Tìm giải pháp nhân rộng mô hình xã thương mại điện tử trên cả nước

Hội nghị do Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn chủ trì.

Hội nghị nhằm công bố bức tranh phát triển mô hình “Xã thương mại điện tử” trên phạm vi cả nước, chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn và những mô hình triển khai hiệu quả tại địa phương.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn chủ trì hội nghị. 

Tại Việt Nam, sự phát triển thương mại điện tử vẫn có sự chênh lệch rất lớn giữa các địa phương. Theo Báo cáo Chỉ số Thương mại điện tử Việt Nam năm 2026 của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam, TP Hồ Chí Minh dẫn đầu với 91,1 điểm, Hà Nội đứng thứ hai với 87,5 điểm. Trong khi đó, Đà Nẵng xếp thứ ba nhưng chỉ đạt 22,3 điểm; có tới 32/34 tỉnh, thành phố đạt dưới 23 điểm.

Khoảng cách này phản ánh mức độ phát triển thương mại điện tử còn tập trung ở hai đô thị lớn, trong khi nhiều địa phương chưa khai thác hiệu quả tiềm năng của thị trường số. Đây cũng là thách thức đặt ra đối với việc đưa thương mại điện tử về cấp xã, nhất là trong mở rộng khả năng tiếp cận nền tảng số, nâng cao kỹ năng kinh doanh trực tuyến và tạo điều kiện để người dân, hộ kinh doanh, hợp tác xã tham gia thị trường.

Bộ Công Thương đặt mục tiêu đến năm 2030, có 60% số xã và đơn vị hành chính tương đương có thương nhân bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trực tuyến. Đồng thời, đào tạo 1 triệu lượt doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh, cá nhân, cán bộ quản lý nhà nước và sinh viên về kỹ năng ứng dụng thương mại điện tử.

Từ thực tế tại Vĩnh Long, ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương Vĩnh Long cho biết, Vĩnh Long đã triển khai mô hình “Xã thương mại điện tử - Chợ Lách Vươn Mình”, với mục tiêu: Người dân biết làm và biết bán hàng trên môi trường số; sản phẩm có thông tin minh bạch, hình ảnh tốt, nguồn gốc rõ ràng; thanh toán, logistics và chăm sóc khách hàng được vận hành thông suốt.

Từ ngày 17-8 tới 19-10, qua hơn 2 tháng thử nghiệm, cộng đồng nhà bán hàng Chợ Lách tạo hơn 50.000 đơn hàng, bán gần 77.000 sản phẩm trên TikTok Shop; đăng tải 5.445 video, bài viết, thu hút 184.500 lượt tương tác và 2,6 triệu lượt xem. Đặc biệt, phiên livestream “Cộng đồng Chợ Lách Vươn Mình” ngày 21-10 ghi nhận 2.330 đơn hàng trong 3 giờ, tiếp cận 4,1 triệu lượt người xem. Người dân bước đầu hình thành niềm tin vào khả năng tự làm chủ công cụ số, chủ động tiếp cận khách hàng và mở rộng thị trường.

Từ thực tiễn triển khai, Vĩnh Long cho rằng muốn mô hình phát triển bền vững phải bắt đầu từ chủ thể và sản phẩm cụ thể; đào tạo gắn với thao tác thực tế; đồng thời bảo đảm toàn bộ chuỗi vận hành từ chất lượng sản phẩm, đóng gói, giao nhận đến chăm sóc khách hàng. Chính quyền xã cần làm đầu mối kết nối, Sở Công Thương hỗ trợ chuyên môn và nguồn lực, trong khi nền tảng, hiệp hội và doanh nghiệp bổ sung công cụ, kỹ năng, hạ tầng cần thiết.

  Ông Trần Quốc Tuấn, Giám đốc Sở Công Thương Vĩnh Long tham luận tại hội nghị.

Nhằm đưa thương mại điện tử phát triển sâu rộng đến cấp xã, Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Việt Sơn yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ hướng dẫn thống kê, đào tạo thực hành, chuẩn hóa sản phẩm OCOP và tăng cường truy xuất nguồn gốc. Các Sở Công Thương đưa thương mại điện tử vào kịch bản tăng trưởng của tỉnh; chính quyền cấp xã bố trí đầu mối, giao nhiệm vụ và theo dõi số hộ bán hàng, đơn hàng, doanh thu. Các nền tảng và doanh nghiệp bưu chính phối hợp giảm chi phí giao hàng, cung cấp dữ liệu phục vụ đánh giá.

Theo Thứ trưởng, hiệu quả mô hình được đo bằng số người dân tự bán được hàng, sản phẩm có đầu ra ổn định và thu nhập được cải thiện, qua đó góp phần thúc đẩy kinh tế số và mục tiêu tăng trưởng hai con số.