Tiếp nối mạch nguồn tri ân trên tuyến đường 20 Quyết thắng
Có lẽ không ở đâu như Quảng Bình (cũ), sức trẻ của thế hệ cha anh làm nên tuyến đường ra trận được đặt tên cho chính con đường: đường 20 Quyết Thắng. Dù được nâng cấp nhưng đường 20 Quyết thắng mãi mãi là chứng tích lịch sử, nhắc nhớ thế hệ hôm nay về sự hy sinh, lòng quả cảm của những người đã làm nên huyền thoại một con đường.
Phút tĩnh lặng ở Di tích quốc gia đặc biệt hang Tám Cô-đường 20 Quyết thắng. (Ảnh chụp cuối tháng 7/2026)
Con đường kỳ công, kỳ tích
Tài liệu của Hội truyền thống Trường Sơn đường Hồ Chí Minh Việt Nam cho biết, từ cuối năm 1964, bộ đội Trường Sơn bắt đầu chuyển từ gùi thồ sang vận chuyển cơ giới. Tuyến vượt khẩu cơ giới duy nhất lúc này là đường 12 từ Khe Ve, Mụ Giạ, nối với đường 128 trên đất Lào, qua Seng Phan, Lùm Bùm... nhập vào đường 9 tại Na Bo.
Thế nhưng, khó khăn là suốt mấy tháng mùa mưa Seng Phan lại trở thành túi nước, thành “tử huyệt” trên đường 128, cắt ngang tuyến vận tải.
Chiến trường đang đợi. Mỗi cân gạo, mỗi khẩu súng đến đích kịp thời sẽ góp phần quyết định sự thắng bại của mỗi trận đánh. Trước tình thế đó, Bộ Tư lệnh Đoàn 559 trình và được Quân ủy Trung ương chuẩn y kế hoạch mở trục đường ngang mới xuất phát từ Phong Nha, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình (cũ).
Cây "mối tình Trường Sơn" tại Di tích quốc gia đặc biệt hang Tám Cô-đường 20 Quyết thắng.
Ngày 21/1/1966, đúng mồng 1 Tết Bính Ngọ, Phó Tư lệnh Đoàn 559 Nguyễn Tường Lân phát lệnh mở màn chiến dịch “Chọc thủng Trường Sơn, mở đường thắng lợi”. Tất cả các lực lượng được lệnh đồng loạt thi công từ hai hướng đông-tây. Tại dốc Ba Thang với vách núi đá dựng đứng, các chiến sĩ công binh phải treo mình trên vách đá, mồ hôi thấm ướt lỗ mìn. Sau 15 ngày đêm liên tục thi công với choòng tay và thuốc nổ, Tiểu đoàn 2 thuộc Trung đoàn 10 làm nên kỳ tích: “Hạ gục Ba Thang”. Mũi phía tây là công trường 128 thi công từ Lùm Bùm đến Ta Lê, tuy khối lượng công việc ít hơn nhưng cũng không kém phần vất vả do đoạn qua đèo Phu La Nhích dốc dựng đứng, đoạn qua các sông nước rất xiết.
Đường 20 xứng đáng là một kỳ công, kỳ tích, kỳ quan.
Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Sau gần 4 tháng thi công, ngày 14/4/1966, hai cánh thi công đã gặp nhau ở khu vực “biên giới Việt Nam-Lào. Đường cơ bản thông, ngày 5/5/1966, đoàn xe 15 chiếc của Binh trạm 14 chở gạo đi qua. Đường 20 thông tuyến từ đó.
Lãnh đạo tỉnh Quảng Trị dâng hoa, viếng các Anh hùng, liệt sĩ tại Di tích quốc gia đặc biệt hang Tám Cô-đường 20 Quyết thắng.
