Vì sao căn cứ quân sự RAF Fairford quan trọng với Anh?

Máy bay ném bom tàng hình tại căn cứ quân sự RAF Fairford. Ảnh: Wikimedia Commons

RAF Fairford trở thành tâm điểm chú ý trong tuần này sau khi cảnh sát Anh mở chiến dịch quy mô lớn và cuộc điều tra chống khủng bố liên quan ba phương tiện khả nghi gần căn cứ.

Sự việc bắt đầu vào rạng sáng 27/9, khi cảnh sát Gloucestershire nhận được thông báo về ba phương tiện đang di chuyển về phía RAF Fairford. Năm người đàn ông sau đó bị bắt gần làng Whelford với cáo buộc liên quan Đạo luật Chất nổ, nhưng được tại ngoại hôm 28/9.

Căn cứ nằm cách thị trấn Fairford khoảng 6,4 km về phía Nam và cách Swindon 24 km về phía Bắc. Được xây dựng từ tháng 1/1944, RAF Fairford đã trở thành một địa điểm quân sự quan trọng của Mỹ tại Anh kể từ thời kỳ Chiến tranh Lạnh.

Căn cứ RAF Fairford được xây dựng trong bối cảnh quân Đồng minh chuẩn bị cho cuộc đổ bộ Normandy. Máy bay vận tải và tàu lượn quân sự xuất phát từ đây đã tham gia chiến dịch đổ bộ ngày 6/6/1944. Cùng năm, căn cứ tiếp tục được sử dụng để vận chuyển binh sĩ Anh tham gia Chiến dịch Market Garden tại Hà Lan.

Bước sang Chiến tranh Lạnh, Fairford trở thành một mắt xích quan trọng trong chiến lược quân sự của Mỹ tại châu Âu. Không quân Mỹ triển khai máy bay ném bom và máy bay tiếp dầu tới đây nhằm tăng cường năng lực răn đe trước Liên Xô. Các máy bay Mỹ từ Fairford cũng tham gia hoạt động trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991.

Năm 2003, máy bay ném bom B-52 của Mỹ tiếp tục được triển khai từ căn cứ để thực hiện các cuộc không kích nhằm vào Iraq. Đường băng dài của Fairford còn từng được sử dụng làm trung tâm thử nghiệm máy bay Concorde cho tới năm 1977.

Theo truyền thông Mỹ, Fairford là một trong những căn cứ được Không quân Mỹ sử dụng để triển khai lực lượng tiền phương trên toàn cầu và có giá trị chiến lược đáng kể.

Anh hiện còn hai căn cứ lớn khác được Không quân Mỹ sử dụng là RAF Lakenheath và RAF Mildenhall, đều ở Suffolk. Lakenheath là nơi đóng quân của Không đoàn tiêm kích 48, vận hành các tiêm kích F-15 và F-35, trong khi Mildenhall chủ yếu phục vụ các máy bay tiếp dầu.

Tuy nhiên, Fairford có đường băng lớn nhất trong ba căn cứ và khả năng chịu tải không hạn chế, cho phép tiếp nhận các máy bay quân sự lớn, trong đó có máy bay ném bom chiến lược. Đây là một trong những lý do khiến căn cứ giữ vị trí đặc biệt trong mạng lưới quân sự của Mỹ tại châu Âu.

RAF Fairford nằm trong vùng Cotswolds, khu vực nổi tiếng với cảnh quan nông thôn yên bình của Anh. Mỗi tháng 7, nơi đây thường đón khoảng 170.000 người tới Royal International Air Tattoo (RIAT), một trong những triển lãm hàng không quân sự lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, RIAT 2026 đã bị hủy do những bất định về khả năng tiếp cận căn cứ trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông.

Dù thuộc Bộ Quốc phòng Anh, RAF Fairford được Không quân Mỹ vận hành theo các thỏa thuận giữa chính phủ hai nước. Căn cứ thường xuyên tiếp nhận các đợt triển khai máy bay tầm xa của Mỹ, bao gồm B-52 và máy bay trinh sát U-2.

Trong thời gian gần đây, vai trò của Fairford càng được chú ý khi căn cứ được sử dụng trong các hoạt động quân sự liên quan căng thẳng tại Trung Đông. Kể từ ngày 1/3, các máy bay ném bom hạng nặng của Mỹ đã xuất kích từ đây trong những nhiệm vụ mà Washington mô tả là hoạt động phòng thủ nhằm phá hủy năng lực tên lửa của Iran.

Việc Fairford có thể tiếp nhận và triển khai những máy bay tầm xa như B-52 cho thấy căn cứ không chỉ có ý nghĩa về mặt hậu cần mà còn đóng vai trò trong khả năng tiến hành các chiến dịch quân sự đường dài của Mỹ.

Trong vụ việc mới nhất, cảnh sát chống khủng bố cho biết ba phương tiện khả nghi đã được kiểm tra kỹ lưỡng với sự hỗ trợ của các chuyên gia quân sự và pháp y. Một khu vực phong tỏa lớn được thiết lập quanh căn cứ, trong khi khoảng 85 hộ dân từng được yêu cầu sơ tán sau đó được phép trở về nhà.

Cuộc điều tra vẫn tiếp tục. Sự cố lần này một lần nữa thu hút sự chú ý tới RAF Fairford, căn cứ đã trải qua hơn 80 năm lịch sử và hiện vẫn là một trong những địa điểm có ý nghĩa chiến lược đối với hoạt động quân sự của Mỹ và Anh.