Thực tập không chỉ để 'xin dấu mộc': Sinh viên thật sự cần gì từ doanh nghiệp?

Nỗi lo của sinh viên: Không chỉ là thiếu kỹ năng

Thị trường lao động mở ra ngày càng nhiều cơ hội thực tập cho sinh viên, đặc biệt ở các lĩnh vực như công nghệ, truyền thông hay dịch vụ. Tuy nhiên, phía sau số lượng tin tuyển dụng ngày một dày đặc, kỳ thực tập không còn đơn thuần là bước đệm bắt buộc, mà dần trở thành một giai đoạn kiểm chứng sự phù hợp giữa người học và môi trường làm việc.

Trước khi bước vào kỳ thực tập, không ít sinh viên mang theo tâm lý e dè, nhất là khi thị trường lao động liên tục thay đổi. Hùng Thịnh, sinh viên ngành Công nghệ thông tin, chia sẻ: "Mình lo bản thân chưa đủ khả năng, kiến thức để đáp ứng nhu cầu của công ty, nhất là trong thời buổi AI phát triển mạnh. Đồng thời, việc bước vào môi trường làm việc hoàn toàn mới cũng khiến mình không chắc liệu mình có phù hợp hay không".

Hùng Thịnh chia sẻ về những lo lắng của mình trước khi bước vào kỳ thực tập.

Theo Thịnh, cơ hội thực tập trong ngành không thiếu, nhưng việc vượt qua vòng tuyển chọn phụ thuộc vào việc mỗi ứng viên hiểu rõ doanh nghiệp cần gì và bản thân đang có gì. Để chuẩn bị, Thịnh lựa chọn cách ôn lại kiến thức chuyên môn, đồng thời giữ tinh thần sẵn sàng học hỏi khi bước vào môi trường thực tế. Những băn khoăn này không phải cá biệt, mà phản ánh tâm lý chung của nhiều sinh viên khi lần đầu tiếp cận môi trường làm việc ngoài giảng đường.

Doanh nghiệp cần gì ở một thực tập sinh?

Ở chiều ngược lại, doanh nghiệp cũng có những tiêu chí rõ ràng khi tiếp nhận thực tập sinh, không chỉ ở năng lực mà còn ở cách các bạn tham gia vào môi trường làm việc.

Theo chị Christine, chuyên viên C&B, một kỳ thực tập hiệu quả bắt đầu từ cách doanh nghiệp xây dựng trải nghiệm cho thực tập sinh. Trước hết là sự hướng dẫn rõ ràng, thông qua mentor đồng hành và định hướng công việc trong suốt quá trình.

Bên cạnh đó là môi trường "thực chiến", nơi các bạn được tham gia vào những đầu việc có quy trình, thay vì chỉ dừng ở việc quan sát. Văn hóa hòa nhập cũng đóng vai trò quan trọng, giúp thực tập sinh dễ trao đổi và học hỏi. Ngoài ra, một khoản hỗ trợ tài chính phần nào thể hiện sự ghi nhận của doanh nghiệp.

Christine cho biết có trường hợp thực tập sinh gián đoạn công việc hơn một tháng, sau đó quay lại làm việc như chưa từng có sự gián đoạn. - Ảnh: Internet.

Khi đã có những điều kiện này, doanh nghiệp cũng đặt ra kỳ vọng tương ứng. Theo chị Christine, yếu tố quan trọng không nằm ở việc "biết làm", mà là thái độ và tác phong. Chị cho biết từng có trường hợp thực tập sinh gián đoạn thời gian làm việc, sau đó quay lại chỉ để hoàn tất xác nhận.

Theo chị, những tình huống này có thể ảnh hưởng đến trải nghiệm chung, dù doanh nghiệp không muốn vì vậy mà trở nên khắt khe hơn với các bạn.

Khoảng cách từ những cách tiếp cận khác nhau

Trong quá trình làm việc thực tế, khoảng cách giữa hai phía không phải lúc nào cũng đến từ năng lực chuyên môn, mà nhiều khi xuất phát từ cách tiếp cận công việc. Ở lĩnh vực truyền thông, Phương Uyên - một chuyên viên trong ngành - cho biết sự chủ động là yếu tố quan trọng với thực tập sinh. Tuy nhiên, không ít trường hợp lựa chọn rời đi sớm thay vì tìm hiểu kỹ vấn đề.

Chị dẫn chứng một trường hợp thực tập sinh dừng công việc chỉ sau hai buổi làm việc từ xa, xuất phát từ việc đề xuất về công cụ hỗ trợ chưa được đáp ứng ngay. Theo chị, vấn đề không nằm ở yêu cầu ban đầu, mà ở cách xử lý tình huống khi chưa có đủ thông tin. "Một số bạn nếu chưa hiểu rõ công việc hoặc quy trình, thay vì trao đổi thêm để nắm rõ thì lại chọn dừng lại", chị nhận xét.

Từ góc nhìn quản lý, Lê Thanh Vân, trưởng nhóm Arbitration (Trọng tài) của một công ty dịch vụ, cho rằng tâm lý "phòng thủ" của một bộ phận sinh viên hiện nay chịu ảnh hưởng không nhỏ từ mạng xã hội. Những câu chuyện về môi trường làm việc tiêu cực được lan truyền liên tục khiến nhiều bạn trẻ có xu hướng dè chừng, thậm chí đặt ra rào cản trước khi thực sự trải nghiệm công việc.

Ảnh minh họa. - Ảnh: Internet.

Theo chị Vân, với một thực tập sinh chưa có nhiều kinh nghiệm, yếu tố quan trọng nằm ở khả năng thích nghi và sẵn sàng tìm hiểu trước khi đưa ra đánh giá. Đồng thời, chị cũng cho rằng không thể quy toàn bộ trách nhiệm cho sinh viên, khi thực tế vẫn tồn tại những môi trường làm việc chưa phù hợp.

Kỳ thực tập không chỉ là cơ hội để sinh viên tích lũy kinh nghiệm, mà còn là quá trình hai phía điều chỉnh kỳ vọng. Khi sinh viên hiểu rõ mình cần học gì và doanh nghiệp xác định được vai trò của thực tập sinh trong tổ chức, khoảng thời gian ngắn này có thể trở thành một trải nghiệm mang tính định hướng cho chặng đường nghề nghiệp phía sau.