Theo tài liệu của Hội truyền thống Trường Sơn đường Hồ Chí Minh Việt Nam, trong 5 trục dọc và 21 trục ngang của hệ thống đường Trường Sơn huyền thoại thì đường 20 Quyết thắng ở tỉnh Quảng Bình (cũ) là trục ngang có mức độ khốc liệt nhất, mật độ bom đạn trên 1km đường thuộc loại cao nhất Trường Sơn. Ở 8km của trọng điểm ATP, trong một ngày phải chịu đến 1.175 tấn bom (30 lần B-52 x 30 tấn bom/lần = 900 tấn; 50 lần F-105 x 5,5 tấn/lần = 275 tấn). Trong 15 ngày, số bom Mỹ ném xuống ATP lên đến 17.625 tấn; trung bình 1km đường là 2.203 tấn (mỗi mét dài đường chịu 2,2 tấn bom). Đây là những con số vô cùng kinh khủng đối với bất kỳ cuộc chiến nào trên thế giới.
Vì thế, mỗi cây số đường, mét ngầm trên đường 20 đều thấm đẫm mồ hôi, nước mắt và cả máu của những người xây dựng, bảo vệ và vận hành tuyến đường. Biết bao chiến sĩ đã ngã xuống, mãi mãi để lại tuổi 20 trên núi rừng Trường Sơn, trong đó có đường 20. Tinh thần quyết tâm, lòng quả cảm và trí thông minh sáng tạo của các chiến sĩ Trường Sơn đã làm nên chiến thắng vẻ vang. Kết thúc mùa khô 1967-1968, đường 20 vinh dự được Trung ương Đoàn Thanh niên vinh danh: đường 20 Quyết thắng.
Tháng 3/1973, Đại tướng Võ Nguyên Giáp, thay mặt Bộ Chính trị và Quân ủy Trung ương vào thăm bộ đội Trường Sơn. Đứng trên trọng điểm ATP, Đại tướng nói: “Đường 20 xứng đáng là một kỳ công, kỳ tích, kỳ quan”.
Tiếp nối mạch nguồn tri ân
Trong quá trình tôn tạo cảnh quan khuôn viên Hang 8 Thanh niên xung phong trên đường 20 Quyết thắng, xã Thượng Trạch, tỉnh Quảng Trị từ ngày 1/10/2025 đến ngày 15/10/2025, tại vị trí cửa hang cũ đã bị sập, Đội quy tập hài cốt liệt sĩ 589 thuộc Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Trị đã tìm kiếm, quy tập nhiều hài cốt liệt sĩ hy sinh ngày 14/11/1972 khi đang giữ thông mạch máu giao thông chi viện cho miền nam ruột thịt.
Những ngôi đền, 100 năm, nhiều trăm năm sẽ vẫn tồn tại với giang sơn, Tổ quốc. Các thế hệ sau chỉ có thể tôn tạo, vun bồi. Những ngôi đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn ở ngã ba biên giới (Kon Tum cũ), ở bến phà Long Đại (Quảng Bình cũ), Bến Tắt bên dòng sông Bến Hải lịch sử (Quảng Trị) và trên trọng điểm ATP của đường 20 Quyết thắng sẽ góp vào danh sách các đền đài ghi công các Anh hùng liệt sĩ hy sinh vì Tổ quốc.
Nhà báo Nguyễn Đức Quang
Ông Lê Xuân Phước ở xã Hoằng Hóa, tỉnh Thanh Hóa, em trai của liệt sĩ Lê Thị Mai, chia sẻ, gia đình ông rất nhiều lần vào hang Tám Cô để viếng người thân hy sinh 54 năm trước và nghĩ rằng, thân thể chị cùng đồng đội đã hòa vào đất đai, cỏ cây trên đường Trường Sơn. Nhưng không ngờ, hôm nay ông nhận thông tin hài cốt của nữ liệt sĩ đã được tìm thấy và xác định danh tính. Đó là cảm xúc rất đặc biệt của người em trai khi được biết và “đón” chị trở về.
