Tòa án nhân dân Khu vực 2 - Đồng Nai: Nâng cao hiệu quả giải quyết án

Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Đặng An Thanh (bìa phải) trao đổi chuyên môn cùng lãnh đạo và thẩm phán Tòa án nhân dân Khu vực 2 - Đồng Nai. Ảnh: Tố Tâm

Những nỗ lực đó đã được ghi nhận xứng đáng khi TAND Khu vực 2 - Đồng Nai là một trong 2 đơn vị của tỉnh vinh dự được TAND tối cao tặng Cờ thi đua đơn vị xuất sắc năm 2025, khẳng định vị thế là điểm sáng trong phong trào thi đua của ngành tòa án.

Giải quyết dứt điểm nhiều vụ việc phức tạp

Trong thực tiễn xét xử tại TAND Khu vực 2 - Đồng Nai, không ít vụ án tranh chấp chỉ liên quan đến diện tích đất nhỏ, thậm chí là một lối mòn, nhưng kéo dài nhiều năm do lịch sử hình thành đất phức tạp, qua nhiều thế hệ quản lý, sử dụng. Những vụ việc này đòi hỏi tòa án phải dành nhiều thời gian, công sức thu thập hồ sơ, tài liệu để giải quyết dứt điểm.

Điển hình là vụ án tranh chấp lối đi giữa ông L.V.Đ. (74 tuổi, ngụ xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai) và bà H.T.Y. (73 tuổi, ngụ xã An Phước, tỉnh Đồng Nai). Theo đơn khởi kiện, ông Đ. cho rằng: Từ năm 1940, gia đình ông đã quản lý khu mộ gia tộc và có lối đi ổn định dẫn vào khu mộ. Tuy nhiên, sau khi gia đình bà Y. được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2004, lối đi này bị rào chắn. Đến năm 2021, ông Đ. khởi kiện yêu cầu trả lại lối đi chung.

Phía bị đơn là bà Y. khẳng định việc cấp giấy chứng nhận là đúng quy định; con đường tranh chấp chỉ là lối mòn phục vụ việc canh tác của gia đình bà, không phải lối đi chung. Sau quá trình thu thập hồ sơ địa chính, Hội đồng xét xử (HĐXX) nhận định trên thửa đất của bà Y. không thể hiện lối đi chung, do đó không có căn cứ chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Đ.

Bên cạnh đó, nhiều vụ tranh chấp đất có nguồn gốc hình thành từ lâu đời, qua nhiều giai đoạn quản lý, sử dụng khác nhau, khiến việc thu thập chứng cứ gặp không ít khó khăn và kéo dài thời gian giải quyết. Tuy nhiên, với sự kiên trì, trách nhiệm của thẩm phán, nhiều vụ án phức tạp đã được xem xét, giải quyết dứt điểm, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.

Đơn cử, tháng 12-2025, TAND Khu vực 2 - Đồng Nai đã xét xử vụ án tranh chấp quyền sử dụng đất và tranh chấp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa ông V.P. (64 tuổi) và ông N.H. (56 tuổi), cùng ngụ xã Long Phước, tỉnh Đồng Nai.

Theo trình bày của nguyên đơn, năm 1990, vợ chồng ông P. được nông trường cao su giao thửa đất hơn 1,2 ngàn m². Năm 1997, vợ chồng ông P. cho vợ ông H. ở nhờ trên phần đất này. Sau khi vợ ông P. và vợ ông H. lần lượt qua đời, ông P. yêu cầu gia đình ông H. trả lại đất nhưng không được chấp nhận. Trong khi đó, phía bị đơn cho rằng thửa đất đã được mua lại với giá 4 chỉ vàng.

Sau nhiều lần xét xử và thu thập hồ sơ, HĐXX xác định nguồn gốc đất do vợ ông P. đứng tên mua hợp pháp; khi bà mất không để lại di chúc nên quyền sử dụng đất thuộc về chồng và các con. Ông H. không cung cấp được chứng cứ hợp lệ chứng minh việc chuyển nhượng. Trên cơ sở đó, TAND Khu vực 2 - Đồng Nai buộc ông H. trả lại đất cho gia đình ông P.; đồng thời buộc ông P. thanh toán gần 340 triệu đồng là giá trị tài sản trên đất cho ông H.

Thấu tình, đạt lý

Theo Chánh án TAND Khu vực 2 - Đồng Nai Bùi Bá Diễn, TAND Khu vực 2 - Đồng Nai được thành lập trên cơ sở sáp nhập TAND huyện Long Thành và TAND huyện Nhơn Trạch trước đây. Năm 2025, số lượng án thụ lý tăng cao, tính chất ngày càng phức tạp, trong khi biên chế còn thiếu. Mặc dù vậy, tập thể đơn vị vẫn phát huy tinh thần đoàn kết, thống nhất, nỗ lực triển khai toàn diện các mặt công tác và đạt, vượt các chỉ tiêu do Quốc hội và TAND tối cao giao.

Trong đó, TAND Khu vực 2 - Đồng Nai đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, linh hoạt trong công tác điều hành, siết chặt kỷ luật, kỷ cương công vụ, bảo đảm hoạt động xét xử đúng pháp luật.

Bên cạnh nhiệm vụ xét xử, đơn vị còn đảm nhận khối lượng công việc lớn trong công tác chuyển đổi số. Nổi bật là việc số hóa hơn 15 ngàn hồ sơ án hôn nhân và gia đình, góp phần làm sạch, đồng bộ dữ liệu dân cư về tình trạng hôn nhân theo yêu cầu chung; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin thông qua việc xây dựng và đưa vào vận hành phần mềm quản lý án nội bộ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, theo dõi tiến độ giải quyết án, hạn chế án tồn đọng, từng bước hiện đại hóa hoạt động của tòa án.

Chánh án TAND Khu vực 2 - Đồng Nai Bùi Bá Diễn cho hay: Trong năm 2026, TAND Khu vực 2 - Đồng Nai sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động xét xử, giải quyết các vụ án, vụ việc, phấn đấu đạt và vượt các chỉ tiêu so với năm 2025; tập trung khắc phục các tồn tại, hạn chế trong hoạt động nghiệp vụ. Đồng thời bảo đảm nguyên tắc trong xét xử theo đúng quy định; tiếp tục nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa; đảm bảo quyền bào chữa của bị cáo, quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của đương sự. Đảm bảo mọi phán quyết của tòa án phải đúng pháp luật, phù hợp với thực tiễn, “thấu tình, đạt lý”, khách quan, công bằng, nghiêm minh nhưng cũng giàu tính nhân văn và mang lại công lý cho xã hội.

Phó Chánh án TAND tỉnh Đồng Nai Đặng An Thanh ghi nhận và đánh giá cao những kết quả toàn diện mà TAND Khu vực 2 - Đồng Nai đã đạt được trong thời gian qua, đặc biệt là hiệu quả công tác xét xử, tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, thẩm phán. Đồng thời đề nghị thời gian tới, đơn vị tiếp tục nâng cao số lượng giải quyết án đi đôi với bảo đảm chất lượng; chủ động, khoa học trong điều hành, xử lý kịp thời các vụ án phức tạp, hạn chế thấp nhất sai sót nghiệp vụ.

Tố Tâm