Tòa soạn châu Âu bị đe dọa đánh bom giữa hỗn loạn hàng không

Bên trong đài phát thanh truyền hình công cộng RTE của Ireland. Ảnh : Wikimedia Commons

Các tòa soạn tại Ireland và Bulgaria ngày 6/11 nhận được thư điện tử đe dọa đánh bom từ một người tự xưng là Mikhail Andropov. Người gửi tuyên bố đứng sau làn sóng cảnh báo đánh bom giả đang lan rộng, gây gián đoạn hoạt động hàng không tại nhiều quốc gia châu Âu.

Theo truyền thông phương Tây, các thư đe dọa được gửi tới đài truyền hình Nova TV của Bulgaria và đài phát thanh truyền hình công cộng RTE của Ireland. RTE đã phải sơ tán nhân viên khỏi trụ sở để đảm bảo an toàn. Đài truyền hình Sky của Anh cũng xác nhận nhận được một cảnh báo an ninh.

Các thư điện tử mang tiêu đề "Thông điệp gửi phương Tây", trong đó người gửi mô tả những lời đe dọa hiện tại là bước mở đầu cho một loạt cuộc tấn công nhằm vào các phương tiện giao thông trên khắp châu Âu.

Tuy nhiên, truyền thông chưa thể xác minh danh tính người gửi, nguồn gốc các thư điện tử cũng như liệu chúng có liên quan đến cùng một đối tượng hoặc nhóm đứng sau những lời đe dọa nhắm vào hàng chục chuyến bay kể từ ngày 3/11 hay không. Đến nay, lực lượng chức năng chưa phát hiện thiết bị nổ nào và toàn bộ máy bay liên quan đều hạ cánh an toàn.

Hàng loạt chuyến bay phải thay đổi hành trình

Làn sóng đe dọa đánh bom tiếp tục gây xáo trộn hoạt động hàng không châu Âu trong ngày 6/11. Bộ trưởng Quốc phòng Hungary Romulusz Ruszin-Szendi cho biết các tiêm kích nước này đã hộ tống một số máy bay dân dụng đi qua không phận Hungary sau khi xuất hiện cảnh báo an ninh.

Các chuyến bay bị ảnh hưởng gồm một máy bay từ Brussels đến Sofia và những chuyến bay từ Prague đến Bucharest và Cyprus. Đây là một trong những dấu hiệu đáng chú ý khi NATO lần đầu được ghi nhận tham gia ứng phó với chuỗi sự việc. Theo ông Ruszin-Szendi, liên minh quân sự này đã yêu cầu triển khai tuần tra trên không gần khu vực biên giới Hungary - Romania.

Tại Đan Mạch, cảnh sát cho biết sân bay Copenhagen nhận được các lời đe dọa nhắm vào hoạt động giao thông hàng không. Tuy nhiên, nhà chức trách nhận định không có nguy hiểm đối với hành khách. Đại diện sân bay khẳng định hoạt động khai thác vẫn diễn ra bình thường.

Cảnh sát Czech ghi nhận cảnh báo đánh bom nhắm vào 9 chuyến bay khởi hành từ hoặc hạ cánh xuống sân bay Prague. Dù vậy, đại diện sân bay cho biết chưa có chuyến bay nào bị hủy vì sự việc.

Tại Italy, một nguồn tin từ cơ quan quản lý sân bay cho biết chuyến bay của hãng Wizz Air từ Prague đến Rome đã phải chuyển hướng và hạ cánh xuống Venice. Trong khi đó, Pháp thông báo ghi nhận thêm 4 lời đe dọa đánh bom nhắm vào các máy bay hoạt động trong không phận nước này. Tất cả đều hạ cánh an toàn.

Một chuyến bay của Ryanair từ Rome đến Lisbon cũng hạ cánh theo đúng lịch trình.

Quy mô các vụ việc đang có xu hướng gia tăng. Trong ngày 3/11, khoảng 6 chuyến bay bị ảnh hưởng ở những mức độ khác nhau. Đến ngày 5/11, con số vượt 20 chuyến, trong đó một số máy bay buộc phải hạ cánh ngoài kế hoạch hoặc được tiêm kích hộ tống đến điểm đến.

