Tín dụng xanh giữ vai trò then chốt trong quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế bền vững

Chiều 9/6 tại Hà Nội, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp với Tổ chức Hợp tác quốc tế Đức (GIZ) và Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức tọa đàm "Giải pháp tín dụng thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG - Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam".

Sự kiện thu hút sự tham gia của các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính, doanh nghiệp và các đối tác phát triển quốc tế nhằm trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ thực tiễn triển khai cũng như thảo luận các giải pháp thúc đẩy dòng vốn cho các dự án xanh, kinh tế tuần hoàn và áp dụng các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG).

Phát biểu tại tọa đàm, Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh khẳng định tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và thực thi quản trị rủi ro môi trường - xã hội không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu cấp thiết.

Theo ông Nguyễn Ngọc Cảnh, biến đổi khí hậu, suy thoái môi trường và cạn kiệt tài nguyên đang tác động ngày càng rõ tới phát triển kinh tế và ổn định xã hội. Trong bối cảnh đó, chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường và sử dụng hiệu quả tài nguyên là xu hướng tất yếu.

Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh phát biểu - Ảnh: VGP

Những năm gần đây, Chính phủ đã đẩy mạnh hoàn thiện Luật Bảo vệ môi trường và các chính sách quốc gia về tăng trưởng xanh. Trong đó, phát triển kinh tế tuần hoàn và áp dụng các tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG) được xem là mô hình phát triển mới, góp phần nâng cao năng suất, khả năng chống chịu và năng lực tham gia chuỗi giá trị toàn cầu của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó, Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân tiếp tục tạo thêm động lực cho tiến trình chuyển đổi khi nhấn mạnh việc đa dạng hóa các nguồn vốn, nghiên cứu cơ chế hỗ trợ lãi suất và khuyến khích đầu tư vào các dự án xanh, dự án tuần hoàn và các dự án áp dụng tiêu chuẩn ESG.

Phó Thống đốc NHNN Nguyễn Ngọc Cảnh nhấn mạnh: "Để hiện thực hóa các mục tiêu trên, bên cạnh nguồn lực từ ngân sách nhà nước và các nguồn tài chính quốc tế, tín dụng xanh được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế".

Ngành ngân hàng đẩy mạnh định hướng dòng vốn cho các lĩnh vực xanh

Theo lãnh đạo NHNN, ngành ngân hàng thời gian qua đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Một trong những nội dung trọng tâm là việc xây dựng định hướng và mục tiêu phát triển tín dụng xanh, ngân hàng xanh cũng như quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong các chiến lược phát triển ngành. Song song với đó, NHNN đã ban hành nhiều văn bản hướng dẫn liên quan đến tín dụng xanh và triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi dành cho lĩnh vực nông nghiệp hữu cơ, sản xuất nông nghiệp theo mô hình kinh tế tuần hoàn.

Cơ quan quản lý tiền tệ cũng đang triển khai chương trình cho vay phục vụ Đề án 1 triệu héc-ta lúa chất lượng cao phát thải thấp tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là một trong những chương trình trọng điểm nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh và giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp.

Các đại biểu trao đổi tại tọa đàm "Giải pháp tín dụng thúc đẩy kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG - Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn triển khai tại Việt Nam". Ảnh: VGP

Đáng chú ý, NHNN hiện đang trình Chính phủ dự thảo nghị định hỗ trợ lãi suất 2% từ ngân sách nhà nước đối với doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh vay vốn ngân hàng để thực hiện các dự án xanh, dự án tuần hoàn và các dự án áp dụng khung tiêu chuẩn ESG.

Ngoài các chính sách tín dụng, NHNN cũng đã ban hành tài liệu hướng dẫn xây dựng hệ thống quản lý rủi ro môi trường - xã hội trong hoạt động cấp tín dụng, đồng thời tăng cường năng lực triển khai ESG cho các tổ chức tín dụng.

