Tiêu thụ điện liên tục xô đổ các kỷ lục: Ngành điện chủ động kịch bản ứng phó

Ông Nguyễn Đức Ninh - Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và Thị trường điện Quốc gia (NSMO), cho biết từ ngày 23-27/5, miền Bắc bước vào đợt nắng nóng gay gắt diện rộng với nền nhiệt phổ biến 38-40 độ C, nhiều nơi vượt ngưỡng 40 độ C. Nhu cầu sử dụng điện tăng đột biến khiến hệ thống điện liên tục vận hành trong trạng thái căng thẳng và ghi nhận hàng loạt mức công suất đỉnh kỷ lục.

Ngày 23/5, công suất cực đại của hệ thống đạt 53.512 MW. Sang ngày 24/5 - ngày thứ Bảy, khi thông thường phụ tải chỉ bằng 80-85% ngày làm việc - nhu cầu sử dụng điện tại miền Bắc lại tăng bất thường. Hệ thống điện quốc gia ghi nhận công suất cực đại 48.729 MW (lúc 21h50), riêng miền Bắc đạt 26.595 MW (lúc 22h15), thiết lập kỷ lục mới của năm 2026. Bước sang ngày 25/5, phụ tải điện ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ đầu năm. Công suất toàn quốc lúc 13h40 vọt lên 57.120 MW; miền Bắc lập kỷ lục mới với 29.667 MW, tăng gần 11,5% chỉ sau một ngày so với đỉnh trước đó - một con số gần như chưa từng có trong lịch sử vận hành.

Gần nhất, vào hồi 13h15 ngày 27/5, phụ tải hệ thống điện miền Bắc đạt xấp xỉ 29.800 MW. Để đảm bảo an toàn cho hệ thống, Tổng công ty Điện lực miền Bắc và Tổng công ty Điện lực Hà Nội đã phải kích hoạt cơ chế điều chỉnh phụ tải (DR) với tổng công suất khoảng 300-400 MW, đồng thời huy động thêm các nguồn máy phát Diesel của khách hàng.

Theo ông Ninh, trước diễn biến phụ tải tăng cao liên tục, dưới sự chỉ đạo sát sao của Bộ Công thương, NSMO đã triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật và điều hành. Ông Ninh nhấn mạnh, hiện mới chỉ là giai đoạn đầu mùa nắng nóng 2026, nhưng dự báo miền Bắc sẽ tiếp tục đối mặt với nhiều đợt nắng nóng gay gắt kéo dài, gây áp lực lớn lên công tác vận hành và cung ứng điện. NSMO đề xuất triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý nhu cầu tiêu thụ điện theo dài hạn, trung hạn và ngắn hạn.

Về dài hạn, NSMO kiến nghị Sở Công thương phối hợp với điện lực địa phương làm việc với khách hàng lớn (đặc biệt khối công nghiệp) để điều chỉnh kế hoạch sản xuất trong cao điểm mùa khô (tháng 5-7), nhằm giảm nhu cầu công suất vào giờ cao điểm.

Thực tiễn 5 ngày qua cho thấy, dù phụ tải liên tục lập đỉnh, hệ thống điện vẫn vận hành an toàn, ổn định. Kết quả này thể hiện vai trò then chốt của Bộ Công thương trong việc giữ vững an ninh năng lượng, với tư duy điều hành linh hoạt, bám sát thực tiễn.

Hàng loạt giải pháp đồng bộ đã được triển khai quyết liệt như: Tối ưu huy động nguồn điện LNG và thủy điện; hoãn các công tác sửa chữa chưa cấp bách; nâng cao khả năng truyền tải Bắc-Trung-Nam; tăng cường điều chỉnh phụ tải (DR); chuẩn bị phương án ứng phó sự cố cực đoan; đồng thời thúc đẩy phối hợp chặt chẽ giữa NSMO, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), PVGas, PV Power và các địa phương.

Tại hội nghị với các Tập đoàn, Tổng công ty năng lượng và các địa phương về bảo đảm cung cấp điện trong cao điểm mùa khô 2026 do Bộ Công thương tổ chức mới đây, Bộ trưởng Bộ Công thương Lê Mạnh Hùng đã chỉ đạo các đơn vị chức năng khẩn trương cập nhật lại toàn bộ kịch bản điều hành hệ thống điện trên cơ sở đánh giá sát thực tế 5 tháng đầu năm 2026. Đồng thời, yêu cầu xây dựng ma trận quản trị rủi ro cho công tác bảo đảm an ninh năng lượng và cung ứng điện quốc gia, hoàn thành trước ngày 30/5.

Các Tập đoàn, đơn vị phát điện được yêu cầu bảo đảm đầy đủ nhiên liệu than, khí, vật tư và hóa chất; nâng cao độ khả dụng của tổ máy; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư và nhà thầu để xử lý nhanh các sự cố phát sinh trong cao điểm mùa khô.

Đối với lưới điện truyền tải và phân phối, Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng yêu cầu EVN tăng cường kiểm tra các đường dây, trạm biến áp có nguy cơ đầy tải; kiên quyết không để xảy ra tình trạng cắt điện trong giai đoạn nắng nóng gây ảnh hưởng đến đời sống nhân dân và hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp; đồng thời chủ động các phương án ứng phó với thời tiết cực đoan như dông lốc, sét và mưa lớn...