Các chuyên gia an ninh nhận định những lời đe dọa có nhiều dấu hiệu của một cuộc tấn công hỗn hợp được phối hợp trên diện rộng. Tuy nhiên, họ cũng không loại trừ khả năng một số cá nhân đang bắt chước hành vi này hoặc thực hiện các lời đe dọa vì mâu thuẫn riêng.

Châu Âu lo ngại chiến tranh tâm lý

Những cảnh báo đánh bom xuất hiện trong bối cảnh nhiều quốc gia châu Âu liên tiếp ghi nhận các vụ phá hoại và âm mưu phá hoại nhằm vào cơ sở hạ tầng thiết yếu.

Các mục tiêu từng bị nhắm tới bao gồm trạm biến áp điện tại Đức, cơ sở liên quan đến quốc phòng ở khu vực Baltic, hệ thống tủ đông tại các siêu thị ở Pháp và một số địa điểm khác, cùng sân bay Leipzig của Đức.

Dù chưa quốc gia nào chính thức quy trách nhiệm cho làn sóng đe dọa mới nhất, nhiều quan chức châu Âu cho rằng các sự việc có thể nằm trong một chiến dịch gây bất ổn liên quan đến sự ủng hộ của phương Tây dành cho Ukraine trong cuộc xung đột với Nga.

Theo nhận định của các quan chức này, những hoạt động gây rối dạng chiến tranh hỗn hợp thường có chi phí thấp, dễ phủ nhận trách nhiệm và khó bị xem là hành động quân sự trực tiếp, qua đó hạn chế nguy cơ kích hoạt phản ứng quân sự từ đối phương. Moskva nhiều lần bác bỏ cáo buộc liên quan đến các hoạt động phá hoại tại châu Âu.

Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares nhận định châu lục này dường như đang đối mặt với một hình thức gây hấn hỗn hợp và chiến tranh tâm lý.

Phát biểu trên đài truyền hình quốc gia TVE, ông Albares cho rằng dù cần thêm thời gian để xác định chính xác bản chất các sự việc, việc nhiều vụ việc có phương thức hoạt động tương tự liên tiếp xảy ra trên khắp châu Âu khó có thể chỉ là sự trùng hợp.

"Giả định hợp lý nhất là chúng ta đang đối mặt với một nỗ lực gây hấn hỗn hợp và một hình thức chiến tranh tâm lý", ông nói, đồng thời cảnh báo châu Âu cần chuẩn bị cho những thách thức tương tự trong thời gian tới.

Nhóm cực hữu bị nhắc tên trong các thư đe dọa

Trước đó một ngày, các hãng hàng không và sân bay tại Italy cũng nhận được thư điện tử đe dọa đánh bom, được cho là gửi dưới danh nghĩa một nhóm vận động của Nga đã bị cấm hoạt động.

Theo một nguồn tin tại sân bay Italy, các thư này được gửi tới một số hãng hàng không và đơn vị khai thác sân bay tại Rome và Milan, với người gửi tự nhận là thành viên của "Male State", phong trào cực hữu chống nữ quyền bị Nga cấm hoạt động.

Male State được thành lập năm 2016 bởi blogger người Nga Vladislav Pozdnyakov. Tuy nhiên, ông Pozdnyakov khẳng định tổ chức này không còn tồn tại và hoàn toàn không liên quan đến những lời đe dọa nói trên.

Truyền thông phương Tây cho biết chưa thể xác minh danh tính người gửi các thư điện tử hoặc xác định liệu nhóm này có thực sự liên quan đến vụ việc hay không.

Việc các cảnh báo đánh bom liên tiếp xuất hiện tại sân bay, hãng hàng không và nay lan sang cả các cơ quan truyền thông đang đặt ra thách thức lớn đối với hệ thống an ninh châu Âu. Trong khi chưa có bằng chứng về thiết bị nổ thực tế, tần suất và phạm vi các vụ việc khiến giới chức lo ngại những hành động gây rối có thể tiếp tục mở rộng sang nhiều lĩnh vực dân sự khác.