Tỏa sáng những bông hoa miền non nước Cao Bằng (Bài 1)

Trong hành trình học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, giá trị của việc học Bác không chỉ được thể hiện ở nhận thức mà được khẳng định bằng những việc làm cụ thể, thiết thực trong công tác và cuộc sống. Tận tụy với nghề, trách nhiệm với tập thể, chủ động đổi mới và nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, hai cá nhân tiêu biểu của miền non nước Cao Bằng vừa vinh dự được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen. Phần thưởng cao quý là sự ghi nhận cho những nỗ lực vượt qua khó khăn, thách thức, đồng thời lan tỏa tinh thần nêu gương, ý thức trách nhiệm và quyết tâm biến việc học và làm theo Bác thành hành động thường xuyên, góp phần xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Bài 1: Cô giáo lặng thầm gieo những mùa quả ngọt

Có những “mùa quả ngọt” không đến từ những điều lớn lao, mà được vun trồng bằng sự tận tâm qua từng giờ lên lớp, từng học sinh được dìu dắt, từng sẻ chia với đồng chí, đồng nghiệp. Hơn 20 năm gắn bó với nghề, cô giáo Hoàng Ngọc Anh, Trường PTDTNT THCS Bảo Lâm, xã Bảo Lâm, vẫn lặng thầm với công việc quen thuộc ấy, lấy tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và ý thức nêu gương để học và làm theo Bác. Những hạt giống tri thức được gieo hôm nay đang từng ngày kết trái trong sự trưởng thành của học trò và những chuyển biến tích cực của nhà trường.

Học Bác từ những việc gần gũi

Cô giáo Hoàng Ngọc Anh, Trường PTDTNT THCS Bảo Lâm.

Ở một ngôi trường vùng cao, nơi điều kiện học tập của học sinh còn không ít khó khăn, công việc của người giáo viên không chỉ dừng lại ở những giờ lên lớp. Đó còn là câu chuyện giữ học sinh ở lại trường, giúp các em hình thành nền nếp, tìm ra phương pháp học phù hợp và khơi dậy niềm tin vào chính mình.

Với cô giáo Hoàng Ngọc Anh, những điều ấy dần trở thành một phần tự nhiên của công việc. Từ năm học 2016 - 2017 đến nay, trên các cương vị Tổ trưởng chuyên môn, Chi ủy viên, Phó Bí thư Chi bộ, Phó Hiệu trưởng nhà trường, cô luôn lựa chọn cách làm thiết thực: học Bác từ tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy với công việc, từ việc đặt lợi ích chung của tập thể và sự tiến bộ của học sinh lên trên hết.

Việc học và làm theo Bác ở đây không phải những khẩu hiệu được nhắc lại trong các buổi sinh hoạt rồi để đó, mà được cụ thể hóa thành kế hoạch công tác, tiêu chí thi đua, đưa vào sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt chuyên môn và đánh giá viên chức cuối năm. Mỗi cán bộ, giáo viên gắn việc học và làm theo Bác với chính vị trí, nhiệm vụ của mình. Từ cách làm đó, nhiều việc tưởng như rất nhỏ lại tạo thành sức mạnh chung: đồng nghiệp quan tâm, hỗ trợ nhau trong công việc; tổ chuyên môn duy trì tinh thần đoàn kết; giáo viên chia sẻ phương pháp giảng dạy; học sinh được nhắc nhở, hướng dẫn để hình thành ý thức, nền nếp và kỷ luật trong học tập. Với cô Ngọc Anh, đó chính là cách để việc học Bác đi vào cuộc sống, trở thành những hành động cụ thể trong công việc hằng ngày.

Hiệu trưởng Trường PTDTNT THCS Bảo Lâm Đàm Mạnh Khởi cho biết: Điều đáng quý ở cô Hoàng Ngọc Anh không chỉ là năng lực chuyên môn hay những thành tích đã đạt được, mà còn ở sự tận tâm và tinh thần trách nhiệm với công việc. Ở bất cứ vị trí nào, cô cũng luôn chủ động nhận việc, tìm cách làm và kiên trì theo đuổi đến cùng.

Gieo hạt tri thức, vun đắp niềm tin

Là Tổ trưởng chuyên môn, cô Hoàng Ngọc Anh không chỉ quan tâm đến kết quả cuối cùng mà chú trọng tạo môi trường để giáo viên cùng tiến bộ. Các buổi sinh hoạt chuyên môn được đổi mới theo hướng thiết thực hơn; những phương pháp dạy học tích cực được khuyến khích nghiên cứu, áp dụng; giáo viên trong tổ được động viên chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau tháo gỡ những khó khăn phát sinh trong quá trình giảng dạy.

