Tổ tàu thuyền an toàn - 'cánh tay nối dài' của Bộ đội Biên phòng trên biển

Cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Rạch Gốc kiểm tra trang thiết bị bảo đảm an toàn cho người và phương tiện, đồng thời phát tờ rơi hướng dẫn ngư dân thực hiện các biện pháp an toàn khi đánh bắt trên biển. Ảnh: Lê Khoa

Điểm tựa cho ngư dân yên tâm bám biển

Cà Mau có đường bờ biển dài hơn 300km, với trên 80 cửa sông, cửa lạch thông ra biển và vùng biển rộng trên 100.000km², có đường hàng hải quốc tế đi qua. Hằng ngày, trên vùng biển có hàng ngàn lượt tàu thuyền của ngư dân tỉnh Cà Mau và các tỉnh lân cận tham gia hoạt động đánh bắt hải sản, vận chuyển hàng hóa, riêng tỉnh Cà Mau có trên 5.100 tàu đánh cá đang hoạt động trên các vùng biển. Trong quá trình hoạt động, nhiều phương tiện gặp sự cố máy móc, tai nạn lao động, thời tiết xấu... Để kịp thời xử lý các tình huống xảy ra trên biển, Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau đã thành lập các tổ tàu thuyền an toàn nhằm tạo sự liên kết giữa các phương tiện khi hoạt động trên biển cũng như với Bộ đội Biên phòng; kịp thời trao đổi, cung cấp thông tin về các sự cố, tai nạn và tình huống bất thường để có biện pháp xử lý phù hợp, hỗ trợ lực lượng chức năng trong công tác quản lý, nắm tình hình trên biển.

Đến nay, các đơn vị đã phối hợp với chính quyền địa phương xây dựng và duy trì hoạt động hiệu quả 31 tổ tàu thuyền an toàn với 273 phương tiện và 580 thành viên. Để được tham gia tổ tàu thuyền an toàn, các phương tiện phải có trọng tải từ 50 tấn và công suất máy từ 90 mã lực trở lên, được trang bị đầy đủ thiết bị bảo đảm an toàn cho người và phương tiện; có đầy đủ giấy tờ, chủ phương tiện và thuyền viên phải gương mẫu chấp hành các quy định của pháp luật trong hoạt động trên biển và tại địa phương.

Hằng năm, các đồn, hải đội Biên phòng đều phối hợp với chính quyền địa phương tổ chức tập huấn cho các thành viên những nghiệp vụ cơ bản về nhận biết các dấu hiệu bất thường trên biển; sử dụng thiết bị thông tin liên lạc; ứng phó với thời tiết xấu cũng như các kỹ năng tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, sử dụng phương tiện cứu sinh, kỹ thuật tiếp cận và cứu người gặp nạn trên biển... Bên cạnh đó, các đồn, hải đội Biên phòng tăng cường kiểm tra trang thiết bị bảo đảm an toàn cho người và phương tiện, nhất là áo phao cá nhân, phao cứu sinh, thiết bị thông tin liên lạc, thiết bị giám sát hành trình và những vật dụng cần thiết trước khi tàu rời bến.

Sau mỗi chuyến đánh bắt trên biển trở về, cán bộ, chiến sĩ các đồn, hải đội Biên phòng và thành viên các tổ tàu thuyền an toàn cùng ngồi lại để đánh giá kết quả, chia sẻ kinh nghiệm, phổ biến các văn bản, chủ trương, chính sách mới của Nhà nước và địa phương. Với cách làm đó, thành viên các tổ tàu thuyền an toàn đã phát huy tốt vai trò trong việc cung cấp, trao đổi thông tin về tình hình đánh bắt, chia sẻ thông tin về những ngư trường có nguồn thủy sản phong phú để cùng khai thác, đề xuất các biện pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong hoạt động đánh bắt.

Thông qua các buổi sinh hoạt, các đơn vị còn lồng ghép nội dung tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật cho chủ tàu, thuyền trưởng, giúp mỗi thành viên tổ tàu thuyền an toàn trở thành “cánh tay nối dài” của Bộ đội Biên phòng trong công tác tuyên truyền, vận động ngư dân chung tay gỡ “thẻ vàng” của Ủy ban châu Âu đối với thủy sản Việt Nam. Đây cũng là nhiệm vụ được Bộ đội Biên phòng và các cấp, các ngành tỉnh Cà Mau tập trung triển khai bằng nhiều giải pháp đồng bộ, thiết thực, hiệu quả trong thời gian qua.

