Tìm lời giải cho 'bài toán' đưa hàng vào siêu thị tiêu thụ bền vững

Tuy nhiên, để đưa được hàng hóa vào siêu thị và duy trì đầu ra ổn định, doanh nghiệp phải đối mặt với chính sách chiết khấu cao, đồng thời đáp ứng ngày càng nhiều yêu cầu khắt khe về tiêu chuẩn kỹ thuật, chất lượng và nguồn gốc xuất xứ. Đây cũng là “bài toán” mà doanh nghiệp cần tìm lời giải nếu muốn đưa hàng vào siêu thị một cách hiệu quả và duy trì thị trường tiêu thụ bền vững.

Người tiêu dùng mua rau sạnh tại siêu thị Go!. Ảnh: Hoài Nam

Đối mặt với nhiều khó khăn

Theo Trưởng phòng Kinh doanh Công ty cổ phần Sữa Con Bò Vàng Phan Uyên, hiện công ty có 10 sản phẩm đạt tiêu chuẩn Chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) 4 sao. Tuy nhiên, việc tiêu thụ sản phẩm chủ yếu vẫn thông qua các kênh cửa hàng nhỏ lẻ, chưa tiếp cận được các hệ thống siêu thị. Nguyên nhân là để đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị, doanh nghiệp phải chịu nhiều khoản chi phí, trong đó có phí mở mã hàng, đồng thời phải ký gửi hàng hóa. “Để đưa được hàng vào siêu thị, doanh nghiệp phải trải qua hàng loạt khâu kiểm duyệt gắt gao, cũng như chịu khá nhiều loại phí và mức chiết khấu cho hệ thống bán lẻ, từ 15-30%”, bà Phan Uyên cho hay.

Tương tự, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty cổ phần Trang trại Bảo Châu (cung cấp thực phẩm sạch) Nguyễn Đại Thắng cho biết, một số siêu thị ngoại áp dụng mức chiết khấu cao hơn so với siêu thị nội. Chẳng hạn, nhóm hàng công ty cung cấp bị áp mức chiết khấu 7-9% khi cung ứng cho GO!, Aeon Mall và Lotte Mart…, trong khi tại các siêu thị nội như Co.opmart, WinMart, mức chiết khấu chỉ khoảng 5-6%.

Phân tích nguyên nhân khiến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn trong quá trình đưa hàng vào hệ thống bán lẻ hiện đại, Tổng Thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam Đặng Phúc Nguyên cho rằng, nhiều địa phương dù đã đầu tư sản xuất các sản phẩm nông sản đặc sản nhưng còn mang tính chất phong trào. Điều này dẫn đến tình trạng trên cùng một thị trường xuất hiện nhiều sản phẩm tương tự, gây dư thừa nguồn cung. Khi đó, siêu thị có thể dựa vào tình trạng nguồn cung dồi dào để đưa ra yêu cầu về mức chiết khấu cao hơn.

Ở góc độ doanh nghiệp bán lẻ, Giám đốc truyền thông Tập đoàn Central Retail tại Việt Nam, đơn vị quản lý hệ thống siêu thị GO! Nguyễn Thị Bích Vân cho biết, mặc dù tạo điều kiện cho các chủ thể OCOP đưa hàng vào siêu thị, song các sản phẩm OCOP hiện còn trùng lặp nhiều, chưa tạo được điểm nhấn. Bên cạnh đó, chất lượng, sản lượng và bao bì sản phẩm thường thiếu ổn định, khiến việc thu hút người tiêu dùng gặp khó khăn.

Tạo cầu nối cho thị trường

Để gắn bó và đồng hành lâu dài, các nhà cung ứng hàng hóa vào hệ thống siêu thị đều mong muốn ngành Công Thương thực hiện tốt hơn vai trò “cầu nối” giữa nhà sản xuất và doanh nghiệp bán lẻ, qua đó tạo dựng một “sân chơi” công bằng, minh bạch cho các bên.

