Thực hiện nếp sống văn minh trên môi trường số

Sinh viên Trường Đại học Hùng Vương tích cực tuyên truyền, sử dụng mạng xã hội văn minh để xây dựng môi trường số an toàn, văn hóa.

Sinh viên Nguyễn Hồng Anh, Đại học Hùng Vương K22 cho rằng, có thể hiểu một cách đơn giản, nếp sống văn minh trên môi trường số là cách mỗi người giao tiếp, chia sẻ và ứng xử có trách nhiệm, lịch sự, tử tế khi tham gia không gian mạng. Từ những hiểu biết của bản thân cùng sự giáo dục, tuyên truyền của các thầy cô và tổ chức Đoàn, Hồng Anh luôn chú ý ứng xử đúng mực trên mạng xã hội. Nội dung em chia sẻ trên tài khoản cá nhân đều theo hướng tích cực, qua đó góp phần lan tỏa hình ảnh đẹp về lớp, khoa và nhà trường.

Có thể hiểu, nếp sống văn minh trên môi trường số là việc mỗi cá nhân tự giác tuân thủ các chuẩn mực đạo đức, quy định của pháp luật và quy tắc ứng xử khi tham gia không gian mạng. Về bản chất, nó không tách rời các giá trị đạo đức truyền thống trong đời thực, mà kế thừa và mở rộng các giá trị đó vào môi trường số. Trong đó, ý thức pháp luật, trách nhiệm đạo đức và năng lực số là những yếu tố quan trọng góp phần hình thành văn hóa ứng xử văn minh trên không gian mạng.

Nếu trong đời sống, hành vi của mỗi người chịu sự điều chỉnh trực tiếp của pháp luật và các chuẩn mực cộng đồng thì trên môi trường số, tính tương tác nhanh, phạm vi lan tỏa rộng và đôi khi là sự ẩn danh khiến yêu cầu về tính tự giác càng trở nên quan trọng. Mỗi cú click chuột, mỗi dòng bình luận hay mỗi lượt chia sẻ không chỉ thể hiện cách ứng xử của một cá nhân mà còn có thể tạo ra những tác động nhất định đối với cộng đồng. Do đó, văn minh trên không gian mạng bắt đầu từ ý thức và trách nhiệm của mỗi người.

Anh Vi Mạnh Tùng, sinh năm 1984, ở phường Nông Trang, là nhiếp ảnh gia - người thường xuyên sử dụng và tương tác trên mạng xã hội phục vụ công việc, cho rằng: Trong kỷ nguyên “bùng nổ thông tin”, mỗi người dùng vừa là người tiếp nhận vừa là một “điểm thu thông tin nhỏ”. Vì vậy, thực hiện nếp sống văn minh trên môi trường số đòi hỏi mỗi người phải có bộ lọc tư duy sắc bén. Trước khi ấn nút “Chia sẻ” (Share), từng cá nhân cần tuân thủ quy trình kiểm chứng thông tin như: Xác minh nguồn tin có chính thống không? Nội dung có chính xác không? Thông tin có mang tính xây dựng không? Việc lan truyền tin giả (fake news), tin đồn thất thiệt không chỉ vi phạm đạo đức mà còn là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, gây hoang mang cho xã hội.

Đồng quan điểm, anh Nguyễn Quốc Hưng, sinh năm 1979, ở tổ dân phố Trưng Vương, phường Việt Trì khẳng định: Không gian mạng là ảo, nhưng tổn thương và thiệt hại kinh tế là thật. Xâm phạm đời tư của người khác bằng cách tự ý đăng tải hình ảnh, thông tin cá nhân khi chưa được phép là hành vi thiếu văn minh. Tương tự, việc đạo văn, sử dụng trái phép các sản phẩm sáng tạo (hình ảnh, video, âm nhạc) mà không ghi nguồn hay xin phép tác giả thể hiện sự yếu kém về ý thức tôn trọng chất xám của người khác. Là kỹ sư công nghệ, anh Hưng luôn ghi nhớ những quy tắc ứng xử trên mạng và các quy định của pháp luật để thực hành và tuân thủ với ý thức cao bởi theo anh, “công dân số” phải tuân thủ pháp luật, tương tác văn minh, chia sẻ tích cực để không gian mạng văn minh, góp phần lan tỏa những điều tích cực trong cuộc sống.

Nhấn mạnh việc ứng xử văn minh trên môi trường số, cô giáo Nguyễn Thị Tân Hồng, giáo viên Trường THPT Việt Trì, chia sẻ: Một “xã hội số” trên môi trường mạng không thể văn minh, nếu các thành viên của nó liên tục “xả rác” văn hóa trên mạng xã hội. Nhiều xung đột, mâu thuẫn, bạo lực... có nguồn cơn từ những bình luận ác ý, những lời thách thức trên các diễn đàn trực tuyến. Ngược lại, một môi trường mạng đầy ắp năng lượng tích cực, những câu chuyện nhân văn sẽ góp phần nuôi dưỡng tâm hồn, định hình lối sống tử tế cho thế hệ trẻ trong đời sống thực. Cùng với việc tuân thủ đúng các quy tắc, gương mẫu sử dụng mạng xã hội văn minh, an toàn, cô Hồng còn thường xuyên nhắc nhở học sinh các quy tắc ứng xử trên mạng xã hội, tham gia mạng xã hội một cách có hiểu biết.

Không gian mạng là một mặt trận chiến lược trong thời đại mới, nơi các thế lực thù địch, tội phạm công nghệ cao thường lợi dụng sự thiếu hiểu biết, thiếu trách nhiệm và những biểu hiện thiếu văn minh của một bộ phận người dùng để kích động, lừa đảo, hoặc truyền bá tư tưởng độc hại. Vì vậy, xây dựng nếp sống văn minh, nâng cao “sức đề kháng” cho người dân trên không gian mạng chính là lá chắn vững chắc để bảo vệ an ninh trật tự, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh, văn minh.