Thương về những ngày giáp Tết

Những ngày cuối năm, thấy người ta rộn ràng đi tảo mộ, lòng tôi cũng nôn nao. Một nỗi xao động nhẹ, vừa buồn vừa thương: thương người đã khuất, thương những mùa Xuân xưa cũ, thương chính mình của những năm tháng còn bé, khi Tết là điều gì đó rất thiêng liêng và mong chờ. Tôi nhớ những cái Tết ở quê khi còn nhỏ. Nghèo, nhưng ấm. Trưa 30 vẫn có mâm cơm cúng ông bà tươm tất. Đêm giao thừa, nồi bánh chưng nghi ngút khói, bên cạnh là rổ bánh rán mẹ vừa làm xong. Sáng mùng 1, năm chị em tôi đều có quần áo mới. Trời mưa rét, đứa nào cũng cố không mặc áo ấm, chỉ để khoe chiếc áo mới tinh, thơm mùi vải và đường kim khâu tay của mẹ.

Lang thang trên con đường làng những ngày cuối năm, mùi nhang trầm len lỏi trong không khí lạnh. Chỉ một mùi hương thôi mà làm lòng người dịu lại. Giờ đây, dù đi bất cứ nơi đâu, chỉ cần thoáng nghe mùi hương ấy, tim tôi lại lao xao, da diết nhớ về ngày Tết. Hoài niệm tuổi thơ bao giờ cũng mang theo những cảm xúc rất thơ - dịu dàng và mong manh.

Trở lại quê xưa

Ngày đó, tôi chỉ mong Tết đến thật nhanh. Với trẻ con, Tết là quần áo mới, bánh chưng, bánh khảo và những ngày không phải đến lớp. Mẹ thì khác. Mẹ thường thở dài, bảo rằng một năm trôi qua nhanh quá. Khi ấy chị em tôi không hiểu. Giờ đây khi đã làm mẹ, tôi mới thấm cảm giác của mẹ năm xưa - không còn lo thiếu cơm áo, nhưng lại có trăm thứ áp lực vô hình mỗi độ Xuân về.

Chợ quê những ngày cuối năm là một phần ký ức không thể quên. Nó gom hết đời sống xóm làng về một chỗ, đầy ắp sắc màu và thanh âm quen thuộc. Nhà tôi không có đất trồng rau nên những ngày đông giá rét, chị em tôi lại đi mót rau già mang ra chợ bán. Tiền gom được để sau Tết đóng học phí, hoặc mua vài tờ lịch treo tường - những tờ lịch in hình các nữ diễn viên mà tôi từng say mê ngắm nhìn.

Ngày 29 rửa lá dong, chiều 30 bố gói bánh. Đêm lạnh, cả nhà quây quần bên nồi bánh chưng. Mẹ ngồi bên vo bột nếp làm bánh rán. Đậu xanh bùi, chút đường ngọt, mỡ lợn béo quyện mùi nếp thơm lừng. Ăn bánh nóng giữa cái lạnh tê tái, trong vòng tay gia đình, mắt năm chị em tôi long lanh hạnh phúc. Cảm giác chờ giao thừa lúc nào cũng dài như cả năm. Giờ đây tất cả đã lùi xa. Nhưng chỉ cần bắt gặp một hình ảnh quen thuộc - khung thêu, cuộn chỉ hay mảnh vải vụn - lòng tôi lại dâng lên niềm xúc động khó tả, như được đưa về những năm tháng tuổi thơ, nơi có dáng mẹ tảo tần giữa bộn bề cơm áo.

Hình ảnh mẹ chỉ còn trong ký ức

Ngày ấy, mẹ từng làm công việc tài chính của xã, rồi vì hoàn cảnh mà trở về ruộng đồng. Cuộc sống khó khăn, nhưng mẹ chưa bao giờ than vãn. Ban ngày mẹ cấy cày, lúc nông nhàn lại may vá, thêu thùa, đan len, móc túi. Dường như việc gì qua tay mẹ cũng trở nên khéo léo. Tôi nhớ hình ảnh mẹ và các cô trong tổ thêu ngồi bên khung thêu dài, kim chỉ thoăn thoắt, từng bông hoa hiện dần trên nền vải trắng. Từ những mảnh vải vụn, mẹ chắp vá thành chăn đắp mùa đông. Chiếc chăn ấy theo năm chị em tôi suốt tuổi thơ, thấm đẫm hơi ấm và yêu thương. Khi không còn hàng thêu, mẹ đan áo, móc túi cho chúng tôi đi học. Áo cũ được tháo ra, giặt sạch, phối lại, mỗi đứa một chiếc khác nhau mà đứa nào cũng thấy mình được yêu thương. Tất cả giờ đã là ký ức. Mẹ đã đi qua những tháng năm vất vả, gửi cả tuổi Xuân vào từng đường kim mũi chỉ. Giờ đây, mẹ đã rời xa cõi tạm. Chiếc máy may cũ, vài cuộn chỉ sờn màu vẫn còn đó. Mỗi mùa xuân về, khi thắp nén hương trầm, tôi lại thấy như hơi ấm từ đôi bàn tay mẹ vẫn quanh đây - dịu dàng và bền bỉ.

Những ngày giáp Tết, khi Xuân sắp chạm ngõ, tôi lại thương hơn những mùa Xuân cũ. Thương mẹ. Thương tuổi thơ. Thương những tháng năm nghèo mà ấm, để mỗi lần nhớ lại, lòng vẫn thấy mình được trở về, được ôm ấp, được yêu thương. Xuân đang đến rất gần.

Song Nguyên