Tiêu dùng cuối năm 2026: Sức mua tăng tốc, dư địa nào cho thị trường nội địa?

Sức mua cải thiện, nhưng người tiêu dùng vẫn thận trọng

Tiêu dùng trong nước tiếp tục là một động lực quan trọng, bên cạnh đầu tư và xuất khẩu. Thị trường tiêu dùng quý III và 9 tháng năm 2026 có chuyển biến tích cực, sức mua thực cải thiện so với cùng kỳ.

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 9 tháng năm 2026 ước đạt 5.925,7 nghìn tỷ đồng, tăng 13,4% so với cùng kỳ năm trước. Nếu loại trừ yếu tố giá, mức tăng đạt 7,8%, cao hơn mức 7,2% của cùng kỳ năm 2025.

Xét theo cơ cấu, bán lẻ hàng hóa đạt 4.463,6 nghìn tỷ đồng trong 9 tháng, tăng 12,8%. Trong khi đó, doanh thu dịch vụ lưu trú, ăn uống đạt 758,6 nghìn tỷ đồng, tăng 16,7%; du lịch lữ hành đạt 78,1 nghìn tỷ đồng, tăng 17,9%.

Nhu cầu mua sắm dịp lễ, tết dự kiến gia tăng. Ảnh: An Thư

Diễn biến này cho thấy nhu cầu tiêu dùng không chỉ tập trung vào hàng hóa thiết yếu mà còn mở rộng sang ăn uống, du lịch và các dịch vụ phục vụ đời sống. Trong mùa cao điểm cuối năm, các lĩnh vực này có thể tiếp tục được hỗ trợ bởi nhu cầu đi lại, vui chơi và nghỉ dưỡng.

Tuy nhiên, tăng trưởng giữa các nhóm hàng chưa đồng đều. Theo Cục Thống kê, tốc độ tăng bán lẻ hàng hóa thấp hơn mức tăng của dịch vụ lưu trú và ăn uống. Chi phí đầu vào gia tăng cũng ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu tăng trưởng GDP quý IV phải đạt trên 12,5% để hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong năm. Trong bối cảnh đó, tiêu dùng nội địa được kỳ vọng tiếp tục đóng góp vào tăng trưởng, song cần đi cùng cải thiện thu nhập, kiểm soát giá cả và củng cố niềm tin của người dân.

Theo bà Nguyễn Thúy Hiền, Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương), nhu cầu tiêu dùng những tháng cuối năm được dự báo tăng, nhất là vào các dịp lễ, Tết. Doanh nghiệp cũng sẽ đẩy mạnh sản xuất, kinh doanh để hoàn thành kế hoạch năm, qua đó tạo thêm động lực cho thị trường.

Dù vậy, triển vọng sức mua cần được nhìn nhận thận trọng. Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Thống kê dịch vụ và giá (Cục Thống kê) cho biết, thu nhập và khả năng chi tiêu của một bộ phận người dân còn hạn chế; tâm lý tiết kiệm vẫn tồn tại, nhất là với những khoản mua sắm có giá trị lớn hoặc chưa thực sự thiết yếu.

Bảo đảm nguồn cung, củng cố niềm tin người tiêu dùng

Quý IV/2026, thị trường tiêu dùng trong nước bước vào giai đoạn cao điểm với nhiều dịp mua sắm, lễ hội và chuẩn bị Tết Nguyên đán. Các địa phương và doanh nghiệp bán lẻ đang tăng cường khuyến mại, chuẩn bị nguồn hàng và điều chỉnh kế hoạch kinh doanh để đón đầu nhu cầu.

Tại Hà Nội, các giải pháp kích cầu trong quý IV/2026 đang được triển khai theo hướng kết hợp khuyến mại với kết nối cung cầu, phát triển thương mại số và khai thác nhu cầu mua sắm gắn với du lịch, văn hóa.

UBND TP. Hà Nội yêu cầu các sở, ngành và địa phương triển khai giải pháp phát triển thị trường trong nước, kích cầu tiêu dùng và góp phần hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026.

Thành phố dự kiến tổ chức các đợt khuyến mại tập trung, kết nối doanh nghiệp sản xuất với hệ thống phân phối, hỗ trợ tiêu thụ hàng Việt và mở rộng hoạt động đưa hàng về khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa.

Trong khi đó, tại TP. Hồ Chí Minh, để đón mùa mua sắm cuối năm, các hệ thống phân phối tại thành phố tăng cường chuẩn bị nguồn hàng, điều chỉnh cơ cấu sản phẩm và triển khai khuyến mại theo từng giai đoạn.

Ở khâu cung ứng, Central Retail Việt Nam cũng cho biết, chương trình kết nối cung cầu của doanh nghiệp đã tiếp cận khoảng 200 nhà cung cấp tiềm năng trong các lĩnh vực nông sản, trà, cà phê và thực phẩm. Hàng Việt chiếm hơn 90% danh mục sản phẩm trên kệ hệ thống...

Theo các chuyên gia, trong những tháng cuối năm, doanh nghiệp bán lẻ cần dự báo sát nhu cầu, tránh thiếu hàng trong cao điểm hoặc tồn kho lớn sau mùa mua sắm. Việc phân bổ hàng hóa theo từng địa bàn, theo dõi sức bán từng nhóm sản phẩm và phối hợp với nhà cung cấp sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trước biến động thị trường.

Đối với cơ quan quản lý, giám sát giá cả, ngăn chặn hàng giả, hàng kém chất lượng và bảo đảm cạnh tranh lành mạnh có ý nghĩa quan trọng trong việc củng cố niềm tin người tiêu dùng.

Thương mại điện tử cần tiếp tục được khai thác để mở rộng thị trường, đồng thời đi kèm trách nhiệm của người bán và cơ chế bảo vệ người mua. Về dài hạn, sức mua bền vững còn phụ thuộc vào việc làm, thu nhập và khả năng chi tiêu của hộ gia đình.