Thượng viện Mỹ thúc đẩy nghị quyết hạn chế chiến dịch Iran của ông Trump

Theo Reuters, sau vòng bỏ phiếu diễn ra vào ngày 19/5 giờ địa phương, nghị quyết nhận được 50 phiếu ủng hộ và 47 phiếu chống tại Thượng viện Mỹ.

Bốn thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa gồm ông Bill Cassidy (bang Louisiana), ông Rand Paul (bang Kentucky), bà Susan Collins (bang Maine) và bà Lisa Murkowski (bang Alaska) — đã cùng với gần như toàn bộ các nghị sĩ đảng Dân chủ ủng hộ nỗ lực thứ tám nhằm thúc đẩy nghị quyết. Thượng nghị sĩ John Fetterman (bang Pennsylvania) là người duy nhất thuộc đảng Dân chủ duy nhất bỏ phiếu chống.

Ba thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa không tham gia bỏ phiếu.

Nghị quyết yêu cầu chính quyền Tổng thống Donald Trump ngừng các hành động quân sự nhằm vào Iran cho đến khi được Quốc hội cho phép, viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973 nhằm hạn chế việc phát động các chiến dịch kéo dài khi chưa được giới lập pháp phê chuẩn.

Tòa nhà Quốc hội Mỹ tại thủ đô Washington, nơi diễn ra cuộc bỏ phiếu ngày 19/5. Ảnh: Reuters

Đây là lần đầu tiên một trong hai viện của Quốc hội Mỹ thúc đẩy nghị quyết hạn chế quyền lực của Tổng thống Donald Trump trong chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Ở bảy vòng bỏ phiếu trước đó từ khi xung đột tại Trung Đông bùng phát vào cuối tháng 2, nghị quyết đều nhận được số phiếu ủng hộ ít hơn số phiếu chống.

Tuy nhiên theo Reuters, khả năng nghị quyết được chính thức thông qua là rất thấp, do vẫn phải đối mặt với cuộc bỏ phiếu cuối cùng tại Thượng viện, cũng như những trở ngại tại Hạ viện do Đảng Cộng hòa của ông Donald Trump kiểm soát, và gần như chắc chắn sẽ bị Tổng thống Trump phủ quyết nếu nghị quyết được trình lên.

Dù vậy, các nghị sĩ Dân chủ coi cuộc bỏ phiếu này mang ý nghĩa chính trị quan trọng, cho rằng nó buộc các nghị sĩ đảng Cộng hòa phải thể hiện quan điểm công khai về một cuộc xung đột ngày càng không được ủng hộ và tốn kém. Lãnh đạo phe Dân chủ tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, kêu gọi các nghị sĩ ủng hộ nghị quyết, cáo buộc ông Trump hành động “như một đứa trẻ đang chơi với khẩu súng đã lên đạn”.

“Nếu có thời điểm nào cần ủng hộ nghị quyết của chúng tôi về quyền lực chiến tranh nhằm rút binh sĩ khỏi xung đột với Iran thì đó chính là lúc này,” Reuters dẫn phát biểu của ông Chuck Schumer với báo giới trước cuộc bỏ phiếu ngày 19/5 giờ địa phương.

Hải quân Mỹ tham gia chiến dịch phong tỏa hàng hải. Ảnh: X/@CENTCOM

Trên thực tế, Điều 1 - Mục 8 của Hiến pháp Mỹ quy định chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến. Tổng thống Mỹ theo Điều 2 - Mục 2 là “Tổng tư lệnh lực lượng vũ trang”, có quyền chỉ huy quân đội nhưng không có quyền tự mình tuyên chiến lâu dài nếu không có sự cho phép của Quốc hội.

Tổng thống Mỹ có thể đưa quân vào vùng xung đột nhưng phải thông báo cho Quốc hội trong vòng 48 giờ và phải được Quốc hội phê chuẩn trong vòng 60 ngày kể từ khi triển khai lực lượng Mỹ vào các hoạt động quân sự, nếu không sẽ phải chấm dứt sự tham gia của lực lượng Mỹ.

Thời hạn 60 ngày trên vốn đã hết hiệu lực vào ngày 1/5, song theo Reuters, chính quyền Tổng thống Donald Trump viện dẫn việc Washington đang ngừng bắn với Tehran là hành động “chấm dứt sự tham gia của lực lượng Mỹ”.

Theo tuyên bố hôm 22/4 của Tổng thống Donald Trump trên mạng xã hội Truth Social, Mỹ hiện ngừng bắn với Iran “đến khi đề xuất của phía Iran được đưa ra và các cuộc thảo luận được kết thúc theo một cách nào đó”. Dù vậy, ông khẳng định rằng quân đội Mỹ vẫn duy trì lệnh phong tỏa hàng hải tại Eo biển Hormuz, đồng thời giữ trạng thái sẵn sàng đầy đủ.