Người dân dâng hương hoa lên ngôi mộ chung của các liệt sĩ tại Di tích quốc gia đặc biệt hang Tám Cô-đường 20 Quyết thắng
Ngay khi xác định được 8 kết quả ADN trùng khớp với mẫu thân nhân liệt sĩ ở các địa phương như Thanh Hóa, Ninh Bình (Nam Định cũ), tỉnh Quảng Trị tổ chức trọng thể lễ viếng, truy điệu. Thể theo nguyện vọng của các gia đình liệt sĩ, các hài cốt liệt sĩ, di vật được an táng tại một ngôi mộ chung được xây dựng tại lối vào hang Tám Cô để tưởng nhớ và tri ân những người con ưu tú đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Ngược lại biên giới tại k61 đường 20 Quyết thắng trước đó một thời gian, Đền tưởng niệm Trường Sơn, trọng điểm Cà Roòng-ATP cũng được xây dựng uy nghiêm bên biên giới bái vọng linh hồn các Anh hùng liệt sĩ, nhớ về Trường Sơn huyền thoại. Nhà báo Nguyễn Đức Quang, Tổng Biên tập Tạp chí Nông thôn Việt là người kết nối hỗ trợ và tổ chức xây dựng Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn, trọng điểm Cà Roòng-ATP trên đường 20 Quyết thắng.
Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn, trọng điểm Cà Roòng-ATP trên đường 20 Quyết thắng.
Cựu chiến binh Trường Sơn này chia sẻ: “Một ngôi nhà tình nghĩa thì 5-10 năm sau, khi kinh tế gia chủ khá lên, họ sẽ phá đi xây lại. Một cây cầu nông thôn tải trọng 5 tấn hôm nay, 10-20 năm nữa, hạ tầng giao thông nông thôn phát triển, những cây cầu to hơn, hiện đại hơn sẽ thay thế nó... Còn những ngôi đền, 100 năm, nhiều trăm năm sẽ vẫn tồn tại với giang sơn, Tổ quốc. Các thế hệ sau chỉ có thể tôn tạo, vun bồi".
Những ngôi đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn ở Ngã ba biên giới (Kon Tum cũ), ở bến phà Long Đại (Quảng Bình cũ), Bến Tắt bên dòng sông Bến Hải lịch sử (Quảng Trị) và trên trọng điểm ATP của đường 20 Quyết thắng sẽ góp vào danh sách các đền đài ghi công các Anh hùng liệt sĩ hy sinh vì Tổ quốc. Trong những địa chỉ tâm linh ấy, Đền liệt sĩ trên trọng điểm ATP đường 20 Quyết thắng có thể coi là địa điểm “trên đỉnh Trường Sơn”- xa xôi hẻo lánh, ít dân và cận kề biên giới nhất.
Các đại biểu dâng hương tại Đền tưởng niệm liệt sĩ Trường Sơn, trọng điểm Cà Roòng-ATP trên đường 20 Quyết thắng.
Giữa thinh không của núi rừng Trường Sơn “một tiếng chuông ngân/núi rừng đồng vọng/đất trời chuyển động/liệt sĩ hiển linh”. Trong phảng phất khói hương, tôi hình dung dưới mưa bom bão đạn của kẻ thù, đường 20 Quyết thắng vẫn bảo đảm thông tuyến nhiệm vụ đưa người, các phương tiện vận chuyển hàng hóa, vũ khí, quân lương vào chi viện cho chiến trường. Thế hệ cha anh đã sống bám đường, rừng Trường Sơn đánh giặc, để “thân ngã xuống thành đất đai Tổ quốc, hồn bay lên hóa linh khí quốc gia”.
Tin nóng
Trong không khí thiêng liêng của Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7), từ sáng sớm, dòng người từ nhiều địa phương đã có mặt tại Nghĩa trang Mai Dịch (Hà Nội) để dâng hương, bày tỏ lòng tri ân với các Anh hùng liệt sĩ và các bậc tiền bối cách mạng.
Sáng 27-7, những người làm báo An ninh Thủ đô gác lại nhịp sống hối hả của tòa soạn để tìm về số 67 Lý Thường Kiệt (phường Cửa Nam, Hà Nội). Từ Đài tưởng niệm các Anh hùng Liệt sĩ Công an TP Hà Nội đến Tượng đài Nữ Anh hùng Liệt sĩ Võ Thị Sáu, một hành trình tri ân lặng lẽ đã diễn ra - nơi mạch nguồn quá khứ tiếp thêm sức mạnh cho thế hệ nhà báo hôm nay trước thềm kỷ niệm 50 năm Ngày thành lập Báo An ninh Thủ đô (15/8/1976 - 15/8/2026).