Ngôi trường có 98% học sinh là người dân tộc thiểu số, trong đó gần 40% là học sinh dân tộc Lô Lô; trên địa bàn còn nhiều khó khăn về kinh tế, văn hóa, xã hội, việc làm sao để học sinh đến trường, duy trì nền nếp học tập và khơi dậy tình yêu đối với văn học, lịch sử dân tộc trở thành những thách thức lớn của nhà trường và đội ngũ giáo viên bộ môn. Nhiều giải pháp, mô hình được tập thể nhà trường quan tâm triển khai. Trong đó, tư vấn phương pháp học tập cho học sinh, nhất là học sinh lớp 6 đầu cấp và học sinh dân tộc Lô Lô, là một trong những cách làm được chú trọng. Bởi ở lứa tuổi chuyển cấp, nếu không được hướng dẫn kịp thời, các em rất dễ hụt hơi trước yêu cầu học tập mới.

Với những học sinh sống xa gia đình, thầy cô không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn trở thành những người cha, người mẹ thứ hai. Các em cần được nhắc nhở trong sinh hoạt, động viên trong học tập, giúp đỡ khi gặp khó khăn. Có em cần được chỉ dạy cách ghi nhớ kiến thức; có em cần được động viên để vượt qua tâm lý tự ti; cũng có em cần một người kiên nhẫn ngồi lại để tìm ra nguyên nhân vì sao mình học chưa tốt.

Với điều kiện như vậy, làm thế nào để truyền cảm hứng, giúp học sinh yêu thích học tập, đặc biệt là đối với môn Ngữ văn và Lịch sử, cũng là trăn trở của cô Ngọc Anh. Bên cạnh việc giáo dục, bồi đắp những giá trị văn hóa truyền thống, cô thường xuyên trao đổi, nắm bắt những nội dung học sinh đã hiểu, từ đó đặt ra những câu hỏi nâng cao, gắn kiến thức với thực tế. Với môn Lịch sử, khi học sinh thường có tâm lý ngại vì kiến thức dài, nhiều sự kiện và dữ kiện, cô hướng dẫn các em lựa chọn những mốc chính, ghi nhớ điểm khởi đầu, cao trào và kết thúc, từ đó phát triển thêm các nội dung liên quan.

Bên cạnh đó, cô tổ chức các trò chơi, sử dụng những slide trực quan, gần gũi để tạo không khí thoải mái, giúp học sinh dễ tiếp cận và ghi nhớ bài học. Trước mỗi kỳ thi, cô thường động viên, khích lệ học trò nỗ lực đạt kết quả tốt nhất; dành những phần thưởng riêng để động viên các em.

Những việc làm tưởng như nhỏ bé ấy, qua thời gian, lại trở thành những sợi dây gắn kết thầy và trò. Và rồi, thành quả dần hiện rõ. Từ năm học 2016 - 2017 đến năm học 2025 - 2026, cô Hoàng Ngọc Anh trực tiếp bồi dưỡng, có 59 học sinh đạt giải học sinh giỏi cấp tỉnh. Con số ấy không chỉ nói về năng lực chuyên môn của một giáo viên mà còn phản ánh sự nhiệt huyết, trách nhiệm và quá trình đồng hành bền bỉ cùng học sinh.

Những “mùa quả ngọt” mà cô vun trồng không chỉ được đo bằng những con số trong bảng thành tích. Nhiều học sinh sau khi rời mái trường vẫn mang theo những bài học, sự động viên và niềm tin mà cô từng trao gửi. Sinh viên Đặng Thị Mạnh, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, là một trong những học trò từng được cô dẫn dắt, trực tiếp bồi dưỡng. Từ những ngày còn học THCS, Mạnh được cô đồng hành, truyền cảm hứng trong quá trình học tập, giúp em định hướng ở cấp học tiếp theo và duy trì niềm đam mê đó. Em đoạt giải ba cấp quốc gia môn Lịch sử. Với Mạnh, thành tích ấy không chỉ là một dấu mốc trong hành trình học tập mà còn là kết quả của những tháng ngày được cô tận tình dìu dắt.

