Tìm hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng: Thêm căn cứ từ tư liệu giải mật của Mỹ

Sáng nay (8/6) tại TPHCM, Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia) tổ chức Hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa – Sài Gòn, nay là Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng, TPHCM).

Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia Phạm Thị Thanh Trà chủ trì hội thảo. Đồng chủ trì có Thượng tướng Nguyễn Văn Gấu - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng và Chủ tịch UBND TPHCM Nguyễn Văn Được. Tham dự còn có đại diện các bộ, ngành Trung ương, Quân khu 7, các nhà khoa học, nhân chứng lịch sử, cựu chiến binh và thân nhân gia đình liệt sĩ hy sinh trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968.

Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh đây không chỉ là một hội thảo khoa học mà còn là dịp làm sáng tỏ những vấn đề lịch sử còn chưa được giải đáp trọn vẹn, đồng thời thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn", lòng biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì độc lập, tự do của dân tộc.

Theo Phó Thủ tướng, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân năm 1968, tại khu vực Sài Gòn - Gia Định, nhiều cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng chiến đấu và hy sinh. Sau các trận giao tranh, chính quyền Sài Gòn thời điểm đó đã thu gom, chôn cất tập thể nhiều chiến sĩ cách mạng tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành.

Quang cảnh hội thảo.

Sau ngày đất nước thống nhất, từ năm 1978 đến năm 1983, khu vực nghĩa trang được giải tỏa để xây dựng Công viên Lê Thị Riêng. Trong quá trình thi công, một số dấu tích và hài cốt liệt sĩ được phát hiện. Tuy nhiên, sự thay đổi địa hình qua nhiều lần san lấp cùng hạn chế về công nghệ và nguồn tư liệu khiến các đợt khảo sát, tìm kiếm trước đây chưa đạt kết quả như mong muốn.

Điểm đáng chú ý là thời gian gần đây, nhiều tài liệu quân sự, hình ảnh và hồ sơ liên quan đến các trận đánh tại Sài Gòn năm 1968 đã được phía Hoa Kỳ giải mật và cung cấp cho Việt Nam. Cùng với đó là sự phối hợp của các cựu binh Hoa Kỳ, nhóm nghiên cứu hỗn hợp Việt Nam - Hoa Kỳ, các nhân chứng lịch sử và cơ quan chức năng trong việc đối chiếu, xác minh thông tin. Những nguồn tư liệu này đã góp phần bổ sung nhiều căn cứ quan trọng cho quá trình nghiên cứu, khoanh vùng vị trí nghi có mộ tập thể liệt sĩ.

Theo Ban Chỉ đạo, hội thảo lần này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhằm đánh giá toàn diện các nguồn tư liệu lịch sử, bản đồ, ảnh chụp, lời kể nhân chứng và kết quả khảo sát thực địa, từ đó đi đến thống nhất nhận định khoa học trước khi triển khai các bước tiếp theo.

Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, Việt Nam hiện đang triển khai chiến dịch cao điểm 500 ngày đêm tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ còn thiếu thông tin. Trong bối cảnh đó, mỗi tài liệu được kiểm chứng, mỗi thông tin được xác minh đều mang ý nghĩa đặc biệt, góp phần đưa các anh hùng liệt sĩ trở về với gia đình, quê hương và đồng đội.

"Hội thảo hôm nay vừa mang ý nghĩa khoa học, vừa thấm đẫm nghĩa tình dân tộc, nghĩa đồng bào. Đây cũng là cơ sở quan trọng để tiến tới các hoạt động khảo sát, khai quật thực địa trong thời gian tới" - Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Ban Chỉ đạo 515 Quốc gia kỳ vọng kết quả hội thảo sẽ giúp củng cố thêm căn cứ khoa học và thực tiễn, phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành, đáp ứng mong mỏi của thân nhân các gia đình liệt sĩ và của toàn xã hội trong hành trình tri ân những người đã ngã xuống vì Tổ quốc.