Tiếng organ giữa đại ngàn

Anh Ngô Văn Thình hướng dẫn em Ngô Thị Phương Dung học đàn.

Gieo mầm nghệ thuật 

Trước mắt chúng tôi không phải là không gian tĩnh mịch thường thấy của một xóm nhỏ đồng bào dân tộc Mông, giữa đại ngàn tiếng đàn organ trong trẻo vang lên khiến chúng tôi tò mò. Chủ nhân của tiếng đàn - anh Ngô Văn Thình và câu chuyện mở lớp học đàn đặc biệt khiến chúng tôi bị cuốn hút

Tốt nghiệp Trường Trung cấp Văn hóa Nghệ thuật (năm 2014) anh Ngô Văn Thình có không ít cơ hội nghề nghiệp nơi phố thị với mức thu nhập ổn định và môi trường phát triển rộng mở. Nhưng mỗi lần trở về quê, ánh mắt trong veo cứ phảng phất nỗi buồn của những đứa trẻ vùng cao đã níu chân người thanh niên trẻ.

Anh nhận ra rằng, ở nơi rẻo cao còn thiếu thốn, niềm vui tinh thần của các em nhỏ không nhiều. Gạt sang một bên những dự định và cơ hội cá nhân, anh Thình quyết định trở về căn nhà nhỏ của gia đình, tự tay dọn dẹp không gian, gom góp từng chiếc đàn cũ để gieo những mầm xanh nghệ thuật đầu tiên trên đất quê hương.

Các em nhỏ người Mông trên đường đến lớp học đàn miễn phí.

Nhớ lại những ngày đầu thành lập lớp học (năm 2014), anh Thình bảo: Mỗi dịp hè hay ngày nghỉ cuối tuần, lũ trẻ ở đây lại phải lên nương trồng ngô, rồi lội suối chăn trâu, chăn bò.

Các em vất vả, thiếu thốn nên muốn tiếp xúc với một môn năng khiếu là điều không dễ. Bởi thế, tôi quyết định mở lớp học đàn miễn phí, không chỉ để dạy các em biết bấm phím, nhận nốt, mà quan trọng hơn là để các em được cất lên lời hát, giai điệu mang đậm bản sắc của chính dân tộc Mông mình.

Những ngày đầu, việc vận động học sinh đến lớp không dễ. Người dân quanh vùng vốn quen với việc con em mình ra đồng, lên nương hỗ trợ gia đình mưu sinh, còn âm nhạc là thứ xa lạ.

Anh Thình phải kiên trì tìm đến từng nếp nhà, trò chuyện, giải thích cho các bậc phụ huynh hiểu về ý nghĩa của việc cho trẻ em tiếp xúc với âm nhạc, vừa giúp các em nâng cao đời sống tinh thần, vừa góp phần giữ gìn nét văn hóa truyền thống.

Từ 6 em nhỏ tò mò tìm đến, hiện nay lớp học đã trở thành điểm hẹn quen thuộc và ấm áp của lũ trẻ vùng cao. Đều đặn mỗi tuần 3 buổi vào dịp hè và tranh thủ 1 buổi vào những ngày cuối tuần trong năm học, căn nhà nhỏ của anh Thình lại quy tụ gần 20 em nhỏ người Mông ở La Hiên và các xã lân cận.

Không gian lớp học tuy đơn sơ với vài chiếc đàn organ cũ xếp ngay ngắn trên bàn gỗ, nhưng luôn tràn ngập tiếng cười và những âm thanh trong trẻo.

Những nốt nhạc vui

Để đến với những phím đàn là sự nỗ lực phi thường của các em nhỏ nơi đây. Địa hình vùng cao hiểm trở, nhiều thôn, bản nằm hẻo lánh trên các sườn núi cao. Có những em nhà cách xa lớp học hàng chục cây số, đường đi là những đoạn dốc ngược, cua gấp tay áo, sương thu giăng kín lối vào những buổi sáng sớm.

