Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Yêu cầu phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong kỷ nguyên mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Hội nghị - Ảnh: TTXVN

Đây là bước phát triển mới trong tư duy đối ngoại của Đảng phù hợp với yêu cầu khách quan của đất nước trong bối cảnh thế giới đang biến đổi sâu sắc.

Nghị quyết số 06-NQ/TW của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV đã xác lập những định hướng lớn nhằm phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại trong bảo vệ Tổ quốc, tạo dựng môi trường hòa bình, huy động nguồn lực phát triển và nâng cao vị thế Việt Nam trong kỷ nguyên mới.

Trong lịch sử dân tộc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đối nội và đối ngoại luôn song hành, bổ trợ cho nhau. Từ những bài học bang giao của cha ông đến tư tưởng ngoại giao của Chủ tịch Hồ Chí Minh, sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước luôn gắn liền với khả năng kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại.

Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn đặt cách mạng Việt Nam trong mối liên hệ với khu vực và thế giới, kết hợp nhuần nhuyễn sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng. Bác Hồ đã dạy "sau vấn đề phòng thủ, ngoại giao là điều cần yếu cho một quốc gia độc lập".

Bước vào giai đoạn phát triển mới, khi mục tiêu đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 đặt ra những yêu cầu rất cao đối với phát triển đất nước, đối ngoại tiếp tục được kỳ vọng trở thành một trong những động lực quan trọng góp phần hiện thực hóa khát vọng đó.

ĐỐI NGOẠI TRỞ THÀNH NHIỆM VỤ TRỌNG YẾU, THƯỜNG XUYÊN

Một trong những điểm mới có ý nghĩa đặc biệt quan trọng của Nghị quyết 06 là lần đầu tiên đối ngoại được xác định là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” bên cạnh quốc phòng và an ninh. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đây là bước phát triển lớn trong tư duy lãnh đạo của Đảng, phản ánh nhận thức ngày càng đầy đủ hơn về vai trò của đối ngoại trong điều kiện mới.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, thế giới đang chứng kiến những biến động lớn chưa từng có kể từ sau Chiến tranh thế giới thứ hai. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn diễn biến phức tạp; các thách thức về an ninh truyền thống và phi truyền thống gia tăng; sự phát triển nhanh chóng của khoa học công nghệ đang làm thay đổi tương quan sức mạnh và phương thức cạnh tranh giữa các quốc gia.

Trong bối cảnh đó, những quốc gia không chủ động thích ứng sẽ đối mặt với nguy cơ tụt hậu, trong khi những quốc gia có tầm nhìn chiến lược và khả năng tận dụng thời cơ sẽ có cơ hội bứt phá.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh công tác đối ngoại trong thời gian tới tập trung vào 5 định hướng lớn - Ảnh: TTXVN

Đối với Việt Nam, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh phát triển đất nước không thể tách rời môi trường khu vực và quốc tế. Vì vậy, đối ngoại không chỉ là công cụ xử lý quan hệ với bên ngoài mà còn trở thành một phương thức quan trọng để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; nhận diện, ngăn ngừa và hóa giải các nguy cơ xung đột, khủng hoảng ngay từ nơi xuất phát.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết Nghị quyết 06-NQ/TW đã cụ thể hóa đường lối đối ngoại Đại hội XIV với 5 luận điểm lớn mang tính định hướng tư tưởng. Trong đó, lần đầu tiên đối ngoại được xác định là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên; phải dựa trên nền tảng tự chủ chiến lược và tự cường; lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm mục tiêu tối thượng; đồng thời khẳng định đối ngoại là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân với ba trụ cột: đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân.

TỪ BẢO VỆ KHÔNG GIAN PHÁT TRIỂN ĐẾN KIẾN TẠO NĂNG LỰC PHÁT TRIỂN QUỐC GIA

Nếu trước đây đối ngoại tập trung tạo dựng môi trường hòa bình, bảo vệ không gian phát triển và mở rộng quan hệ hợp tác thì trong giai đoạn mới, đối ngoại được đặt trong sứ mệnh rộng lớn hơn: góp phần kiến tạo năng lực phát triển quốc gia.

