Thúc đẩy phát triển kinh tế đêm

Du khách trải nghiệm tour đêm “Âm sắc Việt” tại Khu di tích Văn Miếu - Quốc Tử Giám. Ảnh: Khánh Huy

Khai thác chiều sâu văn hóa

Ngày 9-5-2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng đã ký ban hành Quyết định số 2419/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Phát triển kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045”.

Theo đó, thành phố sẽ hình thành khoảng 6-8 khu kinh tế đêm trọng điểm và 15-20 không gian, tuyến phố hoạt động sau 24h, được quy hoạch đồng bộ, gắn với hệ thống giao thông công cộng, trong đó có ít nhất 3 khu đạt tiêu chuẩn khu trải nghiệm văn hóa - du lịch đêm cấp khu vực. Kinh tế đêm được quản lý theo hướng đô thị thông minh, với khoảng 80-90% giao dịch thanh toán không tiền mặt, 100% khu vực trọng điểm được trang bị hệ thống giám sát an ninh và hạ tầng số.

Để triển khai hiệu quả các mục tiêu đề ra, thành phố sẽ quy hoạch không gian kinh tế đêm Hà Nội thành 3 khu vực quản lý hành chính, bao gồm vùng động 1, vùng tĩnh 2, vùng chuyển tiếp 3, bảo đảm yếu tố phát triển phù hợp, hiệu quả.

Thành phố sẽ khai thác chiều sâu văn hóa và giá trị di sản, tập trung phát triển du lịch văn hóa, biểu diễn nghệ thuật, trải nghiệm di sản và ẩm thực truyền thống, đi kèm với việc kiểm soát nghiêm ngặt về môi trường và trật tự đô thị tại khu vực Hoàn Kiếm, khu phố cổ, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, Tứ Trấn và vùng phụ cận.

Thành phố cũng tổ chức các hoạt động nghệ thuật, trình diễn ánh sáng, sự kiện văn hóa, lễ hội tại các tuyến phố đi bộ, công viên, khu vực hồ Tây và vùng phụ cận; trung tâm công nghiệp văn hóa; khu phát triển thương mại - văn hóa; hệ thống rạp hát, bảo tàng, triển lãm, phòng tranh và các không gian sáng tạo… Trong tương lai, Hà Nội sẽ phát triển các tổ hợp dịch vụ kinh tế đêm quy mô lớn gồm các trung tâm thương mại, mua sắm, vui chơi giải trí, thể thao và chăm sóc sức khỏe.

Mở hành lang pháp lý để thu hút nguồn lực

Luật Thủ đô năm 2026 dành Điều 27 để quy định về phát triển khu kinh tế tự do, khu thương mại tự do và loại hình kinh tế mới. Chính sách mới này được kỳ vọng sẽ thúc đẩy kinh tế đêm tại Hà Nội. Đáng chú ý, ngày 15-6-2026, HĐND thành phố Hà Nội ban hành Nghị quyết số 34/2026/NQ-HĐND quy định về phát triển kinh tế đêm trên địa bàn thành phố Hà Nội, nhằm cụ thể hóa Điểm b, Khoản 2, Điều 27 Luật Thủ đô năm 2026.

Nghị quyết này quy định phạm vi, điều kiện, ngành, nghề, lĩnh vực hoạt động, biện pháp quản lý, bảo đảm an ninh trật tự, an toàn xã hội và các vấn đề phát sinh khác để phát triển hoạt động đầu tư kinh doanh sản phẩm, dịch vụ đối với các khu, tuyến, điểm tổ chức, vận hành trong thời gian ban đêm được xác định phát triển kinh tế đêm, nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng đô thị, thúc đẩy phát triển kinh tế, văn hóa và du lịch. Các tổ chức, cá nhân hoạt động đầu tư, kinh doanh sản phẩm và dịch vụ ban đêm khác ngoài các khu, tuyến, điểm được xác định phát triển kinh tế đêm được hoạt động theo quy định chung của pháp luật.

Nghị quyết nêu, khu kinh tế đêm là khu vực có phạm vi, ranh giới xác định, được cơ quan có thẩm quyền công nhận hoặc cho phép thực hiện thí điểm; có mô hình quản lý, hạ tầng, dịch vụ, tiêu chuẩn vận hành và cơ chế giám sát phù hợp với tính chất, quy mô hoạt động; có cơ cấu chức năng phù hợp giữa không gian văn hóa, không gian tổ chức sự kiện, không gian công cộng, không gian trải nghiệm, kinh doanh, thương mại, ẩm thực, lưu trú, các không gian phi thương mại phục vụ cộng đồng và các dịch vụ hỗ trợ nhằm phát huy hiệu quả mô hình kinh tế ban đêm.

Đồng thời, Điều 4 Nghị quyết quy định, nguyên tắc hoạt động và quản lý hoạt động đầu tư, kinh doanh sản phẩm, dịch vụ được tổ chức, vận hành kinh tế đêm như sau: Hoạt động phát triển kinh tế đêm phải có bản sắc, có khả năng vận hành bền vững, lấy các ngành công nghiệp văn hóa và công nghiệp sáng tạo làm động lực mũi nhọn, định hình chuỗi giá trị sản phẩm đêm; gắn với di sản và đời sống văn hóa, du lịch chất lượng cao, dịch vụ hiện đại và đô thị thông minh; hình thành các sản phẩm du lịch đêm đặc trưng của Thủ đô, có hàm lượng văn hóa và tri thức cao, giúp kéo dài thời gian lưu trú, gia tăng mức chi tiêu và nâng cao trải nghiệm của khách du lịch. Đồng thời, nâng cao chất lượng cuộc sống, môi trường sống của nhân dân; khuyến khích sự phát triển của các biểu đạt văn hóa mới, tạo không gian nuôi dưỡng và tôn trọng tính đa dạng của nghệ thuật đương đại; thúc đẩy sự giao thoa, đối thoại sáng tạo giữa di sản văn hóa truyền thống với các loại hình nghệ thuật đương đại, nghệ thuật số, nghệ thuật liên ngành…

Luật sư Nguyễn Minh Long (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng, quy định tại Điều 27 nhằm trao thẩm quyền cho HĐND thành phố chủ động xác định phạm vi, điều kiện và định hướng phát triển đối với các loại hình kinh tế phù hợp với đặc thù đô thị của Thủ đô. Việc giao thẩm quyền này giúp thành phố linh hoạt lựa chọn và ưu tiên các ngành, lĩnh vực phù hợp với lợi thế cạnh tranh, xu hướng phát triển của kinh tế bạc, kinh tế đêm, kinh tế không gian tầm thấp, kinh tế không gian tầm cao, kinh tế số và kinh tế tri thức; đồng thời tạo cơ chế thử nghiệm và phát triển đối với các mô hình kinh doanh, sản phẩm, dịch vụ mới chưa được quy định đầy đủ trong hệ thống pháp luật hiện hành.