Thuốc trị viêm khớp lại có thể giúp mọc tóc, kết quả thử nghiệm khiến giới khoa học chú ý

Rụng tóc từng mảng là một bệnh tự miễn dịch, trong đó hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công nhầm vào các nang tóc. Ảnh: Shutterstock.

Với nhiều người, rụng tóc không đơn thuần là vấn đề ngoại hình. Tình trạng này có thể ảnh hưởng sâu sắc đến sự tự tin, đời sống xã hội và sức khỏe tinh thần. Giờ đây, một loại thuốc vốn được phát triển để điều trị viêm khớp đang mở ra hy vọng mới cho những người bị rụng tóc do bệnh tự miễn.

Căn bệnh được nhắc đến là rụng tóc từng mảng (alopecia areata), một dạng bệnh tự miễn trong đó hệ miễn dịch của cơ thể nhầm lẫn và tấn công các nang tóc, khiến tóc rụng theo những cách khó dự đoán.

Ở mức độ nhẹ, bệnh có thể chỉ gây ra một vài mảng tóc thưa hoặc hói. Nhưng trong những trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể mất toàn bộ tóc trên da đầu, lông mày và thậm chí cả lông trên cơ thể. Cho đến nay, việc điều trị căn bệnh này vẫn là một thách thức và chưa có phương pháp nào đảm bảo hiệu quả cho tất cả bệnh nhân.

Một ứng viên đáng chú ý là upadacitinib, loại thuốc uống mỗi ngày từng được phê duyệt để kiểm soát tình trạng viêm ở nhiều dạng viêm khớp.

Các nhà khoa học cho rằng thuốc có thể phát huy tác dụng đối với rụng tóc từng mảng bởi nó có khả năng làm giảm phản ứng miễn dịch quá mức – cơ chế được cho là đứng sau việc hệ miễn dịch tấn công nang tóc.

Để kiểm chứng giả thuyết này, các nhà nghiên cứu tại Đại học Harvard đã thực hiện hai thử nghiệm lâm sàng quốc tế quy mô lớn tại các bệnh viện ở Bắc Mỹ, châu Âu và Trung Quốc. Những người tham gia đều mắc rụng tóc từng mảng ở mức độ nghiêm trọng.

Trung bình, các tình nguyện viên đã mất khoảng 84% lượng tóc trên da đầu. Một số người thậm chí không ghi nhận tóc mọc trở lại trong ít nhất sáu tháng.

Những người tham gia được chia ngẫu nhiên thành các nhóm sử dụng 15 mg upadacitinib, 30 mg upadacitinib hoặc giả dược mỗi ngày. Kết quả được công bố trên JAMA Dermatology ngày 12/8 cho thấy những tín hiệu đáng chú ý.

Chỉ sau 24 tuần, khoảng một nửa số người sử dụng upadacitinib ở cả hai liều đạt mức tóc mọc lại ít nhất 80% diện tích da đầu.

Trong nhóm dùng liều 15 mg, hơn 35% người tham gia đạt mức “mọc tóc sâu”, tức tóc che phủ trên 90% da đầu. Tỷ lệ này tăng lên 46% ở nhóm sử dụng liều 30 mg.

Đáng chú ý nhất, khoảng 1/5 số người tham gia, tương đương 20%, đạt điểm 0 trên thang đánh giá mức độ rụng tóc tiêu chuẩn – đồng nghĩa với việc tóc trên da đầu đã mọc lại hoàn toàn.

Con số này gần như không xuất hiện ở nhóm giả dược. Chỉ khoảng 1% người trong nhóm này ghi nhận sự cải thiện đáng kể.

“Những phát hiện này cho thấy upadacitinib vừa có tác dụng tương đối nhanh, vừa tạo ra mức độ đáp ứng đáng kể”, Arash Mostaghimi, giáo sư tại Harvard và là tác giả chính của nghiên cứu, nói với Medical News Today ngày 24/8.

Ông cho biết thêm rằng dù nghiên cứu không phải thử nghiệm đối đầu trực tiếp giữa upadacitinib và các phương pháp điều trị khác, dữ liệu cho thấy thuốc có thể nằm trong nhóm những phương pháp điều trị toàn thân hiệu quả nhất từng được đánh giá đối với rụng tóc từng mảng cho đến nay.

Mostaghimi hiện là phó giáo sư da liễu tại Brigham and Women’s Hospital, bệnh viện giảng dạy thuộc Trường Y Harvard.

Một điểm quan trọng khác là hồ sơ an toàn của thuốc trong thử nghiệm phù hợp với những gì đã được ghi nhận từ quá trình sử dụng upadacitinib để điều trị viêm khớp. Các nhà nghiên cứu không phát hiện tác dụng phụ bất thường nào ngoài những rủi ro vốn đã được biết đến.

Về cơ chế, upadacitinib hoạt động bằng cách ức chế một tín hiệu tế bào cụ thể thuộc con đường JAK/STAT, vốn đóng vai trò thúc đẩy phản ứng viêm. Hiểu đơn giản, thuốc giúp “hạ nhiệt” hoạt động của hệ miễn dịch, qua đó tạo điều kiện để các nang tóc phục hồi.

Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu không đồng nghĩa upadacitinib là thuốc chữa khỏi vĩnh viễn chứng rụng tóc từng mảng. Thuốc cũng chưa được phê duyệt riêng cho chỉ định này.

Dù vậy, theo nhóm nghiên cứu, kết quả từ hai thử nghiệm lâm sàng pha 3 ngẫu nhiên, được tiến hành song song, vẫn là một tín hiệu tích cực đáng kể đối với những người mắc bệnh ở mức độ nghiêm trọng.

“Trong hai thử nghiệm lâm sàng pha 3 ngẫu nhiên và có đối chứng được tiến hành song song, upadacitinib cho thấy cán cân lợi ích – nguy cơ tích cực ở người trưởng thành và thanh thiếu niên mắc rụng tóc từng mảng nghiêm trọng”, Mostaghimi viết trong nghiên cứu.

Theo ông, upadacitinib có thể trở thành một lựa chọn điều trị hiệu quả tiềm năng cho nhóm bệnh nhân này.