Vào những ngày mưa rừng bất chợt, con đường đất trở nên trơn trượt, việc đi lại càng thêm vất vả. Thế nhưng, suốt nhiều năm qua, lớp học chưa bao giờ vắng bóng dáng nhỏ bé của học trò, cũng hiếm khi có em nào trễ giờ.

Vượt chặng đường dài từ xã Nghinh Tường để đến lớp, em Ngô Văn Đức chia sẻ với ánh mắt lấp lánh niềm vui: Nhà em ở xa lắm, đường đi toàn dốc cao và cua gấp, những ngày mưa đường trơn trượt rất khó đi. Nhưng tuần nào em cũng mong đến ngày được đi học đàn. Đường xa đến mấy em cũng không thấy mệt, cứ nghĩ đến lúc được tự tay bấm những phím đàn là em lại thấy vui.

Các em nhỏ người Mông say sưa luyện hát.

Nhìn những đôi bàn tay vốn chỉ quen cầm gùi, cầm cuốc nay rụt rè chạm vào bàn phím trắng đen, mới cảm nhận hết sự kỳ diệu của âm nhạc. Quá trình uốn nắn từng ngón tay cứng cáp ấy đòi hỏi sự kiên nhẫn của người thầy và quyết tâm lớn từ các học trò.

Anh Thình phải cầm tay từng em, chỉ dẫn tỉ mỉ từ tư thế ngồi, cách thả lỏng cổ tay, cách giữ nhịp phách cho đến từng nốt nhạc trên bản ký âm. Từ những âm thanh chập chững ban đầu, giờ đây những bản nhạc về quê hương, những điệu dân ca Mông đã bắt đầu vang lên tròn trịa và giàu cảm xúc.

Đang chỉnh lại tư thế ngồi cho bạn bên cạnh, em Ngô Thị Phương Dung, xã La Hiên, bộc bạch: Trước đây em chưa từng nghĩ mình sẽ biết đánh đàn. Lúc mới học, ngón tay em cứng, không tuân theo sự điều khiển của mình, nhiều lúc tập đau cả tay. Nhưng thầy Thình rất kiên nhẫn, hướng dẫn em từng chút một. Giờ em đã đánh được những bài hát đơn giản và thuộc nhiều giai điệu truyền thống của dân tộc mình. Em ước mơ sau này lớn lên cũng có thể dạy lại âm nhạc cho các bạn nhỏ khác.

12 năm, chặng đường đủ dài để biến những hoài bão ban đầu thành một dòng chảy ấm áp nâng bước tuổi thơ vùng cao. Lớp học đàn miễn phí của anh Ngô Văn Thình không đơn thuần là nơi truyền dạy kỹ năng âm nhạc, mà đã trở thành mái nhà chung, nơi thắp sáng những tâm hồn trẻ thơ giữa bộn bề lo toan của cuộc sống mưu sinh.

Âm nhạc từ căn nhà nhỏ đã lan tỏa ra khắp bản làng, đem lại luồng sinh khí mới cho đời sống văn hóa nơi rẻo cao. Nhiều em nhỏ từ lớp học này đã trở nên tự tin hơn, tích cực tham gia các hoạt động văn nghệ của trường, của xã, mang tiếng đàn và câu hát dân tộc mình đi biểu diễn ở nhiều nơi.

Còn đối với anh Thình, phần thưởng lớn nhất sau hơn một thập kỷ tận tụy dạy đàn miễn phí không phải là những danh hiệu hay sự đền đáp vật chất, mà chính là sự trưởng thành, là nụ cười rạng rỡ và ánh mắt lấp lánh niềm vui của học trò.

Nắng chiều ngả dần về sau núi, chúng tôi rời La Hiên khi tiếng đàn organ vẫn còn ngân vang hòa cùng tiếng hát trong trẻo của các em nhỏ dân tộc Mông. Tiếng đàn ấy vang lên giữa đại ngàn, gieo vào lòng người niềm vui sống và dệt lên một tương lai tươi sáng cho những mầm xanh nơi rẻo cao.