Thúc đẩy quan hệ ASEAN - Nga và tạo xung lực mới cho hợp tác song phương

Sự kiện ngoại giao này không chỉ có ý nghĩa lịch sử quan trọng đối với sự phát triển quan hệ Đối tác chiến lược ASEAN - Nga, của cấu trúc khu vực, mà còn là bước tiến then chốt, kiến tạo động lực mới nhằm làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga trong kỷ nguyên mới.

Dấu mốc lịch sử mang định hướng đa cực

Kể từ những tiếp xúc ban đầu vào năm 1991 và chính thức thiết lập quan hệ Đối tác Đối thoại đầy đủ năm 1996, quan hệ ASEAN - Nga đã trải qua một chặng đường dài với nhiều thành tựu vượt bậc. Đặc biệt, việc hai bên nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào năm 2018 đã mở ra một không gian hợp tác rộng lớn trên cả ba trụ cột: chính trị - an ninh, kinh tế và văn hóa - xã hội.

Hội nghị Cấp cao tại Kazan lần này được tổ chức trong một bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều biến động sâu sắc. Phân tích về ý nghĩa của sự kiện, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao, Trưởng SOM ASEAN Việt Nam Đặng Hoàng Giang dẫn nhận định của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trong bài phát biểu tại Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 rằng, thế giới đang chứng kiến "ba cuộc khủng hoảng mang tính nền tảng: khủng hoảng về trật tự quốc tế, khủng hoảng về mô hình phát triển và khủng hoảng về lòng tin chiến lược".

Do đó, Hội nghị Cấp cao ASEAN - Nga lần này có ý nghĩa đặc biệt, mang tầm vóc lịch sử, vượt ra khỏi một sự kiện kỷ niệm thông thường, thể hiện cam kết chính trị ở cấp cao nhất của cả hai bên. Sự kiện này chứng minh rằng đối thoại và hợp tác luôn là phương thức hữu hiệu nhất đóng góp vào việc kiến tạo môi trường hòa bình, an ninh và ổn định phục vụ phát triển.

Sự coi trọng của Liên bang Nga đối với ASEAN cũng được thể hiện mạnh mẽ trước thềm Hội nghị, phát biểu bên lề Diễn đàn Kinh tế Quốc tế Saint Petersburg (SPIEF), Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova nhấn mạnh, “Hội nghị thượng đỉnh Nga - ASEAN sẽ đưa ra câu trả lời chính xác về việc thế giới sẽ ra sao trong thời gian tới và chúng ta nên đi theo con đường nào".

Bà Zakharova đánh giá con đường này gắn liền với trật tự đa cực, đa trung tâm, trong đó ASEAN là những quốc gia tiên phong chứng minh cho một mô hình hợp tác xuất sắc, dựa trên sự tôn trọng lợi ích lẫn nhau và kết hợp hài hòa các giá trị lợi ích của từng quốc gia cũng như toàn khu vực.

Việt Nam - nhịp cầu kết nối Á, Âu

Trong suốt chặng đường 35 năm qua, Việt Nam luôn thể hiện vai trò là một thành viên chủ động, trách nhiệm và là "nhịp cầu" tin cậy thúc đẩy quan hệ ASEAN - Nga. Đại sứ Việt Nam tại Liên bang Nga Đặng Minh Khôi khẳng định, cách đây 35 năm, khi Nga thiết lập quan hệ với ASEAN, Việt Nam là một trong những nước ủng hộ tích cực nhất. Giờ đây, khi Việt Nam ngày càng phát triển và có tiếng nói quan trọng trong khối, vai trò thúc đẩy quan hệ Nga - ASEAN của Việt Nam mang tính tích cực, xây dựng và được cả hai bên đánh giá cao.

