Thượng tọa Thích Huệ Khai: 'Phật giáo tỉnh Đồng Nai định hướng kiến tạo 'ngôi nhà chung' vững chãi, hòa hợp'

Thượng tọa Thích Huệ Khai

Thượng tọa Thích Huệ Khai, Ủy viên Thường trực Hội đồng Trị sự, Trưởng ban Trị sự GHPGVN tỉnh Đồng Nai, Trưởng ban Tổ chức Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh đã chia sẻ cùng Báo Giác Ngộ về tầm nhìn, định hướng và khát vọng kiến tạo một khối đại đoàn kết Tăng Ni, Phật tử:

- Đại hội đại biểu Phật giáo tỉnh Đồng Nai lần thứ I, nhiệm kỳ 2026-2031 không chỉ là một sự kiện hành chính thông thường mà là một cột mốc lịch sử trọng đại, đánh dấu sự hòa hợp của Phật giáo Đồng Nai và Bình Phước. Tỉnh Đồng Nai mới có quy mô dân số lớn thứ 3 cả nước (sau Hà Nội và TP.HCM) và diện tích rộng thứ 9 cả nước, có 95 đơn vị hành chính cấp xã (gồm 72 xã và 23 phường). Có thể nói, việc hợp nhất 2 tỉnh Đồng Nai và Bình Phước là cuộc tái ngộ lịch sử (bởi cả 2 đều từng thuộc Trấn Biên xưa). Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, Phật giáo tỉnh nhà giờ đây đứng trước một tầm vóc mới, một không gian hành đạo rộng lớn và đa dạng hơn bao giờ hết.

Ý nghĩa lớn nhất của Đại hội này chính là sự khẳng định tinh thần “Phật giáo đồng hành cùng dân tộc” trong bối cảnh đất nước tiến vào kỷ nguyên mới. Việc hợp nhất tạo ra một “ngôi nhà chung” vững chãi, nơi sức mạnh của truyền thống Phật giáo Đồng Nai (vốn giàu di sản, nhiều tự viện cổ) hòa quyện cùng sự năng động, trẻ trung của Phật giáo vùng biên giới Bình Phước. Đây là cơ hội để thống nhất ý chí, tạo nên một thực thể Phật giáo hùng mạnh, đủ sức gánh vác các Phật sự lớn lao, đóng góp vào sự ổn định và phát triển an sinh xã hội của tỉnh nhà. Đại hội chính là nền móng để xây dựng một lộ trình phát triển bền vững cho 5 năm tới và những thập kỷ tiếp theo.

* Việc hợp nhất 2 địa phương với những đặc thù riêng về Tăng sự và tự viện hẳn mang lại không ít thuận lợi xen lẫn thách thức. Thời gian qua, Ban Trị sự đã có những bước gắn kết và cấu trúc lại bộ máy tổ chức ra sao để kiến tạo khối đại đoàn kết trước thềm Đại hội, thưa Thượng tọa?

Việc hợp nhất tạo ra một ‘ngôi nhà chung’ vững chãi, nơi sức mạnh của truyền thống Phật giáo Đồng Nai (vốn giàu di sản, nhiều tự viện cổ) hòa quyện cùng sự năng động, trẻ trung của Phật giáo vùng biên giới Bình Phước. Đây là cơ hội để thống nhất ý chí, tạo nên một thực thể Phật giáo hùng mạnh, đủ sức gánh vác các Phật sự lớn lao, đóng góp vào sự ổn định và phát triển an sinh xã hội của tỉnh nhà.

- Việc hợp nhất 2 địa phương có đặc thù khác biệt về Tăng sự và tự viện là một bài toán đầy thách thức nhưng cũng đầy hứa hẹn. Thời gian qua, Ban Trị sự đã chủ động thực hiện các chuyến thăm, làm việc liên tục với các phường, xã sau sáp nhập để lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của Tăng Ni. Chúng tôi coi việc “lắng nghe để thấu hiểu” là chìa khóa để kiến tạo khối đại đoàn kết.

Về cấu trúc bộ máy, chúng tôi tiến hành rà soát, sắp xếp lại các Ban chuyên môn theo hướng tinh gọn nhưng bao quát. Đặc thù của Đồng Nai cũ là số lượng tự viện và Tăng Ni rất lớn, trong khi địa bàn Bình Phước cũ các tự viện lại tọa lạc tại vùng sâu, vùng xa và có tín đồ là đồng bào dân tộc thiểu số. Do đó, cấu trúc mới ưu tiên sự hiện diện của các vị đại diện tiêu biểu từ cả hai khu vực vào các vị trí then chốt. Sự gắn kết này không chỉ dừng lại ở giấy tờ hành chính mà được cụ thể hóa qua các khóa bồi dưỡng trụ trì chung, các kỳ bố-tát tập trung, nhằm xóa nhòa ranh giới địa lý, thay vào đó là sự hòa hợp trong Giới luật và đạo tình.

Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Đồng Nai đảnh lễ khánh tuế Đức Pháp chủ dịp Xuân Bính Ngọ 2026

* Công tác nhân sự luôn là yếu tố then chốt quyết định sự thành tựu của các Phật sự. Với quy mô mở rộng lớn hơn rất nhiều sau sáp nhập, tiêu chí cốt lõi để suy cử thành viên vào tân Ban Trị sự nhiệm kỳ 2026-2031 là gì, nhằm đảm bảo sự điều hành được xuyên suốt, hiệu quả, bạch Thượng tọa?

