Tin vũ khí hôm nay 9/5: Tiêm kích F-16 NATO chạm trán Su-35 Nga trên biển Baltic

Tiêm kích F-16 NATO chạm trán Su-35 Nga trên biển Baltic

Tiêm kích F-16 của Không quân Bồ Đào Nha vừa thực hiện đợt đánh chặn máy bay vận tải An-12 và tiêm kích Su-35 của Nga trên biển Baltic, trong khuôn khổ nhiệm vụ tuần tra không phận Air Policing 2026 của NATO.

Militarnyi dẫn thông báo từ Bộ Tư lệnh Không quân NATO cho biết các tiêm kích này đóng quân tại căn cứ Ämari (Estonia) và đã được điều động 6 lần kể từ ngày 1/4.

Tiêm kích F-16M của Không quân Bồ Đào Nha xuất kích từ căn cứ Ämari (Estonia) trong nhiệm vụ Air Policing 2026 của NATO. Ảnh: NATO

F-16 Fighting Falcon là tiêm kích đa nhiệm hạng nhẹ một động cơ do General Dynamics (sau là Lockheed Martin) phát triển, đạt tốc độ tối đa Mach 2 (xấp xỉ 2.470 km/h), trần bay khoảng 15.240 m và bán kính tác chiến không chiến khoảng 550 km.

Phiên bản F-16M của Bồ Đào Nha là biến thể nâng cấp tuổi thọ giữa kỳ (MLU) trên nền tảng Block 15. Trong các nhiệm vụ Baltic, F-16M thường mang tên lửa không đối không AIM-120 AMRAAM tầm trung và AIM-9 Sidewinder tầm ngắn. Đối thủ trong đợt này gồm vận tải cơ chiến thuật An-12 bốn động cơ phản lực cánh quạt với tải tối đa khoảng 20 tấn và tiêm kích Su-35S - tiêm kích thế hệ 4++ của Nga đạt tốc độ Mach 2,25 (2.750 km/h) và tầm bay 3.600 km.

Đợt đánh chặn này nằm trong loạt sự kiện đối đầu trên không gia tăng tại Baltic. Đầu tháng 5, NATO đã 3 lần điều tiêm kích lên xác minh và áp tải máy bay Nga bay vi phạm quy tắc hàng không quốc tế. Ngày 1/5, tiêm kích Rafale của Pháp đã đánh chặn 2 chiếc Su-24M Nga trong hành trình khứ hồi giữa Kaliningrad và vùng biển Baltic.

Kaliningrad là vùng lãnh thổ tách rời của Nga nằm kẹp giữa Ba Lan và Lithuania, đóng vai trò bàn đạp tiền tiêu hướng ra Baltic. Cuối tháng 4, JAS-39 Gripen của Thụy Điển và F-16 Đan Mạch chặn máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3 do Su-35S hộ tống trên cùng vùng biển này. Các máy bay Nga trong những đợt bay nói trên thường tắt phát đáp radar, không nộp kế hoạch bay và không liên lạc với cơ quan quản lý không lưu khu vực.

B-21 Raider hoàn thành chiến dịch thử nghiệm bay nhanh hơn dự kiến

Northrop Grumman ngày 7/5 công bố máy bay ném bom tàng hình B-21 Raider của Không quân Mỹ đã hoàn thành chiến dịch thử nghiệm phát triển then chốt chỉ trong 73 ngày, so với kế hoạch ban đầu 180 ngày.

Theo Army Recognition, lực lượng thử nghiệm hỗn hợp (CTF) chỉ phải bay khoảng một nửa số nhiệm vụ dự kiến, gắn với gói hợp đồng trị giá 11,8 tỉ USD, được phía Mỹ xem là dấu hiệu cho thấy B-21 bước vào thử nghiệm với mức độ trưởng thành phần mềm và tích hợp hệ thống cao bất thường so với các thế hệ tàng hình trước.

Máy bay ném bom tàng hình B-21 Raider của Không quân Mỹ trong chuyến bay thử nghiệm tại căn cứ Edwards, California. Ảnh: Không quân Mỹ

Việc hoàn thành lịch trình 180 ngày trong 73 ngày phản ánh thời gian chờ giữa các phi vụ giảm mạnh, ít phải viết lại phần mềm và độ ổn định cao của hệ thống nhiệm vụ. Northrop Grumman cho biết B-21 đã thực hiện trung bình ít nhất 2 chuyến bay mỗi tuần và chỉ cần 1 đợt thay đổi phần mềm lớn trong năm thử nghiệm đầu tiên. Đây là con số rất thấp với một máy bay tàng hình tích hợp đồng thời quản lý đặc trưng phản xạ thấp, mạng truyền tin bảo mật, hợp nhất cảm biến và kiến trúc tác chiến điện tử.

