Tin thế giới tối 18-9: Mỹ duyệt thương vụ F-35 trị giá 24,3 tỷ USD với Saudi Arabia
Mỹ cấp visa cho Tổng thống Iran dự họp Đại hội đồng LHQ; Indonesia tiếp nhận tàu sân bay; Iran tuyên bố tấn công, bắt giữ tàu dầu tại eo biển Hormuz; Mỹ duyệt thương vụ F-35 trị giá 24,3 tỷ USD với Saudi Arabia là những thông tin quốc tế nổi bật hôm nay.
Mỹ cấp visa cho Tổng thống Iran dự họp Đại hội đồng Liên hợp quốc
Mỹ đã cấp thị thực cho phái đoàn Iran tham dự Tuần lễ Cấp cao Đại hội đồng Liên Hợp quốc, trong đó dự kiến có Tổng thống Masoud Pezeshkian và Ngoại trưởng Abbas Araghchi, nhưng đi kèm một số hạn chế.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian tại văn phòng ở Tehran tháng 8-2024. Ảnh: AP
Ngày 17-9, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Tommy Pigott cho biết, phù hợp với nghĩa vụ của nước chủ nhà, phái đoàn nòng cốt của chính quyền Iran sẽ được tham dự các hoạt động cấp cao của Đại hội đồng LHQ. Tuy nhiên, phái đoàn bị hạn chế đi lại và không được mua các mặt hàng xa xỉ cùng một số hàng hóa khác theo chính sách của Mỹ.
Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, quy mô phái đoàn Iran năm nay sẽ nhỏ hơn năm ngoái. Phiên thảo luận chung của Đại hội đồng LHQ bắt đầu ngày 22/9. Tổng thống Pezeshkian dự kiến phát biểu ngày 23/9, một ngày sau Tổng thống Donald Trump.
Việc cấp visa diễn ra trong bối cảnh Mỹ và Iran vẫn bế tắc liên quan eo biển Hormuz. Ngày 17-9, ông Trump cho biết đang cân nhắc khả năng nối lại các cuộc tấn công quy mô lớn nhằm vào Iran.
Indonesia tiếp nhận tàu sân bay, trở thành nước thứ hai Đông Nam Á sở hữu loại chiến hạm này
Sáng 18-9, tàu sân bay ITS Giuseppe Garibaldi của Hải quân Italy đã cập quân cảng tại cảng Tanjung Priok, phía Bắc thủ đô Jakarta, Indonesia.

Tàu sân bay Giuseppe Garibaldi đậu tại cảng Tanjung Priok, Jakarta, Indonesia ngày 18-9. Ảnh: AFP
Con tàu 41 năm tuổi từng có khả năng vận hành máy bay cất cánh đường băng ngắn, hạ cánh thẳng đứng và trực thăng. Italy cho tàu nghỉ hưu năm 2024 và đến tháng 3/2026 đồng ý trao tặng chiến hạm này cho Indonesia.
Sau khi được chuyển giao, Indonesia trở thành quốc gia thứ hai ở Đông Nam Á sở hữu tàu sân bay trong biên chế, sau Thái Lan với tàu HTMS Chakri Naruebet.
Dự kiến trong tuần tới, tàu được chính thức biên chế Hải quân Indonesia với tên KRI Gajah Mada, lấy theo tên một danh tướng thời Majapahit.
Chính phủ Indonesia cho rằng tàu sân bay sẽ góp phần tăng cường an ninh hàng hải và năng lực ứng phó thảm họa. Tuy nhiên, việc tiếp nhận chiến hạm này cũng gây tranh luận về chi phí nâng cấp và vận hành. Bộ Tài chính Indonesia từng phê duyệt ngân sách 450 triệu USD cho chương trình vào năm 2025, trong khi một số nghị sĩ cảnh báo chi phí thực tế có thể cao hơn.
Iran tuyên bố tấn công, bắt giữ tàu dầu tại eo biển Hormuz
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, IRGC, cho biết đã nhắm mục tiêu và bắt giữ tàu chở dầu Trend mang cờ Togo vào cuối ngày 17-9.

Iran xác nhận tấn công tàu dầu qua eo biển Hormuz. Ảnh minh họa: Press TV
Theo IRGC, con tàu bị xử lý do tìm cách vượt eo biển Hormuz trái phép. Lực lượng này tiếp tục cảnh báo các phương tiện di chuyển trái phép qua tuyến hàng hải chiến lược này có thể bị phá hủy.
Trước đó, Cơ quan Hoạt động Thương mại Hàng hải Vương quốc Anh cho biết một tàu đã trúng vật thể bay chưa xác định tại eo biển Hormuz, gây hỏa hoạn nhưng đám cháy sau đó được dập tắt. Hiện chưa rõ hai thông tin có cùng đề cập một sự cố hay không.
IRGC khẳng định Iran tiếp tục duy trì kiểm soát mạnh mẽ đối với tuyến đường thủy này và muốn thu phí dịch vụ đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz.
Mỹ duyệt thương vụ F-35 trị giá 24,3 tỷ USD với Saudi Arabia
Ngày 17-9, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo đã phê duyệt thương vụ quốc phòng tiềm năng trị giá 24,3 tỷ USD với Saudi Arabia, trong đó Riyadh dự kiến mua 48 máy bay tiêm kích F-35 Lightning II cùng các thiết bị liên quan.

Ảnh minh họa: Yonhap/TTXVN
Theo thông báo, thương vụ bao gồm 49 động cơ Pratt & Whitney F135-PW-100 cho các máy bay F-35 phiên bản cất và hạ cánh thông thường.
Đáng chú ý, thông tin được công bố trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đang rà soát sự hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu. Theo thông tin được NBC News dẫn lời giới chức Mỹ và phương Tây, Lầu Năm Góc đang cân nhắc khả năng rút máy bay, tàu chiến, vũ khí và ít nhất 25.000 binh sĩ Mỹ khỏi châu Âu.
Nếu được triển khai, đây sẽ là đợt cắt giảm lớn nhất đối với lực lượng quân sự Mỹ tại châu Âu kể từ giai đoạn sau Chiến tranh Lạnh vào thập niên 1990.



