sự phát sinh thu nhập chịu thuế. Do đó, ông đề nghị nghiên cứu thời điểm ưu đãi gắn với năm đầu phát sinh thu nhập chịu thuế.

Ngoài ra, đại biểu Nghĩa cũng cho rằng rào cản lớn của DNNVV là thiếu tài sản bảo đảm, chưa chuẩn hóa báo cáo tài chính và còn hạn chế trong xây dựng phương án kinh doanh dài hạn. Nếu chỉ quy định mang tính khuyến khích mà không xác định rõ chủ thể thực hiện, công cụ hỗ trợ và trách nhiệm phối hợp thì khó tạo chuyển biến thực chất.

Do đó, ông đề nghị bổ sung cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp chuẩn hóa dữ liệu tài chính, hoàn thiện phương án kinh doanh và hồ sơ tín dụng. Đồng thời, thúc đẩy đánh giá tín nhiệm dựa trên dòng tiền, hợp đồng, đơn hàng, dữ liệu hóa đơn và lịch sử giao dịch. Chính phủ cần quy định cơ chế phối hợp giữa cơ quan hỗ trợ doanh nghiệp, quỹ bảo lãnh tín dụng và tổ chức tín dụng, công khai điều kiện, quy trình, thời hạn xử lý hồ sơ.

Đại biểu Đào Chí Nghĩa (ảnh trái) và đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (ảnh phải) góp ý về dự án Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Ảnh: Quochoi.vn.

Cũng liên quan đề xuất miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu từ khi đăng ký thành lập, đại biểu Trịnh Thị Tú Anh (đoàn Lâm Đồng) cho rằng cần phân biệt thời gian được hưởng chính sách với thời gian doanh nghiệp thực sự nhận được lợi ích.

Theo bà, ưu đãi thuế chỉ mang lại lợi ích trực tiếp khi doanh nghiệp phát sinh nghĩa vụ thuế phải nộp. Với doanh nghiệp đầu tư nghiên cứu, phát triển công nghệ hoặc sản phẩm mới, thời gian thương mại hóa có thể kéo dài, khiến thời hạn miễn thuế kết thúc trước khi phát sinh thu nhập chịu thuế.

Vì vậy, cần đánh giá tỷ lệ doanh nghiệp thực sự được hưởng lợi, mức ưu đãi thực nhận và sự khác biệt giữa các ngành nghề, chu kỳ đầu tư. Đại biểu đồng thời đề xuất phương án hỗ trợ phù hợp cho doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ có thời gian đầu tư dài.

Tạo điều kiện cho DNNVV cùng hộ kinh doanh lớn mạnh

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh (đoàn Thanh Hóa) cũng bày tỏ sự ủng hộ với các chính sách ưu đãi, hỗ trợ đưa ra trong dự án luật, đồng thời nhấn mạnh khu vực DNNVV hiện chiếm 98% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động cùng hàng triệu hộ kinh doanh trong nước, có vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế xã hội.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh (đoàn Thanh Hóa) đề xuất giải pháp hỗ trợ liên tục theo lộ trình nâng cấp của DNNVV. Ảnh: Quochoi.vn.

Bà cho rằng bên cạnh việc giải quyết các vấn đề trước mắt, luật cần tạo điều kiện để các doanh nghiệp này có cơ hội lớn mạnh.

Đại biểu Phan Thị Thùy Linh nhấn mạnh việc bảo đảm hỗ trợ liên tục theo lộ trình nâng cấp của doanh nghiệp.

Để đáp ứng yêu cầu của khách hàng lớn, doanh nghiệp có thể cần từ 1 đến 2 năm, trong khi hoạt động hỗ trợ thường tập trung vào 6 tháng cuối năm ngân sách. Do đó, tiến độ hỗ trợ có thể bị lệch nhịp.

Đại biểu đề xuất dự thảo luật cần hoàn thiện theo hướng xác định rõ thời gian thực hiện, kinh phí hỗ trợ cả giai đoạn và các mốc kết quả, để nhiệm vụ hỗ trợ có thể kết nối qua các năm ngân sách.

Hầu hết đại biểu Quốc hội đều ủng hộ các chính sách ưu đãi cho nhóm DNNVV nêu ra trong dự án luật, đồng thời đề xuất cơ chế hỗ trợ mạnh hơn. Ảnh: Quochoi.vn.

Về chính sách dẫn vốn, báo cáo của Bộ Tài chính cho thấy trong khảo sát gần 500 doanh nghiệp nhỏ, chỉ khoảng 9% phản hồi tiếp cận được chính sách. Do đó, bà đề nghị làm rõ cơ chế đặt hàng các tổ chức đại diện doanh nghiệp đủ năng lực, trong đó có tổ chức đại diện doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, để đưa chính sách đến gần doanh nghiệp hơn. Việc lựa chọn phải công khai, minh bạch và thanh toán gắn với kết quả nghiệm thu.