Trước chuyến bay đầu tháng 11/2023, Northrop Grumman đã thực hiện hơn 1.000 giờ bay trên các nền tảng surrogate để kiểm chứng hệ thống thông tin liên lạc, hợp nhất điện tử hàng không và phần mềm nhiệm vụ. Hãng cũng đầu tư hơn 5 tỉ USD vào hạ tầng kỹ thuật số, công cụ kỹ thuật mô hình hóa và môi trường phát triển phần mềm. Theo công bố của hãng, các hoạt động này đã rút ngắn khoảng 50% thời gian chứng nhận phần mềm.

Về thông số, B-21 có sải cánh ước tính 44 - 47 m, nhỏ hơn B-2 khoảng 52 m, trọng lượng cất cánh tối đa gần khoảng 81.600 kg. Máy bay sử dụng 2 động cơ phản lực không đốt sau Pratt & Whitney dẫn xuất từ dòng F135, tối ưu cho hành trình cận âm thay vì tăng tốc nhanh. Tướng Ken Wilsbach, Tham mưu trưởng Không quân Mỹ nhấn mạnh B-21 chỉ tiêu thụ "một phần nhỏ" lượng nhiên liệu so với máy bay ném bom thế hệ trước.

Ở cấp độ chiến lược, B-21 là một trong 3 trụ cột hiện đại hóa bộ ba răn đe hạt nhân của Mỹ, cùng tên lửa đạn đạo xuyên lục địa Sentinel và tàu ngầm chiến lược lớp Columbia. Mục tiêu hiện hành là sản xuất ít nhất 100 chiếc, dù nhiều nghiên cứu công bố trong năm 2026 cho rằng tác chiến bền vững tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương đối phó Trung Quốc đòi hỏi 145 - 200 máy bay. Vũ khí dự kiến tích hợp gồm tên lửa hành trình hạt nhân AGM-181 LRSO, AGM-158 JASSM-ER, bom hạt nhân B61-12 và biến thể xuyên hầm B61-13. Mỹ đặt mục tiêu đưa B-21 vào trực chiến tại căn cứ Ellsworth năm 2027.

Ukraine dùng robot mặt đất chiếm vị trí Nga mà không tổn thất nhân lực

Tổng thống Volodymyr Zelensky thông báo lực lượng Ukraine đã chiếm được một vị trí phòng thủ của Nga chỉ bằng robot mặt đất và máy bay không người lái, không ghi nhận thương vong nào về phía Ukraine - đánh dấu bước ngoặt lớn trong tác chiến do máy móc dẫn dắt.

Các robot Ukraine đã hoàn thành hơn 22.000 nhiệm vụ tiền tuyến trong 3 tháng, với những nền tảng như Ratel, TERMIT, Ardal, Rys, Zmiy, Protector và Volia đảm nhận vai trò hậu cần, trinh sát, hỗ trợ hỏa lực và đột kích.

Robot mặt đất Ratel H của Ukraine trong nhiệm vụ vận chuyển hậu cần tại tiền tuyến đầu năm 2026. Ảnh: Ratel Robotics

Ratel H là robot hậu cần - kéo có tải trọng tối thiểu 400 kg, bán kính sử dụng 50 km, tầm di chuyển 60 km trên đường cứng hoặc địa hình gồ ghề, tốc độ 8 km/h, trang bị camera ngày - đêm và trọng lượng chiến đấu 1.500 kg khi đầy tải. Hệ thống được dùng để vận chuyển đạn dược, sơ tán thương binh và mang thiết bị tác chiến điện tử tầm ngắn. TERMIT là robot bánh xích đa nhiệm có tải 300 kg, được Bộ Quốc phòng Ukraine chứng nhận sử dụng tác chiến từ tháng 6/2025 với cấu hình sơ tán y tế, hậu cần, rải mìn và vận chuyển thiết bị.

Nổi bật trong danh mục là Droid TW 12.7, tổ hợp trinh sát và tấn công được trang bị tháp pháo điều khiển từ xa lắp súng máy M2 Browning (12,7 mm). Robot này sở hữu thông số ấn tượng với tầm bắn hiệu quả 1 km, tốc độ 7 km/h và phạm vi hoạt động 25 km. Hệ thống có khả năng phát hiện mục tiêu từ khoảng cách 1,5 km (ban ngày) và có thể tùy chỉnh cơ số đạn lên tới 1.000 viên. Về kết nối, thiết bị sử dụng sóng MikroTik mặc định, hỗ trợ nâng cấp lên mạng Mesh, LTE hoặc Starlink. Đồng hành cùng TW 12.7 là robot KRAMPUS, được trang bị hai ống phóng nhiệt áp RPV-16 cho các nhiệm vụ đột kích hạng nặng nhưng vẫn đảm bảo tính linh động khi có thể vận chuyển dễ dàng bằng xe bán tải.

Về chiến lược, hệ thống robot mặt đất giúp Ukraine giảm áp lực nhân lực - vốn là điểm yếu so với Nga. Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết tới giữa tháng 5/2025 đã chứng nhận hơn 80 hệ thống robot mặt đất nội địa, với gần 10 hệ thống năm 2023, hơn 50 hệ thống năm 2024 và hơn 20 hệ thống đến giữa năm 2025.