Theo ông Nguyễn Ngọc Cảnh, các tổ chức tín dụng ngày càng ưu tiên phân bổ nguồn vốn cho các lĩnh vực xanh, mô hình kinh tế tuần hoàn và từng bước lồng ghép các yếu tố ESG vào chiến lược phát triển.

Thực tế cho thấy tín dụng xanh tại Việt Nam đang ghi nhận sự tăng trưởng mạnh cả về quy mô lẫn phạm vi triển khai. Đến nay, đã có 82 tổ chức tín dụng phát sinh dư nợ tín dụng xanh với tổng dư nợ đạt 828 nghìn tỷ đồng. Giai đoạn 2017-2025, dư nợ tín dụng xanh duy trì tốc độ tăng trưởng bình quân trên 20% mỗi năm.

Không chỉ tín dụng xanh gia tăng mạnh mẽ, quy mô các khoản vay được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội cũng tăng đáng kể. Hiện dư nợ thuộc nhóm này đã đạt trên 5,1 triệu tỷ đồng, tăng gần 25 lần so với cuối năm 2017 và chiếm 27,7% tổng dư nợ của nền kinh tế.

Những con số trên cho thấy nhận thức và mức độ tham gia của các tổ chức tín dụng đối với mục tiêu phát triển bền vững đang ngày càng được nâng cao, đồng thời phản ánh xu hướng dịch chuyển dòng vốn theo hướng ưu tiên các hoạt động sản xuất, kinh doanh thân thiện với môi trường.

Tăng cường hợp tác để huy động nguồn lực cho tăng trưởng bền vững

Bên cạnh việc chia sẻ kết quả triển khai tín dụng xanh tại Việt Nam, tọa đàm cũng tập trung thảo luận các vấn đề liên quan đến việc xác định dự án xanh, dự án tuần hoàn, áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị, cũng như kinh nghiệm quốc tế trong huy động và tài trợ vốn cho các dự án phát triển bền vững.

Các chuyên gia cho rằng việc xây dựng hệ thống tiêu chí rõ ràng đối với các dự án xanh và dự án tuần hoàn sẽ góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức tín dụng trong quá trình thẩm định, quản lý rủi ro và mở rộng cấp vốn cho các lĩnh vực ưu tiên.

Đại diện đối tác quốc tế, TS Michaela Baur, Giám đốc Quốc gia GIZ tại Việt Nam cho rằng, hợp tác tài chính xanh giữa Đức và Việt Nam không chỉ là quan hệ đối tác phát triển mà còn là khoản đầu tư chiến lược cho tăng trưởng xanh và năng lực cạnh tranh.

Bà Michaela Baur kỳ vọng tọa đàm sẽ góp phần nâng cao nhận thức về tài chính xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG; nâng cao mức độ sẵn sàng của các tổ chức tài chính trong việc chuyển hóa mục tiêu phát triển bền vững thành hoạt động ngân hàng; đồng thời thúc đẩy hợp tác công - tư nhằm huy động nguồn lực cho các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Trong thời gian tới, NHNN cho biết sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp và chính sách nhằm thúc đẩy tín dụng hỗ trợ phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và ESG. Ngành ngân hàng sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân và doanh nghiệp trong quá trình chuyển đổi xanh; định hướng dòng vốn vào sản xuất xanh, công nghệ sạch, năng lượng tái tạo và kinh tế tuần hoàn, đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nâng cao năng lực quản trị rủi ro môi trường - xã hội.

Với nhu cầu vốn rất lớn cho quá trình chuyển đổi xanh của nền kinh tế, việc hoàn thiện cơ chế chính sách, mở rộng các nguồn tài chính xanh và tăng cường hợp tác giữa Nhà nước, tổ chức tài chính và doanh nghiệp được kỳ vọng sẽ tạo thêm động lực để Việt Nam tiến gần hơn tới các mục tiêu phát triển bền vững trong những năm tới.