Nhờ nguồn thông tin do các thành viên tổ tàu thuyền an toàn cung cấp, thời gian qua, các đồn, hải đội Biên phòng luôn kịp thời nắm bắt tình hình trên biển, phối hợp xử lý hiệu quả các vụ việc phát sinh; tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn được giữ vững, tình trạng trộm cắp tài sản trên các phương tiện và tranh chấp ngư trường giảm so với trước đây. Đặc biệt, thành viên các tổ tàu thuyền an toàn duy trì hoạt động theo quy ước, luôn sẵn sàng huy động phương tiện tham gia cứu hộ, cứu nạn khi có tình huống xảy ra hoặc theo yêu cầu của Bộ đội Biên phòng.

Sẵn sàng trong mọi tình huống

Theo báo cáo của Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau, từ đầu năm 2026 đến nay, trên vùng biển tỉnh Cà Mau đã xảy ra 9 vụ tai nạn, làm 5 người chết, 6 người mất tích, 2 tàu cá bị chìm. Bộ đội Biên phòng tỉnh đã huy động 3 tàu với 21 cán bộ, chiến sĩ, phối hợp với 4 tàu cá cứu vớt 17 thuyền viên gặp nạn trên biển, đưa vào bờ an toàn; trưng dụng 3 tàu cá tiếp cận, hỗ trợ sơ cứu ban đầu và đưa 3 thuyền viên bị nhồi máu cơ tim khi đang hoạt động trên biển vào bờ điều trị; cử hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia khắc phục hậu quả thiên tai, hỏa hoạn...

Quân y Đồn Biên phòng Gành Hào chăm sóc sức khỏe cho người gặp nạn trên biển. Ảnh: Hoàng Tá

Một trường hợp điển hình là vụ cứu nạn tàu cá CM98939TS do ông Lưu Văn Thắng (trú tại xã Phan Ngọc Hiển, tỉnh Cà Mau) làm thuyền trưởng, cùng 12 thuyền viên, ngày 21/11/2025. Theo đó, khoảng 17 giờ cùng ngày, khi tàu đang trên đường vào bờ, cách cửa biển Rạch Gốc khoảng 15 hải lý thì gặp sóng to, gió lớn và bị đánh chìm, toàn bộ 13 ngư dân trôi dạt trên biển.

Nhận được tin báo, Đồn Biên phòng Rạch Gốc nhanh chóng phát thông báo khẩn qua hệ thống thông tin liên lạc, đề nghị các phương tiện đang hoạt động gần khu vực tàu bị nạn hỗ trợ tìm kiếm, cứu được 6 thuyền viên. Đơn vị tiếp tục huy động thêm 4 tàu cá thuộc tổ tàu thuyền an toàn cùng 5 cán bộ, chiến sĩ ra biển tham gia tìm kiếm, cứu nạn. Đến khoảng 21 giờ 30 phút cùng ngày, tổ công tác đã cứu vớt được 7 thuyền viên còn lại và đưa vào bờ an toàn.

Đại tá Lê Đình Sơn, Phó Chỉ huy trưởng, Tham mưu trưởng Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau cho biết: Đơn vị xác định công tác phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai, tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn, giúp đỡ nhân dân trên địa bàn và trên biển là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên. Hằng năm, bên cạnh việc duy trì hiệu quả hoạt động của các tổ tàu thuyền an toàn, đơn vị thường xuyên rà soát, bổ sung phương án, kế hoạch và tổ chức huấn luyện phòng, chống, giảm nhẹ thiên tai, bảo đảm sát với tình hình thực tế của đơn vị và địa bàn. Đơn vị cũng chủ động tham mưu cho chính quyền các xã ven biển huy động lực lượng tại chỗ, phối hợp với Bộ đội Biên phòng ứng phó hiệu quả các sự cố, thiên tai, tổ chức tìm kiếm, cứu hộ, cứu nạn kịp thời, hạn chế thiệt hại về người và tài sản của nhân dân trên địa bàn cũng như ngư dân hoạt động trên biển.

Với những kết quả đạt được, nhiều tổ tàu thuyền an toàn trên khu vực biên giới biển tỉnh Cà Mau đã được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau và các cấp, các ngành tặng Bằng khen, Giấy khen.