Ngày 26/7, Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa của Liên hợp quốc (UNESCO) đã ghi danh các bãi đổ bộ Normandy – nơi diễn ra cuộc đổ bộ lịch sử của quân Đồng minh trong Chiến tranh thế giới thứ hai – vào Danh mục Di sản thế giới.
Nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27-7-1947 - 27-7-2026), sáng 27-7, đồng chí Dương Anh Đức, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy TPHCM, cùng đoàn đại biểu TPHCM đến dâng hương, tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ tại Nghĩa trang Liệt sĩ Rừng Sác và Đền thờ Anh hùng liệt sĩ Rừng Sác - Cần Giờ, xã Cần Giờ.
Đội tuyển Hội Đầu bếp Hà Nội vừa ghi dấu ấn tại Global Culinary Challenge Malaysia 2026 với 37 huy chương, 9 cúp vàng. Thành tích góp phần lan tỏa giá trị ẩm thực dân tộc trên đấu trường quốc tế.
Tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Nầm (xã Tứ Mỹ, tỉnh Hà Tĩnh), có ba ngôi mộ tập thể lưu giữ hài cốt của 111 Anh hùng liệt sĩ, trở thành chứng tích lặng lẽ về sự khốc liệt của chiến tranh.
Tin mới
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, Bãi Dừa ở xã Cổ Đạm (Hà Tĩnh) không còn vang tiếng bom đạn. Nhưng trên dải cát từng là 'tọa độ lửa' ấy vẫn in đậm dấu ấn về những trận chiến oanh liệt, sự hy sinh anh dũng của 20 cán bộ, chiến sĩ Đại đội Pháo binh 45, họ ngã xuống để bảo vệ vùng biển quê hương.
Tại 'tọa độ lửa' Truông Bồn (Nghệ An), hàng nghìn chiến sĩ và TNXP kiên cường bám trụ, giữ vững huyết mạch giao thông chi viện cho miền Nam.
Gần nửa thế kỷ kể từ ngày Liệt sĩ Biện Văn Khánh ngã xuống trên chiến trường Campuchia, người con trai duy nhất vẫn chưa một lần biết cha đang nằm ở đâu. Nỗi khắc khoải ấy theo anh từ tuổi thơ, theo anh vào quân ngũ và hôm nay, lại theo anh trong một cuộc hành quân rất khác - giúp hàng trăm gia đình tìm lại những người cha đã hi sinh vì Tổ quốc.
Ra đời năm 1915, trường phái Tối thượng từ bỏ hoàn toàn việc tái hiện thế giới thực, đặt hình khối và màu sắc lên vị trí trung tâm của hội họa hiện đại.
Sáng nay, 27-7, Trưởng lão Hòa thượng Thích Thiện Nhơn, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh, Chủ tịch Hội đồng Trị sự đã chủ trì các nghi thức tưởng niệm, tri ân anh hùng liệt sĩ nhân kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ 27-7 (1947-2026) tại chùa Quốc Ân Khải Tường (xã Long Phước, TP.Đồng Nai).
Dự án trùng tu Đền thờ 10 Anh hùng liệt sỹ khởi nghĩa Hòn Khoai có kinh phí 6,1 tỷ đồng, bao gồm các hạng mục đền thờ, nhà quản lý, bức phù điêu, sân đường nội bộ, cảnh quan sinh thái...
Đúng 5 giờ sáng, hòa cùng hơn 18.000 ngôi chùa và cơ sở tự viện trên cả nước, ba hồi chuông, trống Bát nhã đồng loạt được cử hành. Trong không gian trang nghiêm, từng hồi chuông ngân vang như lời tri ân sâu sắc gửi đến các Anh hùng liệt sĩ đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Đúng 5 giờ sáng 27-7, thực hiện Văn bản số 247/HĐTS-VP1 của Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, các ban, viện Trung ương, Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam các tỉnh, thành phố đã chỉ đạo các chùa, cơ sở tự viện trên cả nước đồng loạt cử hành ba hồi chuông, trống bát nhã để tưởng niệm, tri ân các anh hùng liệt sĩ.