Thượng tướng Trần Quang Phương: Đi giữa lòng dân gánh việc quân - Bài 3: Trọn nghĩa với đồng đội và nhân dân (tiếp theo và hết)

Từ những dòng ghi trong cuốn sổ

Cuối tháng 1-2016, nhân dịp Trung tướng Trần Quang Phương, Chính ủy Quân khu 5 được bầu vào Ủy viên Trung ương Đảng khóa XII, tôi tới chúc mừng và đặt vấn đề viết bài phỏng vấn về nội dung xây dựng “trận địa lòng dân” trên địa bàn chiến lược miền Trung - Tây Nguyên. Trước khi vào nội dung chính, ông tâm sự: “Người chỉ huy phải thương yêu cán bộ, chiến sĩ như ruột thịt...”. Đó là lời tâm sự rất chân tình của Trung tướng Trần Quang Phương khi nói về mối quan hệ cán - binh. Và điều ấy được thể hiện bằng chính sự quan tâm, lo lắng của ông đối với cuộc sống hằng ngày của những người chiến sĩ.

Thượng tướng Trần Quang Phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị trao quà tặng thanh niên Quảng Ngãi lên đường nhập ngũ (ngày 11-2-2020).

Xác định việc thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở là khâu quan trọng góp phần hoàn thành nhiệm vụ, ông đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị ra nghị quyết chuyên đề lãnh đạo thực hiện nghiêm nền nếp ngày chính trị văn hóa tinh thần. Căn cứ vào tình hình cụ thể, hằng tháng cơ quan chính trị tập trung giải quyết dứt điểm những vướng mắc về tư tưởng, đời sống và mối quan hệ cán - binh. Tuy bận rộn với nhiều công việc, nhưng trong những năm qua, Trung tướng Trần Quang Phương vẫn dành thời gian trao đổi tâm tư tình cảm với mọi quân nhân, cho dù đó là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, chiến sĩ hay công nhân viên quốc phòng. Mỗi lần như thế, ông đều “tranh thủ” động viên tư tưởng, đề cao trách nhiệm; chỉ ra những mặt còn thiếu, yếu cho từng đối tượng, xác định hướng khắc phục, sửa chữa. Thể hiện sự sâu sát của mình, ông thường xuyên bám nắm cơ sở, trực tiếp kiểm tra, lắng nghe ý kiến, đề đạt của cán bộ, chiến sĩ.

Ông vẫn thường nói: “Với người lính, dù thời bình cũng như thời chiến, có “an cư” mới “lạc nghiệp”. Để chuẩn bị tâm lý vững vàng trong bất kỳ nhiệm vụ nào, người chiến sĩ cần được sự quan tâm thấu đáo của các cấp lãnh đạo, chỉ huy. Sự quan tâm đó không đơn thuần là những lời thăm hỏi động viên tinh thần, mà bằng những việc làm cụ thể, thiết thực”. 

Đối với những quân nhân có hoàn cảnh gia đình khó khăn, hoạn nạn, ông đều nhắc nhở chỉ huy đơn vị kịp thời giúp đỡ. Những đồng tiền quyên góp và huy động được đều xét hỗ trợ kịp thời, đúng địa chỉ... Khi cán bộ, chiến sĩ các đơn vị thực hiện nhiệm vụ nơi núi cao, đảo xa, hoặc thực thi nhiệm vụ đột xuất, Cục Chính trị Quân khu chỉ đạo các đơn vị cử cán bộ đến từng gia đình quân nhân thăm hỏi, động viên. Trường hợp vợ con quân nhân đau ốm phải điều trị tại bệnh viện, thì cử chiến sĩ phụ giúp chăm sóc; khi bão lũ, cử lực lượng giúp chằng chống nhà cửa, nếu thấy chưa bảo đảm an toàn thì đưa vợ con, người thân của quân nhân vào ở tại nhà khách đơn vị.

Bằng trải nghiệm cuộc sống và những kinh nghiệm rút ra từ thực tiễn nên Trung tướng Trần Quang Phương có phương pháp giáo dục quân nhân rất hiệu quả, nhất là với những quân nhân vi phạm, khuyết điểm. Kinh nghiệm đó chủ yếu xoay quanh vấn đề giải quyết mối quan hệ cán - binh. Đối với những sĩ quan có biểu hiện vi phạm kỷ luật, ông trực tiếp gặp gỡ, nhắc nhở với thái độ ân cần. Những lời “huấn thị” thể hiện sự kiên quyết, nghiêm minh, nhưng cũng rất chân thành, giúp người vi phạm nhận rõ khuyết điểm, quyết tâm khắc phục. Chuyện một sĩ quan trẻ có biểu hiện chưa thực sự nhiệt tình trong công tác, được Trung tướng Trần Quang Phương gọi lên gặp gỡ. Cứ tưởng mình sẽ bị “xạc” một trận nên thân, nhưng người sĩ quan trẻ bất ngờ được Chính ủy đưa cho cuốn sổ nhỏ và nói: “Đây là những kinh nghiệm sống của tớ qua mấy chục năm trong quân ngũ, cậu về gắng xem kỹ và không được làm mất, tuần sau trả lại nhé!”. Không biết trong cuốn sổ ghi những gì, nhưng sau đó đồng chí sĩ quan trẻ thay đổi hẳn, nay đã là một cán bộ có bản lĩnh và năng lực.

