Thực hư lãi suất vay mua nhà tăng 12-15%/năm

Lãi suất phân hóa, không có mặt bằng chung

Từ đầu năm nay, mặt bằng lãi suất có xu hướng nhích lên sau giai đoạn dài duy trì ở mức thấp. Một số ngân hàng ghi nhận mức lãi suất cho vay mua nhà lên tới 12-15%/năm, làm dấy lên lo ngại về chi phí vốn và khả năng tiếp cận nhà ở. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây không phải là mức lãi suất phổ biến trên thị trường.

Trên thực tế, phần lớn ngân hàng thương mại vẫn triển khai các gói vay ưu đãi với lãi suất khoảng 7-9%/năm trong 1-3 năm đầu. Đây mới là mức lãi suất mà người vay thực sự tiếp cận khi ký hợp đồng tín dụng như ngân hàng WooriBank, HDBank, UOB, ShinhanBank...

Mức 12-15%/năm thường chỉ xuất hiện sau giai đoạn ưu đãi, khi khoản vay chuyển sang cơ chế thả nổi, phụ thuộc vào lãi suất tham chiếu và biên độ. Trong bối cảnh chi phí vốn biến động, một số khoản vay có thể ghi nhận mức cao hơn, nhưng không mang tính đại diện cho toàn thị trường.

Trao đổi với PV Tiền Phong, ông Nguyễn Quang Huy - chuyên gia Tài chính - Ngân hàng - Đại học Nguyễn Trãi - phân tích, cần nhìn nhận đây là diễn biến mang tính cục bộ, không phản ánh mặt bằng chung của thị trường tín dụng hiện nay.

Theo ông Huy, trong nền kinh tế thị trường, lãi suất luôn vận động theo cung - cầu vốn và chịu tác động trực tiếp từ các yếu tố vĩ mô như lạm phát, tăng trưởng tín dụng hay chi phí huy động của ngân hàng. Do đó, việc một số tổ chức tín dụng điều chỉnh lãi suất ở từng thời điểm hoặc từng phân khúc khách hàng là điều hoàn toàn bình thường.

Lãi suất cho vay mua nhà tăng phân hóa giữa các ngân hàng.

“Không thể lấy một vài mức lãi suất cao mang tính cá biệt để đánh giá toàn bộ thị trường. Bản chất của thị trường hiện nay là sự phân hóa, chứ không phải đồng loạt tăng mạnh”, ông Huy nhấn mạnh.

Theo phân tích của ông Huy, mức lãi suất 12-15%/năm chủ yếu xuất hiện khi khoản vay bước sang giai đoạn thả nổi, được tính dựa trên lãi suất tham chiếu cộng với biên độ. Trong bối cảnh chi phí vốn có biến động, một số khoản vay có thể ghi nhận mức cao hơn, nhưng đây không phải là kịch bản phổ biến.

Đáng chú ý, thị trường tín dụng hiện nay đang có sự cạnh tranh khá rõ nét giữa các ngân hàng. Bên cạnh nhóm ngân hàng điều chỉnh lãi suất tăng ở một số phân khúc, có nhiều tổ chức tín dụng - đặc biệt là khối ngân hàng nước ngoài - duy trì mức lãi suất cạnh tranh nhằm thu hút khách hàng.

“Sự đa dạng về sản phẩm và chính sách lãi suất là điểm tích cực của thị trường. Điều này giúp người vay có thêm lựa chọn phù hợp với khả năng tài chính, thay vì bị bó buộc trong một mặt bằng lãi suất cứng nhắc”, ông Huy nhận định.

Ở góc độ tác động, chuyên gia này cho rằng việc lãi suất nhích lên trong ngắn hạn có thể ảnh hưởng nhất định tới tâm lý người mua nhà, đặc biệt là những người phụ thuộc nhiều vào vốn vay. Tuy nhiên, xét về dài hạn, đây lại là yếu tố góp phần điều tiết thị trường theo hướng lành mạnh hơn.

Khi chi phí vốn không còn ở mức quá thấp, các quyết định đầu tư sẽ trở nên thận trọng hơn, qua đó hạn chế tình trạng đầu cơ ngắn hạn. Thị trường bất động sản cũng có cơ hội tái cân bằng, tập trung nhiều hơn vào nhu cầu thực và các giá trị cốt lõi như pháp lý, chất lượng sản phẩm.

“Lãi suất tăng không hẳn là tín hiệu tiêu cực. Trong nhiều trường hợp, đây là công cụ giúp thị trường điều chỉnh về trạng thái bền vững hơn”, ông Huy đánh giá và cho rằng trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động, yếu tố then chốt vẫn là năng lực tài chính và kỷ luật của người vay. Việc chủ động xây dựng phương án tài chính an toàn, có dự phòng cho các kịch bản lãi suất tăng sẽ giúp giảm thiểu rủi ro và đưa ra quyết định hợp lý hơn.

Bất động sản vẫn xu hướng tăng?

Theo TS. Lê Xuân Nghĩa - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng Chính phủ, mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% mà Chính phủ đặt ra cho năm 2026 là rất cao, đòi hỏi nỗ lực lớn từ toàn nền kinh tế. Tuy nhiên, đi cùng với tăng trưởng cao, giá bất động sản thường chịu áp lực tăng - đây là quy luật đã được nhiều nghiên cứu kinh tế quốc tế chỉ ra.

Vi chuyên gia dẫn chứng, tốc độ tăng giá bất động sản thường bằng tổng của tăng trưởng kinh tế, lạm phát và tốc độ đô thị hóa. Trong khoảng 10 năm qua, giá bất động sản tại Việt Nam tăng trung bình khoảng 12%/năm vẫn thấp hơn Ấn Độ (14,5%) và Trung Quốc (13,5%). Với mục tiêu tăng trưởng mạnh trong năm nay, thị trường được kỳ vọng sẽ tiếp tục chịu sức ép tăng giá theo đà này.

Ông Nghĩa cho biết, một điểm tích cực là nguồn cung bất động sản đang cải thiện rõ rệt. Nhiều dự án trước đây bị đình trệ đã được tháo gỡ, cùng với sự xuất hiện của hàng loạt dự án quy mô lớn, thậm chí lên tới hàng nghìn héc-ta. Các dự án hiện nay không còn là những khu chung cư đơn lẻ mà phát triển theo mô hình đô thị đồng bộ, tích hợp đầy đủ hạ tầng giao thông, năng lượng, tiện ích và kết nối việc làm. Đây được xem là bước tiến đáng kể của thị trường so với trước đây.

"Để đạt mục tiêu tăng trưởng GDP 10%, tỷ lệ đầu tư toàn xã hội cần lên tới 38-40% GDP, đòi hỏi huy động vốn từ nhiều nguồn. Trong đó, tín dụng ngân hàng vẫn là trụ cột chính. Vì vậy, khả năng cơ quan điều hành sẽ phải điều chỉnh chỉ tiêu tín dụng trong năm, với mức hợp lý khoảng 17-18%", ông Nghĩa nói.

Về triển vọng thị trường, ông Nghĩa cho rằng, khi nền kinh tế bước vào giai đoạn tăng trưởng cao và kỳ vọng của nhà đầu tư cải thiện, thị trường bất động sản nhiều khả năng sẽ tăng tốc trở lại vào cuối năm.

Ngọc Mai