'Tick xanh trách nhiệm' vào bếp ăn trường học

Vấn đề thực phẩm trong trường học phải luôn được chú ý bởi thế hệ trẻ chính là tương lai của đất nước. Những bữa ăn của trẻ có được bảo đảm thì các em mới có đủ sức khỏe để phát triển trí tuệ cũng như thể lực.

Để tăng cường sức đề kháng cũng như cung cấp đủ dinh dưỡng cho một ngày học tập được hiệu quả nhất, những bữa ăn của các em học sinh phải bảo đảm đầy đủ chất dinh dưỡng, có đủ vitamin và những khoáng chất cần thiết nhất. Nhưng trên thực tế cho thấy vẫn có một số trường học chưa cung cấp được lượng thực phẩm sạch cho học sinh. Điều này tạo nên những bất cập trong quá trình phục vụ các bữa ăn đầy đủ chất dinh dưỡng cho các em. Trong những năm gần đây, nhiều vụ việc mất an toàn vệ sinh thực phẩm tại một số trường học đã bị phụ huynh và người dân phát hiện, đó là tình trạng đưa thực phẩm bẩn, ươn, thối, mất vệ sinh, nhiễm ấu trùng sán… vào trường học.

Theo thống kê của Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), số vụ ngộ độc thực phẩm tập thể tại trường học chỉ chiếm khoảng 3,7% tổng số các vụ ngộ độc thực phẩm. Tuy nhiên, ở các vụ ngộ độc tại trường học, số trẻ bị mắc khá đông, hơn nữa các em còn nhỏ, sức đề kháng yếu, nếu bị ngộ độc sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe. Nguyên nhân để xảy ra ngộ độc trong trường học thường là do khó kiểm soát thực phẩm đầu vào tại các trường học, các cơ sở cung cấp suất ăn sẵn không ngừng gia tăng, nhiều cơ sở quy mô nhỏ, điều kiện cơ sở rất thủ công, khó kiểm soát yêu cầu về an toàn thực phẩm. Bên cạnh đó, các cấp chính quyền địa phương, ban giám hiệu tại các trường học còn chưa sâu sát quan tâm vấn đề này, không nắm rõ hoạt động bếp ăn tập thể, cơ sở cung cấp suất ăn sẵn trên địa bàn. Trước lo ngại gia tăng về an toàn thực phẩm trong trường học, TP Hồ Chí Minh đang triển khai giải pháp “Tick xanh trách nhiệm” nhằm minh bạch chuỗi cung ứng, kiểm soát chất lượng bữa ăn học sinh. Mô hình được kỳ vọng tạo “áp lực ngược” lên nhà cung cấp, nâng cao trách nhiệm và bảo đảm an toàn thực phẩm một cách bền vững. Việc quản lý nguồn gốc thực phẩm một cách hệ thống, minh bạch còn giúp cơ quan chức năng giám sát hiệu quả hơn, đồng thời tạo niềm tin cho phụ huynh. Ngoài ra, đây còn là nền tảng để nhà trường, đơn vị cung cấp và gia đình phối hợp chặt chẽ trong việc bảo đảm an toàn bữa ăn cho học sinh.

Triển khai mô hình điểm về an toàn thực phẩm tại một số bếp ăn tập thể trong trường học trên địa bàn tỉnh, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm tỉnh đã phối hợp với các ngành, địa phương chọn 10 bếp ăn tập thể trường học để hỗ trợ xây dựng mô hình điểm về an toàn thực phẩm. Mô hình tập trung vào các nội dung trọng tâm như: điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị, quy trình chế biến, bảo quản thực phẩm, kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu, nguồn nước sử dụng, vệ sinh cá nhân người trực tiếp chế biến, lưu mẫu thức ăn và công tác giám sát, kiểm tra nội bộ. Từ mô hình này, hiện nay, tỉnh có trên 10 bếp ăn tập thể trường học đạt mô hình điểm về an toàn thực phẩm.

Bên cạnh đó, các ngành chức năng còn phối hợp tập huấn về an toàn thực phẩm tại bếp ăn tập thể trong các trường mầm non, phổ thông trên địa bàn tỉnh. Với một số vụ ngộ độc thực phẩm đã từng xảy ra trên địa bàn, tỉnh cam kết thực hiện các biện pháp nghiêm ngặt để ngăn chặn thực phẩm bẩn, bảo vệ sức khỏe học sinh và gia đình. Theo đó, phải bắt buộc công khai đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn để phụ huynh và toàn xã hội cùng tham gia giám sát. Cùng với đó, là tăng cường công tác hậu kiểm, kiểm tra đột xuất và truy xuất nguồn gốc nhằm ngăn chặn vi phạm từ sớm, từ xa, tuyệt đối không để những kẽ hở trong quản lý trở thành con đường đưa thực phẩm bẩn vào bữa ăn của học sinh. Bên cạnh các biện pháp hành chính và pháp lý, lãnh đạo cho biết, ngoài việc chỉ đạo của tỉnh, các cấp, ngành cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền tới người dân và cộng đồng doanh nghiệp, qua đó huy động sức mạnh của toàn xã hội cùng chung tay phòng ngừa, đấu tranh đẩy lùi vấn nạn thực phẩm bẩn. Hiện nay, tỉnh đang quyết liệt triển khai "Tháng hành động vì an toàn thực phẩm" năm 2026 (từ ngày 15/4 - 15/5), tập trung kiểm tra bếp ăn tập thể, dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố để ngăn chặn thực phẩm bẩn. Tỉnh đã thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành, xử lý nghiêm vi phạm và kiểm tra đột xuất các bếp ăn bán trú trường học.

Trong giai đoạn hiện nay khi TP Hồ Chí Minh thực hiện mô hình “Tick xanh trách nhiệm” vào bữa ăn ở trường học, dự kiến mô hình sẽ được áp dụng ngay từ đầu năm học mới năm 2026 sau khi đã đánh giá, điều chỉnh phù hợp. Từ mô hình của TP Hồ Chí Minh, tỉnh cũng nên thực hiện mô hình này, bởi lẽ ngoài việc ứng dụng công nghệ, chuyển đổi số trong quản lý cũng sẽ được tích hợp nhằm nâng cao hiệu quả giám sát và truy xuất thông tin sản phẩm.