Tại Hội nghị Cấp cao lần này, mục tiêu xuyên suốt của Việt Nam là phát huy vai trò "cầu nối", thúc đẩy đồng thuận và đóng góp những định hướng thiết thực, tạo thêm động lực mới cho quan hệ ASEAN - Nga. Với việc sẽ đảm nhiệm vai trò nước điều phối quan hệ ASEAN - Nga giai đoạn 2027 - 2030, sự tham gia của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng là bước chuẩn bị quan trọng để Việt Nam định hình hợp tác hai bên trong tương lai.

Việt Nam xác định sẽ cùng các nước khơi thông các lĩnh vực giàu tiềm năng nhưng chưa khai thác hết như thương mại, khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, an ninh năng lượng, giáo dục, du lịch. Đồng thời, với tư cách là nước ASEAN đi đầu trong hợp tác với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU), Việt Nam mong muốn chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn để mở rộng không gian hợp tác, hội nhập giữa ASEAN và khu vực Á - Âu, biến các trao đổi chính trị thành những lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp và người dân.

Xung lực mới cho quan hệ song phương

Bên cạnh các hoạt động đa phương, chuyến công tác tại Kazan mang một ý nghĩa đặc biệt đối với quan hệ song phương Việt Nam - Liên bang Nga. Đây là chuyến công tác tới Liên bang Nga đầu tiên của Thủ tướng Lê Minh Hưng trên cương vị mới.

Năm 2026 được đánh giá là một năm hết sức sôi động và năng động trong quan hệ Việt-Nga. Ngay sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng Cộng sản Việt Nam, Tổng thống Nga Vladimir Putin là lãnh đạo nước ngoài đầu tiên gọi điện chúc mừng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Việt Nam cũng cử Đặc phái viên sang Liên bang Nga để thông báo kết quả Đại hội. Sự mật thiết này được củng cố bằng chuyến thăm Nga của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vào tháng 3/2026 cùng các chuyến thăm của các Phó Thủ tướng Chính phủ Việt Nam. Những trao đổi cấp cao dồn dập, thẳng thắn, hữu nghị và thực chất này cho thấy Việt Nam luôn coi Nga là một trong những ưu tiên đối ngoại hàng đầu.

Dự kiến tại Kazan, Thủ tướng Lê Minh Hưng sẽ có cuộc hội kiến quan trọng với Tổng thống Nga Vladimir Putin và làm việc với Người đứng đầu Cộng hòa Tatarstan. Theo Đại sứ Đặng Minh Khôi, các cuộc tiếp xúc cấp cao này sẽ rà soát, tháo gỡ vướng mắc để triển khai hiệu quả các thỏa thuận, tập trung vào các trọng điểm như dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1 và hợp tác dầu khí dài hạn. Thực tế, hợp tác kinh tế song phương đang lấy lại đà tăng trưởng mạnh mẽ: kim ngạch thương mại 4 tháng đầu năm 2026 đạt 1,72 tỷ USD, tăng 9,22% so với cùng kỳ; lượng khách du lịch Nga đến Việt Nam trong 5 tháng đầu năm cũng tăng 194%, đạt 618 nghìn lượt.

Trong cuộc tiếp Đại sứ Liên bang Nga Gennady Bezdetko vào ngày 18/5 vừa qua, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã khẳng định và thống nhất các phương hướng thúc đẩy hợp tác toàn diện từ chính trị - ngoại giao đến kinh tế, năng lượng, giáo dục. Đại sứ Bezdetko cũng khẳng định Nga luôn coi Việt Nam là đối tác quan trọng hàng đầu tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, sẵn sàng phối hợp cùng các bộ, ngành Việt Nam cụ thể hóa các định hướng hợp tác mới, đặc biệt là an ninh năng lượng và chuyển đổi xanh.

Chuyến công tác của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng tới Liên bang Nga tiếp tục là minh chứng sinh động thể hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại theo tinh thần Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng và tầm nhìn chiến lược, chuyến thăm không chỉ đóng góp thiết thực vào việc củng cố cấu trúc đa phương của ASEAN, mà còn tạo ra những bước đột phá, đưa quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Liên bang Nga phát triển ngày càng hiệu quả, bền vững.