Thuế quan mới của Mỹ 'giáng đòn' vào xuất khẩu Israel

Đây là động thái được cho là sẽ gây tác động đáng kể đến các doanh nghiệp định hướng xuất khẩu của nước này cũng như quan hệ thương mại song phương giữa hai đồng minh lâu năm.

Người tiêu dùng tại Israel. Ảnh tư liệu: Vũ Hội/TTXVN

Theo chính sách thuế quan mới được Washington công bố, hơn 60 đối tác thương mại của Mỹ sẽ phải chịu các mức thuế từ 10% đến 12,5%. Quyết định được đưa ra với lý do các quốc gia này chưa áp dụng hoặc chưa thực thi đầy đủ các biện pháp ngăn chặn hàng hóa được sản xuất bằng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng.

Mức thuế mới có hiệu lực ngay sau khi chính sách thuế toàn cầu tạm thời 10% hết hạn. Israel bị xếp vào nhóm chịu thuế 12,5%, cùng với một số nền kinh tế như Australia, Brazil, Trung Quốc và Nhật Bản. Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU), Ấn Độ, Mexico và Vương quốc Anh chỉ phải chịu mức thuế 10% sau khi cam kết ban hành và thực thi các quy định cấm nhập khẩu hàng hóa có liên quan đến lao động cưỡng bức.

Phó Ủy viên Thương mại thuộc Bộ Kinh tế và Công nghiệp Israel, bà Yifat Alon Perel, bày tỏ thất vọng trước quyết định của Mỹ. Theo bà, Israel đã nghiêm túc tiếp thu các quan ngại từ Washington và thể hiện thiện chí điều chỉnh chính sách để đáp ứng yêu cầu.

Bà Alon Perel cho biết Israel vẫn đang tiếp tục đàm phán với phía Mỹ, đồng thời hy vọng Washington sẽ xem xét lại quyết định để đưa mức thuế áp dụng đối với hàng hóa Israel xuống ngang bằng với các quốc gia khác.

Tuy nhiên, các nỗ lực thương lượng cho đến nay chưa đạt kết quả. Hiệp hội Các nhà sản xuất Israel cảnh báo chế độ thuế quan mới sẽ gây tổn hại đáng kể cho các doanh nghiệp xuất khẩu, thậm chí buộc một số công ty phải chuyển hoạt động sản xuất ra nước ngoài hoặc đóng cửa. Nguồn thu thuế doanh nghiệp của Israel cũng có nguy cơ sụt giảm.

Đây được xem là cú đánh mạnh đối với các doanh nghiệp Israel vốn được hưởng quyền tiếp cận miễn thuế vào thị trường Mỹ kể từ khi Hiệp định Thương mại tự do giữa hai nước có hiệu lực năm 1985. Với mức thuế mới, hàng hóa Israel sẽ trở nên đắt đỏ hơn và mất lợi thế cạnh tranh so với sản phẩm từ các quốc gia chỉ chịu thuế 10% hoặc thấp hơn, trong khi chi phí sản xuất của doanh nghiệp gần như không thay đổi.

Ông Netanel Haiman, Trưởng Ban Kinh tế của Hiệp hội Các nhà sản xuất Israel, nhận định quyết định của Mỹ đến đúng thời điểm các doanh nghiệp Israel đang chịu nhiều sức ép. Ngoài tác động kéo dài của hơn hai năm xung đột trên nhiều mặt trận, đồng shekel đã tăng giá khoảng 20% so với đồng USD trong một năm qua, khiến hàng xuất khẩu của Israel càng trở nên đắt đỏ trên thị trường quốc tế.

Mỹ hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Israel. Theo số liệu của Chính phủ Mỹ, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Israel sang Mỹ đạt 20,6 tỷ USD trong năm 2025, giảm 7,4% so với năm trước. Trong khi đó, nhập khẩu hàng hóa từ Mỹ vào Israel đạt 13,8 tỷ USD, giảm 6,4%. Ước tính khoảng 30% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của Israel sẽ chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách thuế mới.

Bà Alon Perel cảnh báo nhiều doanh nghiệp Israel đã gặp khó khăn trong hơn một năm qua và hiện đang cân nhắc chuyển hoạt động sản xuất sang các thị trường khác có điều kiện tiếp cận thị trường Mỹ thuận lợi hơn, như Mexico, Canada, EU hoặc Anh, thay vì tiếp tục sản xuất tại Israel.

Chính sách thuế mới của Mỹ bao phủ khoảng 99,4% tổng giá trị hàng hóa nhập khẩu, dù vẫn dành ngoại lệ cho một số mặt hàng như dầu khí, phân bón và một số sản phẩm thực phẩm. Đây là một phần trong chiến lược bảo hộ thương mại mà Tổng thống Donald Trump theo đuổi nhằm thúc đẩy sản xuất trong nước và tạo thêm việc làm.

Giới doanh nghiệp Israel cũng cho rằng chính phủ nước này phản ứng quá chậm trước kế hoạch áp thuế của Mỹ, vốn đã được Washington phát tín hiệu từ nhiều tháng trước. Theo ông Haiman, nếu hành động quyết liệt và sớm hơn, Israel có thể đã đàm phán để đạt mức thuế thấp hơn, thậm chí gần bằng 0%.

Để đáp ứng yêu cầu của Mỹ, nội các Israel mới đây đã thông qua đề xuất của Thủ tướng Benjamin Netanyahu về việc cấm nhập khẩu các sản phẩm được sản xuất toàn bộ hoặc một phần bằng lao động cưỡng bức. Các quy định chi tiết và cơ chế thực thi dự kiến sẽ được hoàn thiện trong những tháng tới.

Bên cạnh đó, trước khi Quốc hội Israel giải tán để chuẩn bị cho cuộc bầu cử vào tháng 10, các nghị sĩ cũng đã thông qua dự luật mang tên "Điều gì tốt cho Mỹ cũng tốt cho Israel". Cải cách này cho phép sản xuất, nhập khẩu và lưu hành các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn quản lý của Mỹ, qua đó hài hòa hóa quy định giữa hai nước và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động thương mại song phương trong thời gian tới.