Tình trạng ùn ứ nông sản tại các cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết

Được biết, trong những ngày cuối tháng 1.2026, việc triển khai đồng loạt công tác kiểm tra đối với thực phẩm nhập khẩu tại các cửa khẩu theo quy định mới đã phát sinh nhiều khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, khiến hoạt động thông quan hàng hóa, đặc biệt là nông sản, gặp trở ngại.

Trước thực trạng này, Chính phủ cùng các bộ, ngành và địa phương đã khẩn trương vào cuộc tháo gỡ.

Vướng mắc trong triển khai Nghị định 46 đã được Chính phủ cùng các bộ, ngành và địa phương khẩn trương vào cuộc tháo gỡ. Ảnh minh họa. Ảnh: Thùy Linh

Theo tổng hợp của các cơ quan chức năng, trong giai đoạn từ ngày 26 đến 29.1, tại các cửa khẩu đường bộ, đường thủy và đường hàng không trên cả nước đã phát sinh tình trạng tồn đọng hơn 700 lô hàng nhập khẩu, với tổng khối lượng khoảng 300.000 tấn. Phần lớn là nông sản tươi và sản phẩm sơ chế có nguồn gốc thực vật như rau, củ, quả, gạo... cùng một số thực phẩm đã qua chế biến, đóng gói sẵn.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định do Nghị định số 46/2026/NĐ-CP có hiệu lực ngay trong khi chưa có văn bản hướng dẫn chi tiết về phương thức kiểm tra, trình tự lấy mẫu, thời gian kiểm nghiệm. Đồng thời, quy định chưa có cơ chế chuyển tiếp đối với các lô hàng đã nhập khẩu hoặc đang làm thủ tục trước thời điểm nghị định có hiệu lực.

Bên cạnh đó, việc áp dụng đồng loạt phương thức kiểm tra mới, với thời gian trả kết quả từ 5–7 ngày, đã tạo áp lực lớn cho cơ quan kiểm tra, hệ thống kiểm nghiệm và doanh nghiệp nhập khẩu, đặc biệt đối với mặt hàng tươi sống, dễ hư hỏng.

Trước phản ánh về tình trạng ùn tắc tại các cửa khẩu, Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật và Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã phối hợp với Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), để rà soát, đánh giá tình hình, nhất là những khó khăn, vướng mắc phát sinh, đưa ra giải pháp.

Đồng thời kiến nghị Ban Chỉ đạo liên ngành Trung ương sớm ban hành văn bản hướng dẫn nhằm tháo gỡ, bảo đảm việc triển khai Nghị định 46 được thống nhất, hiệu quả.

Liên quan đến vấn đề này, ngày 31.1, Văn phòng Chính phủ đã ban hành văn bản truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long về việc xử lý kiến nghị tháo gỡ khó khăn trong thực hiện thủ tục kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo Nghị định 46/2026/NĐ-CP.

Tiếp đó, ngày 1.2, Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) có công văn gửi Sở Công Thương các tỉnh, thành phố, yêu cầu phối hợp tháo gỡ vướng mắc trong quá trình thực hiện thủ tục kiểm tra an toàn thực phẩm. Cục Hải quan cũng đã tích cực phối hợp với các bộ, ngành và địa phương để hỗ trợ thông quan các lô hàng nông sản bị ách tắc tại cửa khẩu đường bộ và đường thủy.

Theo các báo cáo, đến chiều 31.1, tình trạng ách tắc hàng hóa tại nhiều cửa khẩu đã cơ bản được giải quyết, trong đó có các cửa khẩu trọng điểm như Tây Ninh và một số địa bàn khác.

Tại nhiều cửa khẩu như Kim Thành (Lào Cai), Hoa Lư (Đồng Nai), Dinh Bà (Đồng Tháp)… lượng hàng tồn lớn hàng trăm xe đã cơ bản được giải quyết. Với gần 300 lô hàng còn thiếu giấy tờ hoặc đang trên đường về, các bộ, ngành sẽ áp dụng giải pháp linh hoạt để tháo gỡ.

Đáng chú ý, các bộ, ngành đã kiến nghị lùi thời điểm áp dụng Nghị định 46 thêm 60 ngày nhằm hoàn thiện quy trình, tạo điều kiện để doanh nghiệp thích ứng với quy định mới. Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp rà soát, sửa đổi, bổ sung Nghị định 46, bảo đảm phù hợp thực tiễn và tạo thuận lợi cho hoạt động thông thương.

P.V (t/h)