Tọa đàm 'Tiết kiệm điện mùa cao điểm: Trách nhiệm và giải pháp'

Tại Tọa đàm, ông Đặng Hải Dũng, Phó Cục trưởng Cục Đổi mới sáng tạo, Chuyển đổi xanh và Khuyến công (Bộ Công Thương) cho biết, thời gian gần đây, công suất cực đại của hệ thống điện đã vượt 58.000 MW và sản lượng điện có những ngày đạt trên 1 tỷ kWh. Đây là mức tiêu thụ rất lớn, phản ánh rõ nét quá trình phát triển và tăng trưởng mạnh mẽ của nền kinh tế. Khi kinh tế tăng trưởng, nhu cầu về điện năng cho sản xuất, kinh doanh và các hoạt động kinh tế - xã hội cũng gia tăng tương ứng.

Đặc biệt, tốc độ tăng trưởng năng lượng luôn gắn liền với tốc độ tăng trưởng kinh tế. Trong thời gian qua, Bộ Chính trị đã đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số. Dự báo nhu cầu năng lượng nói chung và điện năng nói riêng sẽ tiếp tục tăng mạnh trong thời gian tới. Trên cơ sở triển khai đồng loạt các dự án trên phạm vi cả nước, nhu cầu sử dụng điện chắc chắn sẽ còn gia tăng.

Tuy nhiên, công tác bảo đảm cung ứng năng lượng còn chịu nhiều thách thức từ các yếu tố bên ngoài. Các yêu cầu mới về thuế xanh, giảm phát thải carbon, cùng các cơ chế như CBAM hay Green Deal tại các thị trường xuất khẩu lớn đang đặt ra yêu cầu hệ thống điện phải có hệ số phát thải ngày càng thấp. Điều này buộc chúng ta phải gia tăng tỷ trọng năng lượng tái tạo trong cơ cấu nguồn điện.

Trước những thách thức đó, Chính phủ và Bộ Công Thương đang triển khai nhiều giải pháp đồng bộ. Trong đó, sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả được xác định là một trong những trụ cột quan trọng bên cạnh các lĩnh vực than, dầu khí và các nguồn năng lượng khác.

Bộ Công thương đang tập trung hỗ trợ doanh nghiệp nhận diện tiềm năng tiết kiệm năng lượng thông qua kiểm toán năng lượng; thúc đẩy chuyển đổi công nghệ; đồng thời nghiên cứu, xây dựng các giải pháp tài chính hỗ trợ doanh nghiệp. Trong thời gian tới, Bộ Công Thương sẽ phối hợp với Bộ Tài chính để xây dựng và triển khai Quỹ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, tạo thêm nguồn lực cho quá trình chuyển đổi và nâng cao hiệu quả sử dụng năng lượng trên phạm vi cả nước.

Về các khuyến nghị để người dân vừa tiết kiệm điện hiệu quả, vừa bảo đảm nhu cầu sinh hoạt trong mùa nắng nóng, Phó Tổng Giám đốc EVN Ngô Sơn Hải nêu rõ, với tốc độ tăng trưởng nhu cầu điện hiện nay, mỗi năm hệ thống điện quốc gia cần bổ sung khoảng 4.000-5.000 MW công suất mới. Trong bối cảnh đó, tiết kiệm điện có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giảm áp lực đầu tư cho ngành điện. Đối với mỗi hộ gia đình và doanh nghiệp, hiệu quả kinh tế luôn là yếu tố quan trọng.

Tuy nhiên, cần thấy rằng mỗi kWh điện tiết kiệm được không chỉ giúp giảm chi phí cho người sử dụng mà còn làm giảm chi phí chung của toàn xã hội. Hiện nay, đơn vị vận hành hệ thống điện phải huy động các nguồn điện theo thứ tự từ chi phí thấp đến chi phí cao để đáp ứng nhu cầu phụ tải. Khi nhu cầu sử dụng điện tăng lên, hệ thống buộc phải huy động thêm các nguồn điện có giá thành cao hơn. Vì vậy, tiết kiệm điện sẽ góp phần hạn chế việc huy động các nguồn điện đắt đỏ, qua đó giảm chi phí vận hành chung của toàn hệ thống.

Về các khuyến nghị cụ thể đối với người dân và doanh nghiệp, hiện nay Tập đoàn Điện lực Việt Nam đã triển khai nhiều công cụ hỗ trợ và tư vấn. Phó Tổng Giám đốc EVN Ngô Sơn Hải chia sẻ, trên website của Tập đoàn cũng như các tổng công ty điện lực đều có đầy đủ thông tin hướng dẫn sử dụng điện tiết kiệm và hiệu quả.

Đối với mùa nắng nóng, điều hòa là thiết bị tiêu thụ điện năng lớn nhất trong nhiều hộ gia đình. Vì vậy, người dân nên cài đặt nhiệt độ ở mức khoảng 26 độ C để vừa bảo đảm sự thoải mái vừa tiết kiệm điện. Đồng thời, cần hạn chế thất thoát hơi lạnh bằng cách đóng kín cửa, tránh để không gian mở khi sử dụng điều hòa. Hệ thống điều hòa cũng cần được kiểm tra, vệ sinh và bảo dưỡng định kỳ, thông thường từ vài lần mỗi năm, nhằm duy trì hiệu suất vận hành tối ưu.

Đối với những không gian không sử dụng điều hòa, có thể ưu tiên các giải pháp thông gió tự nhiên hoặc sử dụng các thiết bị chống nóng để nâng cao hiệu quả làm mát. Bên cạnh đó, người dân và doanh nghiệp nên hạn chế sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện có công suất lớn, đặc biệt trong khung giờ cao điểm của hệ thống điện. Đối với việc đầu tư thiết bị điện, người dân và doanh nghiệp nên ưu tiên lựa chọn các sản phẩm có hiệu suất năng lượng cao. Hiện có nhiều công cụ trực tuyến hỗ trợ tính toán mức tiêu thụ điện, đánh giá hiệu quả sử dụng năng lượng và thực hiện kiểm toán năng lượng, các công cụ này giúp người sử dụng đánh giá hiệu quả kinh tế của việc đầu tư các thiết bị mới.