Thúc đẩy sản xuất thông minh và chuyển đổi số trong các lĩnh vực của ngành Công Thương

Chuyển đổi xanh, sản xuất thông minh trở thành yêu cầu tất yếu

Sáng 6/8, tại Trung tâm Triển lãm Việt Nam (VEC), Đông Anh, Hà Nội, Hội Tự động hóa Việt Nam (VAA) tổ chức Diễn đàn “Sản xuất thông minh và công nghiệp hỗ trợ 2026” với sự tham dự của bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương cùng các chuyên gia, nhà khoa học, đại diện trường đại học, viện nghiên cứu, hiệp hội ngành nghề cùng đông đảo doanh nghiệp sản xuất và doanh nghiệp công nghệ.

Toàn cảnh diễn đàn.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, TS. Đỗ Nguyên Hưng, Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam cho biết, diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh các doanh nghiệp sản xuất hiện nay đang phải đồng thời giải quyết nhiều yêu cầu như nâng cao năng suất, kiểm soát chất lượng, giảm chi phí, thích ứng với mô hình sản xuất đa chủng loại, đẩy mạnh chuyển đổi xanh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và sản xuất thông minh không còn là xu hướng mang tính thử nghiệm mà đã trở thành yêu cầu tất yếu, quyết định năng lực cạnh tranh và sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Theo TS. Đỗ Nguyên Hưng, thời gian qua, nhiều chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước như Nghị quyết số 57 về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết số 68 về phát triển kinh tế tư nhân và Kết luận số 79 của Trung ương đã tạo nền tảng quan trọng để doanh nghiệp đẩy mạnh đầu tư công nghệ, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển công nghiệp hỗ trợ.

TS. Đỗ Nguyên Hưng, Tổng Thư ký Hội Tự động hóa Việt Nam phát biểu khai mạc diễn đàn.

Theo ông Hưng, 3 định hướng này có mối quan hệ gắn kết chặt chẽ, khoa học và công nghệ là nền tảng, kinh tế nhà nước giữ vai trò kiến tạo còn kinh tế tư nhân là lực lượng chủ động đổi mới và tổ chức triển khai trong thực tiễn.

Hiệp hội Tự động hóa Việt Nam sẽ duy trì tổ chức từ một đến hai diễn đàn mỗi tháng. Thông qua các diễn đàn này, Hiệp hội mong muốn thúc đẩy mô hình liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp và viện, trường; gắn kết nghiên cứu với đào tạo, cung ứng nhân lực, chuyển giao công nghệ, phát triển sản phẩm và thương mại hóa kết quả nghiên cứu. Nếu mô hình liên kết này được triển khai hiệu quả, diễn đàn sẽ tạo động lực quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, đóng góp thiết thực vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số trong giai đoạn tới.

4 nhiệm vụ trọng tâm

Mở đầu phiên tham luận, bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) trình bày chuyên đề “Chính sách thúc đẩy chuyển đổi xanh và sản xuất thông minh tại Việt Nam đến năm 2030”.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang, Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công, Bộ Công Thương mở đầu phiên tham luận.

Bà Nguyễn Thị Lâm Giang cho biết, ngành Công Thương đã triển khai nhiều chương trình về bảo vệ môi trường, sản xuất sạch hơn, sản xuất và tiêu dùng bền vững, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, kinh tế tuần hoàn... Tuy nhiên, các chương trình còn phân tán ở nhiều đơn vị, thiếu sự liên kết.

Trên tinh thần Nghị quyết số 57 và chủ trương của Chính phủ về thúc đẩy sản xuất thông minh, Bộ Công Thương đã xây dựng Chương trình hỗ trợ thúc đẩy sản xuất thông minh và chuyển đổi số trong doanh nghiệp thuộc ngành Công Thương, coi sản xuất thông minh là công cụ gắn kết chuyển đổi số và chuyển đổi xanh, giúp doanh nghiệp giải quyết các bài toán về năng suất, chất lượng, mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Theo bà Lâm Giang, doanh nghiệp phải được đặt ở vị trí trung tâm của quá trình chuyển đổi, còn Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua việc xây dựng cơ chế, chính sách, tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, kết nối hệ sinh thái và hỗ trợ theo nhu cầu thực tế cũng như mức độ trưởng thành số của từng doanh nghiệp.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Công Thương đã ban hành số 2708/QĐ-BCT năm 2025 về Chương trình thúc đẩy sản xuất thông minh và chuyển đổi số trong các lĩnh vực của ngành Công Thương, áp dụng đối với cả sản xuất công nghiệp, năng lượng và thương mại.

Chương trình được triển khai theo hai giai đoạn, trong đó đến năm 2030 tập trung xây dựng nền tảng sản xuất thông minh thông qua đào tạo doanh nghiệp, phát triển đội ngũ chuyên gia tư vấn, xây dựng bộ chỉ số, tiêu chuẩn, quy chuẩn và kiến trúc tham chiếu phục vụ chuyển đổi số; đến năm 2035 tiếp tục mở rộng quy mô và nâng cao mức độ ứng dụng trong toàn ngành. Để đạt mục tiêu trên, chương trình tập trung vào 4 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn và kiến trúc cho sản xuất thông minh thông qua việc xây dựng cơ chế, chính sách, bộ chỉ số đánh giá, tiêu chuẩn, quy chuẩn và kiến trúc tham chiếu phục vụ doanh nghiệp.

Thứ hai, phát triển nguồn nhân lực và văn hóa số, trong đó chú trọng đào tạo lãnh đạo doanh nghiệp về tư duy chiến lược, nâng cao kỹ năng cho người lao động, xây dựng đội ngũ chuyên gia, tư vấn và hình thành văn hóa số trong doanh nghiệp.

Thứ ba, xây dựng hệ sinh thái và tăng cường hợp tác quốc tế, kết nối doanh nghiệp với các viện nghiên cứu, trường đại học, chuyên gia và đơn vị cung cấp giải pháp để đưa công nghệ vào sản xuất.

Thứ tư, phát triển công nghệ, dữ liệu và hạ tầng số, từng bước xây dựng dữ liệu, kết nối dữ liệu, phát triển các nền tảng số và mô hình số phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh.