Thuế Tp.HCM tăng kiểm soát rủi ro nhằm chống thất thu từ sớm

Nhận diện rủi ro để nâng hiệu quả quản lý

Trong quản lý thuế, thách thức không chỉ nằm ở việc xác định số thu phải nộp mà còn ở khả năng nhận diện đúng những trường hợp có nguy cơ kê khai thiếu, nộp chậm hoặc lợi dụng kẽ hở trong quy định để trốn tránh nghĩa vụ. Đối với một trung tâm kinh tế lớn như Tp.HCM, hoạt động sản xuất, kinh doanh đa dạng, nhiều phương thức giao dịch và sự phát triển của kinh tế số đặt ra yêu cầu quản lý ngày càng phức tạp.

Theo thông tin của Thuế Tp.HCM, công tác quản lý thu ngân sách đang được triển khai theo hướng dựa trên dữ liệu, phân tích rủi ro và tập trung vào những lĩnh vực, đối tượng có nguy cơ thất thu cao. Các trọng tâm gồm kiểm tra doanh nghiệp có rủi ro cao về hóa đơn; kiểm soát rủi ro trong kê khai, nộp thuế; rà soát doanh nghiệp có dấu hiệu kê khai lỗ nhiều năm, tỷ suất lợi nhuận thấp bất thường, giao dịch liên kết hoặc dấu hiệu chuyển giá.

Đây là những dấu hiệu có thể cần được xem xét trong quá trình quản lý, nhưng không đồng nghĩa mọi doanh nghiệp có đặc điểm trên đều vi phạm. Việc xác định nghĩa vụ thuế vẫn cần dựa trên hồ sơ, dữ liệu và kết quả kiểm tra theo quy định. Cách tiếp cận dựa trên rủi ro giúp cơ quan thuế ưu tiên nguồn lực vào những trường hợp cần chú ý, thay vì áp dụng mức độ kiểm tra như nhau đối với tất cả người nộp thuế.

Về nguyên tắc, điều này vừa hỗ trợ nâng cao hiệu quả quản lý, vừa góp phần hạn chế việc gây thêm chi phí hành chính cho doanh nghiệp tuân thủ tốt.

Một nội dung đáng chú ý khác là tăng cường quản lý thuế đối với hoạt động kinh doanh trên nền tảng thương mại điện tử, kinh tế số và các lĩnh vực có nguy cơ kê khai chưa đầy đủ doanh thu. Khi phương thức kinh doanh thay đổi nhanh, dữ liệu giao dịch trở thành cơ sở quan trọng để đối chiếu thông tin, nhận diện chênh lệch và xác định nghĩa vụ thuế.

Tuy nhiên, do Thuế Tp.HCM chưa công bố số thu cụ thể từ thương mại điện tử hay số trường hợp vi phạm được phát hiện, do đó chưa thể lượng hóa kết quả chống thất thu riêng ở lĩnh vực này.

Thuế Tp.HCM ra mắt tổng đài ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm tăng hiệu quả hỗ trợ người nộp thuế. Ảnh Đỗ Doãn

Siết kỷ cương nhưng phải bảo đảm quyền lợi hợp pháp

Cùng với kiểm soát rủi ro, Thuế Tp.HCM tiếp tục tăng cường quản lý nợ thuế và cưỡng chế nợ thuế theo quy định. Theo đó, cơ quan thuế tập trung phân loại nợ, xác định nguyên nhân và khả năng thu hồi; đôn đốc kịp thời các khoản nợ phát sinh; thực hiện biện pháp cưỡng chế đối với trường hợp chây ỳ, không chấp hành nghĩa vụ thuế.

Việc phân loại nợ có ý nghĩa quan trọng bởi không phải mọi khoản nợ đều xuất phát từ cùng một nguyên nhân. Xác định đúng tình trạng và khả năng thu hồi giúp lựa chọn biện pháp xử lý phù hợp, đồng thời tập trung nguồn lực vào những khoản nợ có khả năng thu.

Thuế Tp.HCM cũng đề cập việc rà soát doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế và triển khai biện pháp quản lý phù hợp nhằm hạn chế tình trạng lợi dụng việc thành lập, giải thể hoặc ngừng hoạt động để trốn tránh nghĩa vụ thuế.

Ở lĩnh vực hoàn thuế giá trị gia tăng, cơ quan thuế tiếp tục giải quyết hồ sơ đúng quy định, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp, đồng thời tăng cường kiểm tra, soát xét rủi ro và xử lý nghiêm hành vi gian lận nếu phát hiện. Cách tiếp cận này cho thấy chống thất thu không đồng nghĩa với tăng kiểm tra bằng mọi giá. Yêu cầu đặt ra là vừa bảo vệ nguồn thu ngân sách, vừa không làm gián đoạn quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế.

Theo Phó Trưởng Thuế Tp.HCM Nguyễn Tiến Dũng, thời gian tới, Thuế Tp.HCM xác định tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, khai thác dữ liệu phục vụ dự báo và quản lý rủi ro, đồng thời nâng cao hiệu quả phối hợp với các cơ quan chức năng.