Tìm 'điểm tựa' tăng trưởng mới cho hàng Việt

Nhiều dư địa tăng trưởng

Tại hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường mới” diễn ra sáng 28/5, bà Nguyễn Thị Thu Thủy – Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư (Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương) nhận định, khu vực Nam Mỹ là một thị trường giàu tiềm năng với quy mô dân số lớn, nhu cầu tiêu dùng đa dạng và nguồn tài nguyên phong phú. Đây là khu vực đang có xu hướng tăng cường hợp tác kinh tế mạnh mẽ với khu vực châu Á – Thái Bình Dương, mở ra nhiều cơ hội cho hàng hóa Việt Nam.

Những năm gần đây, quan hệ thương mại giữa Việt Nam và khu vực Nam Mỹ ghi nhận sự tăng trưởng tích cực. Kim ngạch thương mại hai chiều liên tục dao động ở mức hàng chục tỷ USD mỗi năm với tốc độ ổn định. Các đối tác trọng điểm hiện nay bao gồm Brazil, Argentina, Chile, Peru và Colombia. Trong đó, Brazil giữ vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam tại khu vực này.

Về cơ cấu hàng hóa, Việt Nam đang có thế mạnh xuất khẩu các mặt hàng như điện thoại, linh kiện máy tính, dệt may, giày dép, thủy sản và nông sản như gạo, cà phê. Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu chủ yếu các nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất công nghiệp và thức ăn chăn nuôi như ngô, đậu tương, bông, da thuộc và quặng.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy – Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ xúc tiến thương mại và đầu tư (Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương).

Động lực quan trọng thúc đẩy giao thương chính là các Hiệp định thương mại tự do (FTA). Các cơ chế như CPTPP với sự tham gia của Chile và Peru hay tiến trình đàm phán Hiệp định thương mại ưu đãi PTA giữa Việt Nam và khối MERCOSUR đang tạo ra lợi thế thuế quan vượt trội cho doanh nghiệp Việt Nam trước các đối thủ cạnh tranh.

Xu hướng tiêu dùng xanh và trách nhiệm

Chia sẻ về thực tế tại thị trường Chile, bà Ngô Thu Hương – Tham tán thương mại Việt Nam tại Chile cho biết, tâm lý tiêu dùng tại đây đang chuyển dịch mạnh mẽ sang tiêu dùng xanh và có trách nhiệm.

“Người dân ngày càng ưu tiên các sản phẩm chất lượng tốt, thiết kế hiện đại, thân thiện với môi trường, có bao bì xanh và khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng”, bà Hương thông tin.

Thương mại điện tử tại Chile tăng trưởng tới 10% trong năm 2025, trở thành kênh bán lẻ thiết yếu cho các nhóm hàng thời trang, thực phẩm và đồ gia dụng.

Dù Việt Nam đang có vị thế khá tốt ở nhóm hàng giày dép, chiếm 23,7% thị phần tại Chile, nhưng ở mảng dệt may, thị phần mới chỉ đạt khoảng 3,8% và chịu áp lực cạnh tranh lớn về giá từ các đối thủ như Trung Quốc và Bangladesh. Do đó, lời khuyên dành cho doanh nghiệp Việt Nam là nên tập trung vào phân khúc trung và cao cấp, đầu tư vào thiết kế và yếu tố bền vững thay vì chỉ chạy đua về giá.

Hàng Việt trưng bày tại hội chợ Circlepack ở Chile hồi tháng 4/2026.

Với Argentina, ông Ngô Mạnh Khôi - Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina lưu ý rằng, dù xuất khẩu sang thị trường này từng có thời điểm tăng vọt gần 69%, nhưng những biến động về chính sách nội địa có thể khiến thị trường chững lại trong ngắn hạn.

Để thích ứng, ông Khôi khuyến nghị doanh nghiệp Việt có thể chuyển dịch trọng tâm từ hàng tiêu dùng nhanh sang nhóm hàng vật tư công nghiệp, nguyên phụ liệu sản xuất và linh kiện công nghệ – vốn là những mặt hàng thiết yếu cho quá trình phục hồi kinh tế của Argentina.

Về tài chính, ông Khôi nhấn mạnh: “Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý quản trị rủi ro thanh toán. Cần cài đặt các điều khoản thanh toán an toàn, yêu cầu đối tác chứng minh khả năng tiếp cận ngoại tệ tại Ngân hàng Trung ương hoặc có nguồn vốn từ nước thứ ba để tránh các độ trễ do chính sách quản lý ngoại hối thay đổi nhanh chóng”.

Khoảng cách địa lý xa vẫn là thách thức lớn nhất làm tăng chi phí logistics và thời gian vận chuyển. Đặc biệt, xung đột tại Trung Đông khiến nhiều tuyến hàng hải phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng, kéo dài thời gian giao hàng thêm khoảng 18 ngày trên quãng đường hơn 12.000 hải lý.

Để giải bài toán này, các chuyên gia gợi ý doanh nghiệp nên tận dụng các khu phi thuế quan hoặc trung tâm logistics tại Uruguay và Paraguay làm “bàn đạp” để lưu kho và phân phối hàng hóa sang các thị trường lớn như Brazil và Argentina. Điều này giúp tối ưu hóa thời gian và giảm chi phí vận hành.

Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần chú ý các tiêu chuẩn kỹ thuật khắt khe như ghi nhãn bắt buộc sử dụng tiếng Tây Ban Nha, tuân thủ Luật REP (trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất) và các quy định cấm túi nilon, nhựa dùng một lần…

Theo các chuyên gia, khu vực Nam Mỹ vẫn là thị trường còn nhiều dư địa cho hàng hóa Việt Nam trong trung và dài hạn. Nếu doanh nghiệp chuẩn bị tốt về năng lực tuân thủ, kiên nhẫn trong đàm phán và có chiến lược tiếp cận bài bản, đây hoàn toàn có thể trở thành cửa ngõ quan trọng để thâm nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.