Giám đốc Hợp tác xã Dịch vụ tổng hợp Đông Cao Đàm Văn Đua chia sẻ, hiện hợp tác xã có 200ha rau xanh, với sản lượng khoảng 60.000 tấn/năm. Tuy nhiên, vào vụ thu hoạch, hệ thống siêu thị chỉ tiêu thụ khoảng 15-20% sản lượng. “Sở Công Thương Hà Nội hỗ trợ doanh nghiệp dán tem, nhãn sản phẩm OCOP, qua đó giúp hợp tác xã chứng minh nguồn gốc, xuất xứ sản phẩm khi đưa hàng vào hệ thống siêu thị, bán lẻ tiêu thụ”, ông Đàm Văn Đua kiến nghị.

Để hỗ trợ doanh nghiệp đưa hàng vào siêu thị và mở rộng đầu ra, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao Vũ Kim Hạnh cho rằng, thời gian tới, siêu thị cần phối hợp với doanh nghiệp sản xuất xây dựng các cơ chế thúc đẩy tiêu thụ sản phẩm theo hướng linh hoạt hơn. Đặc biệt, siêu thị nên hỗ trợ một phần vốn đầu tư cho các đơn vị sản xuất theo chuỗi quy mô lớn, mang tính vùng miền, qua đó bảo đảm nguồn cung ổn định và hạn chế tình trạng lúc thừa, lúc thiếu hàng.

Chia sẻ về việc hỗ trợ doanh nghiệp nắm rõ các quy định của siêu thị khi ký kết hợp đồng cung ứng hàng hóa, Tổng Giám đốc AEON Việt Nam Tezuka Daisuke cho hay, hiện đơn vị đã xây dựng một website hướng dẫn các doanh nghiệp muốn đưa hàng vào AEON. Qua đó, doanh nghiệp có thể nhanh chóng tiếp cận, kết nối đúng với người phụ trách ngành hàng, nắm rõ các quy định của siêu thị cũng như trao đổi, đàm phán thêm về các điều khoản thương mại khi đưa hàng vào hệ thống AEON tiêu thụ.

Thông tin về việc hỗ trợ đưa sản phẩm, nhất là sản phẩm OCOP, vào hệ thống siêu thị, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà bán lẻ Việt Nam Trần Thị Phương Lan cho biết, thời gian tới, các hệ thống siêu thị sẽ triển khai cơ chế hỗ trợ các chủ thể OCOP và cơ sở sản xuất nông sản, trong đó có việc giảm mức chiết khấu xuống 0% và tổ chức các tuần hàng tại khuôn viên siêu thị. Đồng thời, tổ chức các buổi làm việc trực tiếp giữa doanh nghiệp bán lẻ và người sản xuất để giúp nhà sản xuất nắm rõ yêu cầu, tiêu chuẩn của siêu thị.

Đồng hành đưa sản phẩm nông sản địa phương đến gần hơn với người tiêu dùng thông qua hệ thống bán lẻ, Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Thế Hiệp cho biết, thời gian qua, Sở Công Thương Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp, đồng hành cùng doanh nghiệp, hợp tác xã đưa nông sản, đặc sản của các địa phương vào hệ thống siêu thị. Trong thời gian tới, ngành Công Thương Thủ đô sẽ triển khai Kế hoạch số 277/KH-UBND ngày 14-7-2026 của UBND thành phố Hà Nội về việc triển khai đợt cao điểm 100 ngày thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm về chuyển đổi số thành phố Hà Nội. Theo đó, thành phố hướng tới thu hút từ 500 doanh nghiệp sản xuất và hệ thống siêu thị trên địa bàn Hà Nội tham gia, qua đó tạo thêm cơ hội để doanh nghiệp sản xuất, làng nghề kết nối và đưa sản phẩm vào hệ thống siêu thị.