Còn em Hà Quang Dự, vẫn nhớ như in khoảnh khắc biết mình đoạt huy chương đồng tại Kỳ thi học sinh giỏi các trường THPT Chuyên duyên hải đồng bằng Bắc Bộ năm 2023, hay khi đoạt giải kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh. Niềm vui vỡ òa khiến em lập tức gọi điện báo tin cho cô giáo, người đã đồng hành với em trong những năm tháng học tập. Dự chia sẻ: Cô chính là người đã truyền cảm hứng để em yêu thích và hiểu hơn về lịch sử, giúp em trân trọng những giá trị của quá khứ.

Những lời chia sẻ giản dị ấy có lẽ chính là một trong những “mùa quả ngọt” ý nghĩa nhất đối với người giáo viên. Bởi thành quả của nghề dạy học không chỉ nằm ở một giải thưởng, điểm số hay một danh hiệu, mà còn ở việc những điều tốt đẹp được gieo vào học trò tiếp tục theo các em trên những chặng đường trưởng thành.

Những dấu ấn từ hành trình lao động, sáng tạo, trách nhiệm

Từ năm 2020 đến nay, trên cương vị Chi ủy viên, Phó Bí thư Chi bộ, Phó Hiệu trưởng phụ trách chuyên môn, cô tiếp tục dành nhiều tâm huyết cho việc nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường. Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đặt ra những yêu cầu mới đối với cả người dạy và người học. Không thể giữ mãi cách dạy cũ khi mục tiêu giáo dục đã thay đổi. Vì vậy, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá, ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng đội ngũ trở thành những nhiệm vụ được cô cùng tập thể nhà trường chú trọng.

Kết quả cho thấy những chuyển biến rõ nét. Tỷ lệ học sinh có kết quả học tập khá, giỏi duy trì trên 64%; tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình THCS đạt 100%. Đặc biệt, số lượng học sinh đoạt giải trong các kỳ thi học sinh giỏi cấp tỉnh tăng qua từng năm. Năm học 2024 - 2025, học sinh nhà trường đoạt 21 giải; sang năm học 2025 - 2026 đoạt 31 giải, tăng 10 giải so với năm học trước.

Đằng sau những con số ấy là cả một quá trình nỗ lực và sự đoàn kết của tập thể. Là những buổi giáo viên ở lại sau giờ học để trao đổi chuyên môn; những lần rà soát lại cách dạy đối với những nội dung học sinh còn yếu; là sự động viên để học sinh tiếp tục cố gắng và sự đồng hành của thầy cô trên từng chặng đường.

Gần gũi cùng học trò bên những giờ ngoại khóa.

Trong giai đoạn 2016 - 2026, cô có 8 sáng kiến được công nhận phạm vi ảnh hưởng và hiệu quả áp dụng cấp cơ sở, trong đó 2 sáng kiến được công nhận cấp tỉnh. Các sáng kiến được vận dụng vào thực tiễn quản lý, giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và tạo hứng thú học tập cho học sinh dân tộc thiểu số; 12 bằng khen cấp tỉnh, bộ, ngành; 2 đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy được Bộ Giáo dục và Đào tạo tặng Bằng khen có thành tích tiêu biểu trong phong trào thi đua “Đổi mới, sáng tạo trong quản lý, giảng dạy và học tập”; nhiều năm liền là đảng viên, viên chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ; 2 lần được công nhận danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp tỉnh…

Trong hành trình ấy, cô Ngọc Anh đã nhận được nhiều sự ghi nhận. Tập thể nhà trường từng được Ban Thường vụ Huyện ủy Bảo Lâm biểu dương là điển hình tiên tiến trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn 2016 - 2021; được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen về thành tích tiêu biểu trong học tập và làm theo Bác. Năm 2024, tập thể trường được Ban Tuyên giáo Trung ương biểu dương tại Chương trình “Giao lưu các điển hình tiêu biểu trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh khu vực phía Bắc”.

Và mới đây, những đóng góp của cô Hoàng Ngọc Anh tiếp tục được ghi nhận bằng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ có thành tích xuất sắc, tiêu biểu trong thực hiện Chỉ thị số 05-CT/TW của Bộ Chính trị.

Với cô, mỗi ngày đến trường vẫn bắt đầu bằng những công việc quen thuộc, bằng sự tận tâm và trách nhiệm: một tiết học, một cuộc trao đổi chuyên môn, một học sinh cần được hướng dẫn, một đồng nghiệp cần được sẻ chia. Những việc làm bình dị ấy nối tiếp nhau qua năm tháng, trở thành cách cô sống, cách cô làm nghề và cũng là cách cô lặng thầm gieo những “hạt giống” tốt đẹp cho tương lai.