Tiêu chí công nhận làng nghề, nghề truyền thống

Cụ thể theo dự thảo, nghề được công nhận là nghề truyền thống khi đáp ứng các tiêu chí sau: Nghề đã được hình thành và tồn tại tại địa phương từ 50 năm trở lên, gắn với đời sống kinh tế, xã hội của cộng đồng dân cư.

Sản phẩm và kỹ năng nghề mang giá trị văn hóa, lịch sử hoặc nghệ thuật đặc trưng của địa phương hoặc dân tộc; có bản sắc riêng, được thể hiện thông qua quy trình kỹ thuật, mẫu mã, tập quán nghề hoặc các yếu tố văn hóa liên quan.

Nghề đang được duy trì hoặc có khả năng phục hồi, được truyền dạy qua các thế hệ dưới các hình thức như truyền nghề trong gia đình, cộng đồng, nghệ nhân truyền dạy hoặc đào tạo nghề.

Với tiêu chí xác định là Làng nghề truyền thống, dự thảo quy định: Có hoạt động ngành nghề nông thôn phát triển, đáp ứng một trong các điều kiện sau: Có tối thiểu 20% tổng số hộ trên địa bàn tham gia hoạt động ngành nghề nông thôn; hoặc giá trị sản xuất từ ngành nghề nông thôn chiếm tối thiểu 50% tổng giá trị sản xuất của cộng đồng dân cư; Hoạt động sản xuất, kinh doanh ngành nghề nông thôn ổn định, liên tục trong thời gian tối thiểu 2 năm; Đáp ứng các điều kiện bảo vệ môi trường làng nghề theo quy định của pháp luật hiện hành; Có tổ chức đại diện hoặc hình thức liên kết sản xuất phù hợp như hợp tác xã, tổ hợp tác, doanh nghiệp, hội, hiệp hội hoặc các hình thức tổ chức khác theo quy định của pháp luật.

Định hướng chung phát triển làng nghề gắn với bảo tồn và phát triển kinh tế

Về cơ chế hỗ trợ dự thảo nêu rõ nguyên tắc hỗ trợ phát triển ngành nghề nông thôn, làng nghề. Theo đó, nhà nước hỗ trợ phát triển ngành nghề nông thôn, làng nghề theo định hướng có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên các nội dung đặc thù, không trùng lặp với chính sách hỗ trợ khác theo quy định của pháp luật. Việc hỗ trợ được thực hiện theo dự án, phương án hoặc nhiệm vụ được cấp có thẩm quyền phê duyệt, có sự tham gia của các chủ thể trong chuỗi ngành nghề nông thôn.

Mức hỗ trợ từ ngân sách nhà nước không vượt quá 70% tổng chi phí hợp lệ của nội dung được hỗ trợ; trường hợp đặc thù do Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định nhưng không vượt quá mức hỗ trợ quy định tại Nghị định này. Ưu tiên hỗ trợ đối với các nội dung sau: Hoạt động gắn với chuỗi ngành nghề nông thôn; bảo tồn và phát triển làng nghề truyền thống; phát triển sản phẩm có giá trị văn hóa, giá trị gia tăng cao; hoạt động đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển bền vững.

Tại TP.Hà Nội, mới đây UBND thành phố Hà Nội vừa ký ban hành Kế hoạch 161/KH-UBND về phát triển ngành nghề nông thôn thành phố Hà Nội năm 2026. Kế hoạch đặt ra mục tiêu chung là bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống, không gian nông thôn, đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm và thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

Mục tiêu chung của hoạt động là triển khai Đề án tổng thể phát triển làng nghề trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2025 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, hỗ trợ và tạo điều kiện cho các làng nghề trên địa bàn Thành phố phát huy tiềm năng, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, tăng thu nhập, tạo công ăn việc làm và cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người dân, đồng thời bảo vệ môi trường, tôn tạo, giữ gìn cảnh quan làng nghề, phát huy các giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa dân tộc, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng hai con số của Thành phố.

Một số mục tiêu cụ thể bao gồm: sửa đổi, bổ sung Quyết định số 02/2020/QĐ-UBND ngày 2/3/2020 của UBND Thành phố về việc Ban hành định mức Hỗ trợ kinh phí khi công nhận Danh hiệu: "Làng nghề, nghề truyền thống và làng nghề truyền thống" Hà Nội.

Xét công nhận danh hiệu “Làng nghề, Nghề truyền thống và Làng nghề truyền thống” Hà Nội năm 2026 với 10 làng. Tổ chức Lễ đón nhận 02 làng nghề là Khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ, xã Chuyên Mỹ và Điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng xã Sơn Đồng là thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới gắn với trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm thủ công mỹ nghệ làng nghề.