Phó chủ tịch Quốc hội Trần Quang Phương và lãnh đạo tỉnh Đắk Nông thăm cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Tuy Đức (ngày 17-1-2025). Ảnh: VĂN HOÀN

Cán bộ làm gương cho chiến sĩ, cấp trên mẫu mực, cấp dưới noi theo - phương châm đó được các cơ quan, đơn vị trong toàn Quân khu 5 thực hiện có hiệu quả. Từ quan điểm “Người chỉ huy phải yêu thương cán bộ, chiến sĩ như ruột thịt” đã góp phần tạo sự chân thành, cởi mở, dân chủ trong thực hiện nhiệm vụ. Sự quan tâm, gần gũi, giúp đỡ chí tình của lãnh đạo, chỉ huy đơn vị đối với quân nhân thuộc quyền cả trong thực hiện nhiệm vụ cũng như trong cuộc sống thường ngày góp phần tạo sức mạnh tổng hợp để những người lính vững tin, phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ là những chiến sĩ canh giữ “phên giậu” miền Trung - Tây Nguyên...

Từ hồi còn ở Quân khu 5, đồng chí Trần Quang Phương là người rất quan tâm đến công tác tuyên truyền, báo chí. Chính vì vậy, mỗi khi đến các đơn vị cơ sở kiểm tra, nắm tình hình, tôi thường được ông cho đi cùng. Có lần ông ân cần nói: “Thời bình, ngoài công tác huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu và sản xuất, bộ đội ta phải gắn bó máu thịt với nhân dân, thực hiện quân với dân một ý chí để xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững mạnh. Vấn đề này cần được tuyên truyền đậm nét trên các phương tiện truyền thông, báo chí. Ông căn dặn: “Là nhà báo chiến sĩ thì không ngại khó khăn, gian khổ và hiểm nguy; phải luôn bám sát thực tiễn, bám sát hơi thở của cuộc sống, kịp thời phản ánh trung thực những hy sinh lặng thầm, cống hiến cao cả của cán bộ, chiến sĩ Quân đội và nhân dân...”.

Nhớ lời căn dặn của ông, trong những năm qua, cán bộ, phóng viên Ban đại diện Báo Quân đội nhân dân tại miền Trung - Tây Nguyên luôn phát huy tinh thần trách nhiệm, dùng ngòi bút và trái tim tâm huyết thông qua những tác phẩm báo chí của mình đã góp phần tô đẹp thêm hình ảnh Bộ đội Cụ Hồ - bộ đội của dân, do dân và vì dân.

Những ân tình sâu nặng

Trong suốt quá trình công tác, dù bất kỳ cương vị nào cũng vậy, đồng chí Trần Quang Phương luôn sâu sát cơ sở, hướng về bộ đội, hướng về nhân dân.

Từ tháng 5-2019, Trung tướng Trần Quang Phương được Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm giữ chức Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Ở cương vị mới, ông luôn thể hiện rõ phong cách lãnh đạo và chuẩn mực đạo đức. Ông luôn gần gũi, sâu sát cơ sở, lắng nghe và tôn trọng ý kiến của cán bộ, chiến sĩ. Dù rất bận rộn, nhưng ông vẫn thường xuyên kiểm tra, thăm hỏi các đơn vị trực thuộc, sư đoàn, quân khu, quân đoàn, binh chủng và các lực lượng làm nhiệm vụ ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo. Ông là người luôn tôn trọng, lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của cán bộ, chiến sĩ. Điều đó được thể hiện rõ nét trong những lần ông trực tiếp đối thoại, nắm bắt tư tưởng, đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ để kịp thời đề xuất các chủ trương, chính sách đúng đắn, phù hợp với tình hình thực tiễn.

 Thượng tướng Trần Quang Phương, nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Phó chủ tịch Quốc hội cùng đoàn công tác Điện ảnh Quân đội thăm, làm việc tại Bộ CHQS tỉnh Quảng Ngãi (ngày 14-8-2026).

Những ngày cuối năm 2020, tôi vừa mới lên Tây Nguyên thì nhận được thông tin Thượng tướng Trần Quang Phương dẫn đầu đoàn công tác của Tổng cục Chính trị từ Hà Nội vào Gia Lai. Tôi tham gia cùng đoàn công tác đến thăm, kiểm tra và chúc Tết cán bộ, chiến sĩ Đại đội Bộ binh 1 thuộc Ban CHQS huyện Đức Cơ và thăm cán bộ, chiến sĩ, người lao động Công ty 72 - Binh đoàn 15.

