Tin thế giới sáng 17-11: Tàu hàng liên tiếp bị tấn công trên Biển Đen, căng thẳng gia tăng
Điện Kremlin tiết lộ về cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên Nga-Trung-Mỹ; Mỹ siết kiểm soát chip AI, ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ qua nước thứ ba; Tàu hàng liên tiếp bị tấn công trên Biển Đen, căng thẳng gia tăng... là những thông tin quốc tế nổi bật sáng 17-11.
Điện Kremlin tiết lộ về cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên Nga-Trung-Mỹ
Ngày 16-11, Điện Kremlin thông báo dự kiến sẽ có một thông cáo chung sau cuộc gặp thượng đỉnh 3 bên giữa Tổng thống Nga Vladimir Putin, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Donald Trump bên lề Hội nghị Cấp cao Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á-Thái Bình Dương (APEC) tại Thâm Quyến, Trung Quốc.

Ba nhà lãnh đạo Mỹ- Trung Quốc - Nga sẽ gặp nhau bên lề Hội nghị thượng đỉnh APEC. Ảnh: Sweden Herald
Ông Ushakov xác nhận văn bản tuyên bố còn đang được soạn thảo và được phát triển thông qua các cuộc tham vấn “rất khó khăn." Dù vậy, ông vẫn hy vọng các bên sẽ đạt được sự hiểu biết chung.
Theo ông, ngay cả khi không có thông cáo chung, mỗi nhà lãnh đạo chắc chắn sẽ đưa ra đánh giá của mình về cuộc đàm phán.
Địa điểm đàm phán cũng được phía Nga thông báo trước, theo đó cuộc gặp 3 bên sẽ diễn ra tại dinh thự của nhà lãnh đạo Trung Quốc vào ngày 19-11, thời điểm kết thúc Hội nghị thượng đỉnh APEC.
Mỹ siết kiểm soát chip AI, ngăn Trung Quốc tiếp cận công nghệ qua nước thứ ba
Chính quyền Mỹ ngày 16-11 đã công bố các quy định mới nhằm ngăn chặn doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận những loại chip trí tuệ nhân tạo tiên tiến của Mỹ thông qua các trung tâm dữ liệu đặt tại nước thứ ba.

Mỹ siết chặt quy định về chip AI: Cần có giấy phép để tái xuất sang 5 quốc gia. Ảnh minh họa: Unsplash
Theo quy định do Cục Công nghiệp và An ninh (BIS) thuộc Bộ Thương mại Mỹ ban hành, các trung tâm dữ liệu ở nước ngoài cung cấp năng lực điện toán lớn cho doanh nghiệp tại những quốc gia chịu hạn chế, trong đó có Trung Quốc, Nga và Iran, sẽ phải xác minh danh tính khách hàng và tuân thủ các yêu cầu kiểm soát bổ sung.
Washington cũng áp dụng yêu cầu cấp phép đối với hoạt động xuất khẩu chip AI tiên tiến tới một số quốc gia được đánh giá có nguy cơ cao trở thành điểm trung chuyển công nghệ sang Trung Quốc, bao gồm Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Brazil.
Các biện pháp mới dự kiến được triển khai trong vòng 90 ngày.
Trước đây, mặc dù các doanh nghiệp Trung Quốc bị hạn chế mua trực tiếp những loại chip AI mạnh nhất của Mỹ, họ vẫn có thể thuê năng lực xử lý dữ liệu từ các trung tâm điện toán đám mây đặt tại nước ngoài. Điều này cho phép các công ty Trung Quốc tiếp cận sức mạnh tính toán của chip Nvidia mà không cần nhập khẩu trực tiếp thiết bị vào lãnh thổ Trung Quốc.
Theo Bộ Thương mại Mỹ, quy định mới nhằm khắc phục những lỗ hổng trong hệ thống kiểm soát xuất khẩu, bảo đảm các hạn chế đối với công nghệ nhạy cảm không bị vô hiệu hóa thông qua hình thức truy cập điện toán từ xa.
Tàu hàng liên tiếp bị tấn công trên Biển Đen, căng thẳng gia tăng
Các vụ tấn công nhằm vào tàu thương mại ở vùng biển phía Đông Bulgaria và Romania tiếp tục tái diễn. Vụ việc mới nhất xảy ra trong ngày 16-11, khiến một tàu chở lúa mì bị chìm trong vùng đặc quyền kinh tế của Bulgaria.

Tàu Betul 8 sau khi bị tấn công trên Biển Đen, ngày 16-11-2026. Ảnh: Marintime Executive
Theo Bộ Giao thông vận tải Bulgaria, tàu Betul 8 chở 3000 tấn lúa mì đang trên hành trình đến Ai Cập đã trúng đòn tấn công. Thủy thủ đoàn gồm 12 người buộc phải rời tàu tại vị trí cách Mũi Kaliakra, phía Bắc Bulgaria khoảng 40 hải lý về phía Đông.
Lực lượng không quân Bulgaria đã điều động một máy bay và hai trực thăng tiếp cận hiện trường, phối hợp cùng bốn tàu thuộc Nhóm Hải quân Rà phá Thủy lôi Biển Đen. Lực lượng cứu hộ đã phát hiện hai xuồng cứu sinh và đưa toàn bộ thủy thủ đoàn vào bờ.
Vụ việc đánh dấu làn sóng leo thang căng thẳng mới trên Biển Đen, nối tiếp bốn vụ tấn công tàu hàng khác ngoài khơi Romania vào cuối tuần qua.
Theo thống kê, kể từ giữa tháng 7 đến nay, đã có 17 tàu thương mại bị tấn công ở phía Tây Biển Đen, khiến 7 tàu bị chìm và ít nhất 35 thủy thủ thiệt mạng hoặc mất tích.
10 quốc gia khu vực nhất trí đề xuất của Iran mở lại eo biển Hormuz
Ngày 16-11, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết một nhóm gồm 10 quốc gia trong khu vực đã ủng hộ kế hoạch do Tehran đề xuất nhằm mở lại eo biển Hormuz, trong khuôn khổ các nỗ lực chấm dứt cuộc chiến với Mỹ.

Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi (bìa trái) gặp Thủ tướng Pakistan Shebaz Sarif khi tới Islamabad dự cuộc họp của Tổ chức Hợp tác Kinh tế (ECO). Ảnh: iran.liveuamap.com
Phát biểu với báo giới tại Islamabad sau khi tham dự cuộc họp của Tổ chức Hợp tác Kinh tế (ECO), Ngoại trưởng Araghchi nêu rõ: “Cuộc họp đã có phản ứng tích cực và thông qua việc ủng hộ kế hoạch do Iran đề xuất, cụ thể là kế hoạch 2 ngày, bày tỏ hy vọng kế hoạch này sẽ dẫn tới một lệnh ngừng bắn toàn diện và dứt khoát”.
Cuộc họp có sự tham gia của các quan chức cấp cao từ Iran, Pakistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Azerbaijan, Kazakhstan, Iran, Kyrgyzstan, Tajikistan, Turkmenistan và Uzbekistan.
Bên cạnh đó, Ngoại trưởng Pakistan Mohammad Ishaq Dar cho biết ông đã có các cuộc thảo luận “rất thẳng thắn, rất cởi mở” với người đồng cấp Iran, đồng thời xác nhận Tehran đã đưa ra đề xuất kéo dài 2 ngày với Mỹ. Tuy nhiên, phía Washington vẫn chưa phản hồi đề xuất này.



