Tiến sĩ chỉ rõ 4 tác nhân tàn phá đường thở mùa hanh khô

Nấm mốc, mạt bụi âm thầm tấn công đường thở

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), thời tiết hanh khô xen kẽ ẩm ướt tạo điều kiện thuận lợi cho nấm mốc và mạt bụi nhà phát triển, đặc biệt trong không gian kín, sử dụng điều hòa thường xuyên.

Chuyên gia lưu ý 4 tác nhân phổ biến có thể kích thích đường hô hấp gồm nấm mốc, mạt bụi nhà, phấn hoa và lông thú nuôi. Trong đó, nấm mốc có thể phát triển ở màng lọc điều hòa, góc tường, chân tủ hoặc những vị trí thường xuyên bị ẩm. Bào tử nấm phát tán vào không khí, sau đó được luồng gió điều hòa đưa đi khắp phòng.

Mạt bụi nhà cũng là dị nguyên thường gặp trong môi trường sống, đặc biệt ở chăn, ga, gối, đệm, thảm và những vật dụng tích tụ bụi lâu ngày.

Khi hít phải các dị nguyên này, hệ miễn dịch ở người có cơ địa dị ứng có thể phản ứng quá mức, gây hắt hơi liên tục, ngạt mũi, chảy nước mũi trong, ngứa mũi, ngứa mắt, ho hoặc khó chịu vùng họng.

Người bệnh được thử phản ứng miễn dịch. Ảnh: Thế Anh.

Đáng lo ngại, với người có tiền sử hen phế quản, nấm mốc và mạt bụi có thể kích hoạt hoặc làm nặng thêm triệu chứng hen, gây khò khè, khó thở, thậm chí khởi phát cơn hen cấp.

Nhầm dị ứng với cảm cúm

Theo bác sĩ Trường, các triệu chứng ho, hắt hơi, ngạt mũi do dị ứng thường dễ bị nhầm với cảm lạnh hoặc cảm cúm.

Tuy nhiên, cảm cúm do virus thường có thể đi kèm sốt, đau mỏi người, mệt mỏi và đa số cải thiện sau khoảng một tuần. Trong khi đó, viêm mũi dị ứng thường biểu hiện bằng những cơn hắt hơi từng tràng, chảy nước mũi trong, ngứa mũi, ngứa mắt. Các triệu chứng có thể kéo dài hoặc tái diễn khi người bệnh tiếp xúc với dị nguyên.

Một sai lầm thường gặp là tự mua kháng sinh khi thấy ho, ngạt mũi kéo dài. Theo chuyên gia, kháng sinh không có tác dụng điều trị dị ứng do nấm mốc, mạt bụi. Việc sử dụng thuốc không đúng chỉ định còn làm tăng nguy cơ tác dụng phụ và góp phần gây kháng kháng sinh.

Một vấn đề đáng lo ngại khác là thói quen tự mua thuốc để kiểm soát triệu chứng. Khi nghẹt mũi, nhiều người sử dụng thuốc xịt co mạch; khi xuất hiện khò khè hoặc khó thở lại tự ý dùng thuốc giãn phế quản.

"Những loại thuốc này có thể giảm triệu chứng nhanh nhưng không điều trị được nguyên nhân gây bệnh", TS Trường cho biết.

Theo chuyên gia, lạm dụng thuốc xịt mũi co mạch kéo dài có thể gây viêm mũi do thuốc, khiến tình trạng nghẹt mũi dai dẳng và người bệnh phụ thuộc vào thuốc.

Để hạn chế các triệu chứng dị ứng, chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động kiểm soát dị nguyên ngay trong môi trường sống.

Các gia đình nên vệ sinh, thay hoặc làm sạch màng lọc điều hòa định kỳ; kiểm tra góc tường, chân tủ, khu vực quanh cửa sổ và xử lý sớm những vị trí bị ẩm mốc.

Khi vệ sinh nơi có nấm mốc, cần đeo khẩu trang, hạn chế làm bào tử nấm phát tán vào không khí, không dùng chổi khô quét trực tiếp khu vực nhiều bụi mốc.

Chăn, ga, gối, đệm và thảm cần được vệ sinh thường xuyên để hạn chế mạt bụi nhà. Không gian sống nên thông thoáng, kiểm soát độ ẩm phù hợp, tránh để đồ đạc và vật dụng bằng vải bị ẩm kéo dài.

Nếu xuất hiện tình trạng hắt hơi, ngạt mũi, ho kéo dài hoặc tái diễn, đặc biệt ở người có tiền sử hen phế quản, người bệnh nên đến cơ sở y tế để xác định nguyên nhân và được điều trị phù hợp, không tự ý mua thuốc kéo dài.