Tiêm kích J-20 Trung Quốc vượt mặt F-35 Mỹ nhờ radar thế hệ mới?

So với các lô sản xuất trước, vòm radar này có thiết kế khác biệt rõ rệt, làm dấy lên nhận định rằng máy bay đã được nâng cấp hệ thống radar thế hệ mới.

Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm J-20 của Trung Quốc. (Nguồn: MW)

Đáng chú ý, động thái này diễn ra trong bối cảnh Mỹ vẫn đang gặp khó khăn khi tích hợp radar AN/APG-85 cho tiêm kích chủ lực F-35 Lightning II.

Mỹ chật vật với radar mới cho F-35

Radar AN/APG-85 do Northrop Grumman phát triển được quảng bá là hệ thống giúp "đảm bảo ưu thế trên không", có khả năng vô hiệu hóa cả mục tiêu trên không lẫn mặt đất hiện tại và tương lai. Điểm cốt lõi của radar này là sử dụng công nghệ Gallium Nitride (GaN) – vật liệu bán dẫn thế hệ mới cho phép tăng công suất phát sóng nhưng vẫn kiểm soát tốt mức tiêu thụ điện và nhiệt lượng.

So với radar tiền nhiệm AN/APG-81, phiên bản AN/APG-85 có kích thước lớn hơn đáng kể. Điều này buộc F-35 phải thiết kế lại phần thân trước, làm phát sinh thêm trọng lượng và gây chậm trễ trong quá trình tích hợp. Trong khi đó, chương trình F-35 vốn đã gặp giới hạn về công suất và khả năng làm mát của động cơ F135, khiến việc bổ sung các hệ thống điện tử tiêu tốn nhiều năng lượng trở nên phức tạp.

Hai nỗ lực nhằm phát triển động cơ mạnh hơn cho F-35, gồm F136 và Chương trình Chuyển đổi động cơ thích ứng, lần lượt bị hủy vào năm 2011 và 2023, khiến bài toán nâng cấp của Mỹ càng khó khăn hơn.

J-20A: Nâng cấp toàn diện từ radar đến động cơ

Trong khi đó, phiên bản J-20A của Trung Quốc được cho là đã có những cải tiến lớn. Ngoài radar mới, máy bay còn được sửa đổi thiết kế khung thân, đặc biệt là phần lưng phía sau buồng lái, giúp giảm lực cản khí động học, tăng hiệu quả bay siêu âm và cải thiện khả năng tàng hình.

Quan trọng hơn, J-20A đã bắt đầu tích hợp động cơ WS-15, thế hệ động cơ mới có lực đẩy mạnh hơn đáng kể so với các phiên bản trước. Trước đây, J-20 từng sử dụng động cơ AL-31FM2 nhập từ Nga, sau đó chuyển sang WS-10C nội địa. Việc chuyển sang WS-15 được đánh giá là bước nhảy vọt, giúp máy bay có nguồn điện và công suất dồi dào hơn để vận hành các hệ thống điện tử tiên tiến như radar GaN.

Lợi thế này có thể giúp J-20 tích hợp các hệ thống mới dễ dàng hơn so với F-35, vốn bị ràng buộc bởi giới hạn công suất động cơ.

Thiết kế mũi lớn của J-20 cho phép lắp đặt radar có kích thước lớn hơn đáng kể so với F-35. Điều đó mang lại lợi thế tự nhiên về tầm phát hiện và công suất phát sóng. Vì vậy, để đạt khả năng tương đương, F-35 buộc phải có ưu thế công nghệ vượt trội về chất lượng radar.

Không chỉ trên máy bay, Trung Quốc còn sớm tích hợp radar mảng quét điện tử chủ động (AESA) vào các tên lửa không đối không như PL-15, PL-16 và PL-17. Trong khi đó, Mỹ vẫn sử dụng dòng AIM-120 cho đến khi chương trình AIM-260 Joint Advanced Tactical Missile (JATM) hoàn tất, một dự án được cho là chịu tác động lớn từ sự xuất hiện của J-20.

Cuộc cạnh tranh về radar giữa J-20 và F-35 chỉ là một phần của cuộc đua công nghệ rộng lớn hơn giữa hai cường quốc. Trung Quốc đang tăng tốc phát triển máy bay thế hệ sáu, với nhiều nguyên mẫu đã bay thử từ cuối 2024 đến đầu 2025. Trong khi đó, chương trình máy bay thế hệ sáu của Mỹ laf F-47, dự kiến phải đến năm 2028 mới thực hiện chuyến bay đầu tiên.

Xuân Minh