Tồn kho dầu toàn cầu có nguy cơ xuống mức đủ dùng cho 100 ngày

Theo ước tính từ ngân hàng Goldman Sachs, tổng lượng tồn trữ dầu thế giới đã giảm xuống chỉ còn đủ dùng cho 98 ngày - Ảnh minh họa

Tốc độ suy giảm kỷ lục và giới hạn "đỏ" của IEA

Theo ước tính mới nhất từ ngân hàng Goldman Sachs, tổng lượng tồn trữ dầu thô toàn cầu (bao gồm cả dự trữ thương mại và dự trữ chiến lược quốc gia) đang sụt giảm nghiêm trọng. Cụ thể, lượng tồn kho đã giảm từ mức đủ đáp ứng nhu cầu trong 101 ngày (ghi nhận vào cuối tháng 4) xuống chỉ còn 98 ngày vào cuối tháng 5.

Tốc độ giảm tồn trữ của các kho dự trữ đang ở mức báo động. Báo cáo của Goldman Sachs cho thấy chỉ số trung bình trong tháng 5 đã lập kỷ lục ở mức 8,7 triệu thùng/ngày.

Nếu bóc tách chi tiết qua dữ liệu vệ tinh, lượng "tồn trữ nhìn thấy được" dự kiến chỉ còn tương đương 73 ngày tiêu thụ vào cuối tháng 5. Con số này thậm chí còn thấp hơn mức đáy 74 ngày của năm 2025, đánh dấu mức thấp nhất kể từ khi dữ liệu bắt đầu được công bố vào năm 2018. Khi cộng gộp với khoảng 25 ngày "tồn trữ không nhìn thấy được" (chủ yếu từ các nước ngoài khối Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD), tổng lượng tồn trữ thế giới mới chạm mốc 98 ngày.

Điều đáng lo ngại là quỹ đạo này đang tiến rất sát đến lằn ranh đỏ 90 ngày – mức dự trữ và nhập khẩu tối thiểu mà Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) bắt buộc đối với các quốc gia thành viên nhằm đảm bảo an ninh năng lượng.

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng cạn kiệt này bắt nguồn từ sự phong tỏa tại eo biển Hormuz. Dù đã xuất hiện những kỳ vọng về việc tuyến đường thủy huyết mạch này sẽ mở cửa trở lại nhưng thực tế cho thấy số lượng tàu chở dầu qua lại vẫn rất nhỏ giọt. Sự bế tắc này đang thổi bay hơn 10 triệu thùng dầu/ngày khỏi chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bà Yulia Zhestkova, Trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa tại Goldman Sachs cảnh báo, ngay cả khi giao thông qua eo biển Hormuz được khôi phục tức thì, hệ thống vận tải biển vẫn sẽ mất ít nhất vài tuần để bình thường hóa. Do đó, lượng dự trữ dầu thô chắc chắn sẽ tiếp tục xu hướng giảm cho đến cuối tháng 6.

Hiện tại, giá dầu thế giới đang giao dịch dưới ngưỡng 100 USD/thùng (giảm từ mức đỉnh 119 - 120 USD/thùng ghi nhận vào đầu tháng 3 – mức cao nhất kể từ năm 2022). Nguyên nhân hạ nhiệt một phần nhờ nỗ lực điều phối xả kho dự trữ chiến lược của IEA bắt đầu từ ngày 11/3, kết hợp với những thông tin tích cực về lệnh ngừng bắn.

Tuy nhiên, ông Masato Maruyama, Giám đốc điều hành tại Goldman Sachs lưu ý rằng thị trường đang ngày càng nhận thức rõ sự sụt giảm tồn kho này: "Nếu xu hướng tiếp tục, có khả năng giá dầu thô sẽ tăng vọt vào một thời điểm nào đó."

Bài toán kiềm chế nhu cầu

Nhiều chuyên gia nhận định, thế giới đang dùng "kho lương dự trữ" để câu giờ, nhưng chiến lược này bộc lộ nhiều lỗ hổng rủi ro.

"Thị trường dầu mỏ toàn cầu đã có thể kéo dài thời gian bằng cách nhanh chóng làm giảm lượng tồn kho, nhưng điều này không thể tiếp tục mãi mãi," ông Ken Koyama, nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Kinh tế Năng lượng Nhật Bản phân tích.

Ông Koyama cũng chỉ ra một rủi ro tiềm ẩn: Lượng tồn kho trên danh nghĩa không hoàn toàn phản ánh lượng dầu thực tế có thể sử dụng ngay. Dầu thô dự trữ lâu ngày có thể bị suy giảm chất lượng. Thêm vào đó, khi lượng dầu trong bể chứa cạn dần, các rào cản vật lý sẽ khiến việc bơm hút xả kho trở nên vô cùng khó khăn.

Trước sức ép cạn kiệt nguồn cung, trọng tâm của thế giới hiện nay buộc phải chuyển sang các biện pháp kiềm chế nhu cầu tiêu thụ.

Theo thống kê của IEA, đã có 54 quốc gia và khu vực kích hoạt các biện pháp tiết kiệm năng lượng khẩn cấp, trong đó các nước châu Á phụ thuộc vào dầu mỏ đang đi đầu. Điển hình, vào ngày 10/5, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi đã phát động chiến dịch tiết kiệm dầu thô quy mô lớn, ưu tiên chính sách làm việc tại nhà và hạn chế di chuyển ra nước ngoài trong vòng 1 năm tới.