Thực hành theo Chỉ thị 07: Bảo vệ người dám làm, sàng lọc người né tránh

Người dân đến làm thủ tục hành chính tại Điểm Phục vụ hành chính công xã Trung Giã (Hà Nội). Ảnh minh họa: Quốc Lũy/TTXVN

Đất nước đang đặt ra nhiều mục tiêu lớn trên chặng đường từ nay tới năm 2030 và năm 2045. Nhưng mục tiêu chỉ thực sự có ý nghĩa khi chủ trương đúng được biến thành công việc cụ thể và tạo ra kết quả. Chính sách dù tốt, nguồn lực dẫu lớn và cơ chế có hợp lý, thông thoáng đến đâu, nếu chậm được triển khai thì cơ hội phát triển cũng có thể bị bỏ lỡ.

Lĩnh vực văn hóa đã cho thấy khá rõ yêu cầu này. Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu các ngành công nghiệp văn hóa đóng góp lần lượt 7% và 9% GDP vào năm 2030 và 2045, hình thành 5-10 thương hiệu quốc gia. Quốc hội đã thể chế hóa bằng Nghị quyết số 28/2026/QH16 và bố trí 50.000 tỷ đồng vốn đầu tư công trung hạn cho Chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa. Chính phủ cũng đã ban hành chương trình hành động và các nghị định hướng dẫn.

Song, các ngành công nghiệp văn hóa hiện nay ước tính mới chỉ đóng góp 4,8-5,2% GDP, tăng 7-8% mỗi năm, thấp hơn mục tiêu tăng trưởng chung 10%. Nếu giữ tốc độ như hiện nay thì tỷ trọng công nghiệp văn hóa trong GDP sẽ giảm thay vì tăng lên 7%. Tính toán sơ bộ cho thấy, để đạt mục tiêu vào năm 2030, công nghiệp văn hóa phải tăng khoảng 17-18%/năm, cao hơn gấp hai lần hiện nay.

Một vấn đề khác là trong số 6 nhóm điểm nghẽn về nhận thức và thể chế, dữ liệu, chuyển hóa tài nguyên thành sản phẩm, thị trường và chuỗi giá trị, nhân lực và công nghệ, tổ chức thực hiện thì dữ liệu là điểm nghẽn nền tảng. Việc chưa có hệ thống thống kê, phương pháp và trách nhiệm công bố thống nhất khiến chưa thể đo đếm đầy đủ, chính xác mức đóng góp của văn hóa vào GDP và tăng trưởng.

Những điểm nghẽn và khoảng cách lớn đó đã đặt ra yêu cầu chủ trương và nguồn lực phải đi cùng với năng lực tổ chức thực hiện. Để khắc phục, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao phối hợp với Bộ Tài chính hoàn thiện trong năm 2026 bộ chỉ tiêu, chỉ số thống kê, phấn đấu từ năm 2027 công bố định kỳ hằng năm đóng góp của công nghiệp văn hóa vào GDP và của từng địa phương vào GRDP.

Đằng sau mỗi nhiệm vụ vẫn là câu chuyện về con người. Có chủ trương, có nguồn lực cũng cần có người dám nhận việc, dám quyết, dám chịu trách nhiệm và có kết quả cụ thể. Thế nên, Nghị quyết 24-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt vấn đề rất rõ là phải bảo vệ người dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, đồng thời xử lý tình trạng né tránh, đùn đẩy, không dám làm, không dám chịu trách nhiệm. Nghị quyết cũng yêu cầu chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, lấy thực tiễn để phát hiện, trọng dụng và sàng lọc cán bộ.

Đây là hai mặt của một yêu cầu, khuyến khích người dám làm và không để người né tránh trách nhiệm đứng trong bộ máy. Nếu chỉ bảo vệ cán bộ dám làm mà không đánh giá, xử lý người né tránh trách nhiệm thì chính sách khó lòng tạo ra môi trường công bằng cho người nhận việc khó. Khi người nhận việc khó phải chịu nhiều rủi ro hơn người chọn việc an toàn, tâm lý giữ mình sẽ dễ hình thành.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng đã nhấn mạnh “phải chọn người theo việc, giao việc để thử thách, lấy kết quả để đánh giá, sử dụng, sàng lọc”.

Tinh thần ấy đòi hỏi công tác cán bộ phải đi vào thực chất. Đánh giá cán bộ phải gắn với việc được giao và kết quả thực hiện. Một cán bộ dám nghĩ, dám làm, có sản phẩm thực chất phải được ghi nhận, bảo vệ, trọng dụng. Còn người cán bộ có trách nhiệm mà không làm, có thẩm quyền mà không quyết, thấy vướng mắc mà không nói rõ, cũng không chỉ ra được nguyên nhân và đề xuất cách xử lý, chỉ né tránh, đùn đẩy, làm việc cầm chừng, chuyển nguyên khó khăn lên cấp trên phải được sàng lọc, thay thế.

Đó không phải là sự “khắt khe với cán bộ”. Mà là sự công bằng với những người dám nhận việc, với nhân dân và với yêu cầu vận hành của cả bộ máy.

Bảo vệ người dám làm cũng vì thế phải đi cùng với yêu cầu cán bộ thực hiện đúng trách nhiệm được giao. Nghị định 73/2023/NĐ-CP của Chính phủ đã đặt ra nguyên tắc khuyến khích, bảo vệ cán bộ năng động, sáng tạo vì lợi ích chung, đồng thời yêu cầu không được lợi dụng chính sách để tham nhũng, tiêu cực, trục lợi hoặc làm trái pháp luật.

Cùng với cơ chế bảo vệ, yêu cầu về phương pháp làm việc đã được đặt ra rất rõ ràng. Chỉ thị số 07-CT/TW của Bộ Chính trị về “Đẩy mạnh học tập, thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh trong giai đoạn phát triển mới” đã nhấn mạnh phong cách Hồ Chí Minh là tư duy độc lập, tự chủ, không rập khuôn, đổi mới sáng tạo; là phong cách làm việc khoa học, sâu sát thực tiễn, lấy hiệu quả phục vụ nhân dân làm thước đo.

Chỉ thị đã yêu cầu chuyển từ “học tập và làm theo” sang “học tập và thực hành”, từ “học điều đúng” sang “học cách làm đúng”, từ “noi gương” sang “vận dụng, phát triển sáng tạo”, đồng thời cần phải khắc phục một thực tế hiện nay là học nhiều nhưng chuyển biến ít, đăng ký nhiều nhưng sản phẩm ít, sơ kết, tổng kết đều đặn nhưng những việc khó của dân vẫn còn.

Học Bác phải thể hiện trước hết trong công việc. Người cán bộ phải dám quyết, dám làm, dám chịu trách nhiệm và việc thuộc trách nhiệm của mình thì phải làm, không đùn đẩy, không né tránh.

Đất nước đang bước vào giai đoạn cần hành động nhanh hơn, quyết liệt hơn. Công tác cán bộ không chỉ là chọn đúng người để giao việc mà còn phải tạo điều kiện cho người dám làm và kịp thời sàng lọc người không chịu làm. Học và thực hành theo Bác là phải từ những điều rất cụ thể, đó là việc của dân thì phải lo, việc thuộc trách nhiệm thì phải làm, gặp khó thì tìm cách tháo gỡ, làm vì lợi ích chung thì được bảo vệ. Còn nếu cố tình không làm, né tránh, đùn đẩy làm chậm việc chung thì phải bị sàng lọc.