Tây Nguyên tiết trời se lạnh nhưng mọi người đều cảm thấy ấm lòng bởi sự quan tâm, gần gũi của đồng chí Phó chủ nhiệm Tổng cục Chính trị. Thượng tướng Trần Quang Phương ân cần trò chuyện với cán bộ, chiến sĩ các đơn vị. Ông đánh giá cao những đóng góp của các đơn vị trong công tác xây dựng lực lượng sẵn sàng chiến đấu, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và tham gia phát triển kinh tế, xã hội trên địa bàn biên giới trong những năm qua. Nhân dịp Tết Nguyên đán sắp đến, Thượng tướng Trần Quang Phương dặn dò các cơ quan, đơn vị trên địa bàn quan tâm tổ chức các hoạt động vui xuân, đón Tết an toàn, lành mạnh và chăm lo chu đáo đến đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, chiến sĩ, công nhân và người lao động. Ông dặn dò lãnh đạo, chỉ huy các cơ quan, đơn vị phải ra sức gắn bó máu thịt với nhân dân; phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương quan tâm củng cố mối đoàn kết quân dân sâu nặng, thắm thiết, cùng chung sức giúp dân xóa đói, giảm nghèo, xây dựng đời sống văn hóa, góp phần xây dựng thế trận lòng dân vững chắc trên địa bàn chiến lược Tây Nguyên. 

Ngày 20-7-2021, tại Kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XV, Thượng tướng Trần Quang Phương được bầu giữ chức Phó chủ tịch Quốc hội khóa XV. Trên cương vị Phó chủ tịch Quốc hội, ông thường xuyên dẫn đầu các đoàn công tác kiểm tra, tiếp xúc cử tri tại nhiều địa phương (như Quảng Ngãi, An Giang, Đắk Lắk, Thanh Hóa...) để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người dân. Ông luôn nhấn mạnh tinh thần: Nhà nước ta là Nhà nước của dân, do dân và vì dân, mọi quyết sách đều xuất phát từ ý nguyện của nhân dân. Thế nên mỗi lần về các địa phương, ông đặc biệt quan tâm đến gia đình chính sách, người có công và người lao động. Ông thường xuyên thăm hỏi, tặng quà các thương binh, bệnh binh, gia đình chính sách, Bà mẹ Việt Nam anh hùng và công nhân, người lao động tại vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo.

Thấm nhuần đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, Thượng tướng Trần Quang Phương thường xuyên quán triệt và thúc đẩy các hoạt động "đền ơn đáp nghĩa", chăm lo đời sống vật chất và tinh thần của cán bộ, chiến sĩ, gia đình quân nhân, thương binh, bệnh binh trong toàn quân và tại các quân khu, quân chủng, binh chủng… Ông luôn quan tâm chỉ đạo các cơ quan, đơn vị và địa phương coi trọng công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ; tham gia các hoạt động tri ân, thăm hỏi gia đình chính sách, người có công với cách mạng và dâng hương tưởng niệm các anh hùng liệt sĩ nhân các ngày kỷ niệm lớn của đất nước và Quân đội.

Với cương vị Phó chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương luôn coi trọng và phát huy tinh thần trách nhiệm trong xây dựng pháp luật. Trong quá trình chỉ đạo xây dựng các dự án luật quan trọng, ông luôn quán triệt tư tưởng cốt lõi là bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân, giữ vững an ninh trật tự để nhân dân có cuộc sống bình yên…

Thượng tướng Trần Quang Phương tham dự chương trình Tết Trung thu “Trăng sáng muôn nơi” 2026 tại Đà Nẵng (ngày 23-9-2026).

Tuy đã trở về với đời thường, nhưng ngọn lửa nhiệt tình và trách nhiệm với quê hương, với dải đất miền Trung - Tây Nguyên vẫn vẹn nguyên. Mới đây, buổi sáng sớm, ông cùng đoàn công tác của Điện ảnh Quân đội hành quân vào Quảng Ngãi thăm hỏi, động viên các lực lượng đang dốc sức với “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”. Tối hôm sau (ngày 23-9-2026) lại thấy ông vượt dốc lên vùng biên giới để tham gia chương trình Tết Trung thu “Trăng sáng muôn nơi”, trao quà tặng học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh đồng bào dân tộc thiểu số tại Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở Tây Giang (Đà Nẵng).

Giản dị mà khiêm tốn, thẳng thắn mà chân thành, nhân ái và bao dung…, những phẩm chất bình dị, cao quý ấy cũng đã nói lên ân tình của Thượng tướng Trần Quang Phương. Đó chính là bản tình ca người lính còn mãi với thời gian…