- Với quy mô mở rộng, tiêu chí hàng đầu mà chúng tôi đặt ra là “Đức hạnh - Năng lực - Sự dấn thân”. Các thành viên được suy cử vào tân Ban Trị sự phải là những vị có đạo hạnh trang nghiêm, nhận được sự tín nhiệm cao từ đại chúng, đồng thời phải có năng lực quản trị hành chính hiện đại để điều hành Phật sự xuyên suốt trên địa bàn rộng lớn.

Với quy mô mở rộng, tiêu chí hàng đầu mà chúng tôi đặt ra là ‘Đức hạnh - Năng lực - Sự dấn thân’. Các thành viên được suy cử vào tân Ban Trị sự phải là những vị có đạo hạnh trang nghiêm, nhận được sự tín nhiệm cao từ đại chúng, đồng thời phải có năng lực quản trị hành chính hiện đại để điều hành Phật sự xuyên suốt trên địa bàn rộng lớn.

Chúng tôi đặc biệt chú trọng đến tính đại diện: đảm bảo có sự kết hợp hài hòa giữa các hệ phái Bắc tông, Nam tông, Khất sĩ; giữa thế hệ các vị tôn túc giàu kinh nghiệm và chư Tăng Ni trẻ năng động. Đặc biệt, nhân sự phải có khả năng am hiểu đặc thù địa phương, từ những vùng đô thị sầm uất đến vùng biên giới xa xôi. Mục tiêu là xây dựng một đội ngũ vừa có “tâm” phụng sự, vừa có “tầm” chiến lược, đủ sức bao quát và xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh, đảm bảo sự lãnh đạo của Giáo hội luôn sát sao đến từng cơ sở tự viện.

* Bước sang nhiệm kỳ đầu tiên mang tính nền tảng 2026-2031, đâu sẽ là những mục tiêu và chương trình Phật sự trọng tâm mà GHPGVN tỉnh Đồng Nai hướng tới nhằm phát huy tối đa tiềm lực Tăng Ni, Phật tử?

- Trong nhiệm kỳ nền tảng này, GHPGVN tỉnh Đồng Nai hướng tới 4 mục tiêu trọng tâm:

Ổn định và đồng bộ hóa quản lý: Hoàn thiện cơ sở dữ liệu số về Tăng Ni, tự viện trên toàn tỉnh, giúp việc quản lý hành chính được minh bạch và hiệu quả.

Đẩy mạnh giáo dục và đào tạo: Nâng cao chất lượng Trường Trung cấp Phật học, mở rộng các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ trụ trì và kiến thức pháp luật cho Tăng Ni.

Hoạt động từ thiện xã hội bền vững: Chuyển dịch từ cứu trợ khẩn cấp sang các dự án an sinh xã hội dài hạn như hỗ trợ giáo dục mầm non, phòng khám miễn phí và chăm lo cho đồng bào dân tộc thiểu số tại vùng sâu, vùng xa.

Hoằng pháp và văn hóa: Chú trọng đưa Phật pháp đến với giới trẻ và công nhân tại các khu công nghiệp - một đặc thù lớn của tỉnh Đồng Nai.

Chúng tôi muốn phát huy tối đa tiềm lực của từng cá nhân, từng tự viện để biến nguồn lực đó thành sức mạnh tổng thể, đưa Phật giáo tỉnh nhà phát triển theo hướng “Trang nghiêm - Hội nhập”.

Đại giới đàn Đạt Thanh Phật lịch 2567 do Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Đồng Nai tổ chức tại chùa Tỉnh Hội với gần 2.000 giới tử cầu thọ giới pháp - Ảnh: Nguyện Truyền

* Trước thềm Đại hội chính thức diễn ra, Thượng tọa có thông điệp nào muốn gửi gắm đến toàn thể chư tôn đức Tăng Ni và đồng bào Phật tử các giới trên toàn tỉnh Đồng Nai mới?

- Trước thềm Đại hội, tôi muốn gửi gắm đến toàn thể chư tôn đức Tăng Ni và quý Phật tử lời nhắn nhủ về lòng “hòa hợp” và “phụng sự”. Chúng ta đang cùng nhau viết nên một trang sử mới cho Phật giáo tỉnh Đồng Nai. Hãy gạt bỏ mọi rào cản về địa giới hay sự khác biệt vùng miền để thực sự trở thành một khối thống nhất dưới ánh sáng của Chánh pháp.

Tôi kêu gọi mỗi vị Tăng Ni hãy là một vị “sứ giả của Như Lai”, không chỉ tu tập cho bản thân mà còn phải dấn thân phụng sự nhân sinh. Mỗi Phật tử hãy là một hộ pháp đắc lực, cùng chung tay với Giáo hội trong các công tác thiện nguyện và xây dựng nếp sống đạo đức tại địa phương. Sự thành công của Đại hội không chỉ nằm ở các nghị quyết, mà nằm ở sự chuyển biến trong hành động của mỗi người. Hãy cùng nhau xây dựng một ngôi nhà chung Phật giáo Đồng Nai vững mạnh, góp phần làm cho quê hương thêm giàu đẹp, đạo đời thêm viên mãn.

Xin tri ân Thượng tọa đã dành thời gian chia sẻ cùng Báo Giác Ngộ.