Tìm giải pháp giúp hơn 500.000 người chờ ghép giác mạc

TS Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý khám chữa bệnh, Bộ Y tế: "Nước ta có trên 500.000 người có nhu cầu ghép giác mạc"- Ảnh: VGP

Khó khăn từ nguồn hiến giác mạc

Tại hội thảo khoa học quốc tế liên quan đến giác mạc sinh học do Hội Nhãn khoa Việt Nam chủ trì tổ chức mới đây, ở góc độ chuyên môn, TS.BS Vương Ánh Dương, Phó Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh, Bộ Y tế, cho biết, bệnh lý giác mạc là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây mù lòa hiện nay. Tuy nhiên, bệnh hoàn toàn có thể điều trị, phục hồi thị lực nếu được can thiệp kịp thời.

Hiện nay, nước ta có trên 500.000 người bị mù lòa do các bệnh lý về giác mạc và có nhu cầu ghép giác mạc. Riêng tại Bệnh viện Mắt Trung ương, số bệnh nhân chờ ghép lên tới hàng nghìn ca. Điều đáng nói, các ca ghép giác mạc chủ yếu hiện nay là nguồn hiến tặng từ người chết não. Thực tế, nguồn hiện tặng này còn rất hạn chế.

Theo PGS.TS.BS Lê Xuân Cung, Trưởng khoa Giác mạc, Bệnh viện Mắt Trung ương, có nhiều ca bệnh cần ghép cấp cứu để bảo tồn nhãn cầu nhưng do không có sẵn nguồn giác mạc hiến, các bác sĩ buộc phải chỉ định bỏ nhãn cầu - một thực trạng đáng tiếc.

Tại Bệnh viện Mắt TPHCM, số liệu cho thấy, phần lớn can thiệp hiện nay là ghép bảo tồn nhằm duy trì nhãn cầu, trong khi ghép quang học để cải thiện thị lực chiếm tỷ lệ thấp do hạn chế nguồn mô.

Tìm giải pháp thay thế nguồn giác mạc hiến tặng

Trước khó khăn của nguồn mô hiến, đứng ở góc độ quản lý, TS.BS Vương Ánh Dương cho rằng, việc tìm kiếm các giải pháp thay thế đang trở thành xu hướng tất yếu của nhãn khoa hiện đại.

Trên thế giới, nhiều công nghệ mới đã được nghiên cứu và ứng dụng như giác mạc sinh học, giác mạc nhân tạo, vật liệu sinh học… mở ra cơ hội điều trị cho những bệnh nhân gần như không còn lựa chọn.

Trong đó, nghiên cứu và ứng dụng về giác mạc sinh học đang là giải pháp được kỳ vọng có thể chủ động nguồn vật liệu thay thế cho ghép truyền thống.

Theo GS.TS.BS Tôn Thị Kim Thanh, Chủ tịch Hội Nhãn khoa Việt Nam, giác mạc sinh học là một phát minh mới. Đây là một loại vật liệu y sinh tiên tiến, góp phần mở rộng các lựa chọn vật liệu thay thế trong điều trị bệnh lý giác mạc.

Tuy nhiên, việc phát triển và ứng dụng loại vật liệu này không chỉ là sự quyết định về công nghệ mà còn ở năng lực tổ chức hệ thống triển khai. Trong đó, sự phối hợp chặt chẽ giữa các bệnh viện mắt, các chuyên gia giác mạc và các đơn vị nghiên cứu đóng vai trò then chốt.

Vì vậy, việc hình thành một mạng lưới chuyên môn đồng bộ sẽ giúp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng lâm sàng, đồng thời bảo đảm an toàn và hiệu quả cho người bệnh.

TS Vương Ánh Dương thông tin, hiện Bộ Y tế đã tiếp nhận hồ sơ đề nghị cấp phép lưu hành đối với sản phẩm giác mạc sinh học tại Việt Nam.

Ông tin tưởng rằng, với sự tham gia của các chuyên gia đầu ngành trong nước và quốc tế, các giải pháp mới sẽ được nghiên cứu, hoàn thiện và từng bước triển khai, góp phần giúp hàng nghìn người bệnh bị mù lòa do các bệnh lý giác mạc có thể phục hồi thị lực.