Trong bài phát biểu quán triệt Nghị quyết số 06-NQ/TW ngày 19/5/2026 của Bộ Chính trị về triển khai đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ rõ yêu cầu chuyển từ “ngoại giao bảo vệ không gian phát triển” sang “ngoại giao kiến tạo năng lực phát triển quốc gia”; từ “hội nhập thị trường” sang “kiến tạo thị trường”; từ “tham gia luật chơi” sang “góp phần định hình luật chơi”.

Những định hướng đó phản ánh sự chuyển đổi quan trọng trong tư duy hội nhập quốc tế của Việt Nam. Trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo đang trở thành những động lực phát triển quan trọng của thế giới, đối ngoại cần chủ động mở ra các không gian hợp tác mới, kết nối đất nước với các trung tâm công nghệ, đổi mới sáng tạo và tri thức hàng đầu.

Hội nghị quán triệt Nghị quyết của Bộ Chính trị về đường lối đối ngoại Đại hội XIV của Đảng - Ảnh: TTXVN

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh 5 định hướng lớn, trong đó có củng cố “vành đai an ninh - phát triển”, ưu tiên quan hệ với các nước láng giềng, củng cố đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN; chuyển trọng tâm từ thu hút sang chọn lọc nguồn lực, tập trung FDI công nghệ cao, ngoại giao công nghệ, chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và các lĩnh vực mới nổi.

Đối ngoại phải trở thành một động lực mở ra không gian phát triển mới, góp phần thực hiện mục tiêu đưa Việt Nam trở thành nước phát triển, thu nhập cao vào năm 2045.

Đối ngoại không chỉ dừng lại ở việc thu hút nguồn lực mà theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phải góp phần lựa chọn và nâng cao chất lượng các nguồn lực phục vụ phát triển. Đó là thu hút đầu tư công nghệ cao, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, mở rộng hợp tác về trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số, công nghệ lượng tử, khoáng sản chiến lược và các lĩnh vực mới nổi khác.

Cùng với đó là yêu cầu đa dạng hóa thị trường, đối tác và chuỗi cung ứng; tận dụng hiệu quả các hiệp định thương mại tự do; khai thác các nguồn tài chính mới phục vụ tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Điểm đáng chú ý là Nghị quyết không chỉ đặt ra mục tiêu phát triển cho riêng Việt Nam mà còn hướng tới việc nâng cao khả năng tham gia của Việt Nam vào quá trình xây dựng các quy tắc, tiêu chuẩn và cơ chế hợp tác quốc tế trong những lĩnh vực mới. Điều đó thể hiện khát vọng vươn lên mạnh mẽ của đất nước trong kỷ nguyên mới.

NÂNG TẦM VỊ THẾ QUỐC GIA VÀ XÂY DỰNG NỀN NGOẠI GIAO TOÀN DIỆN

Một nội dung quan trọng khác của Nghị quyết 06 là yêu cầu nâng tầm vị thế Việt Nam tương xứng với bề dày lịch sử, bản sắc văn hóa, tiềm lực kinh tế và vai trò chính trị ngày càng gia tăng của đất nước.

Theo tinh thần Nghị quyết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định đối ngoại trong giai đoạn mới không chỉ nhằm bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc mà còn là phương thức thể hiện bản lĩnh, bản sắc và tầm vóc Việt Nam trên trường quốc tế; lan tỏa những giá trị tốt đẹp của dân tộc, tạo dựng niềm tin, sự tôn trọng và ảnh hưởng của Việt Nam trong cộng đồng quốc tế.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh Nghị quyết số 06-NQ/TW có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, là một trong những Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị - Ảnh: TTXVN

Đó cũng là yêu cầu để Việt Nam tham gia sâu rộng hơn vào nền chính trị thế giới, nền kinh tế quốc tế và nền văn minh nhân loại; tích cực đóng góp vào các nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong các lĩnh vực như gìn giữ hòa bình, ứng phó biến đổi khí hậu, bảo đảm an ninh lương thực, phát triển bền vững và giải quyết các thách thức toàn cầu.

Trong khu vực, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý Nghị quyết tiếp tục khẳng định ưu tiên đối với quan hệ với các nước láng giềng, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu củng cố đoàn kết, thống nhất và vai trò trung tâm của ASEAN; chủ động đề xuất các sáng kiến thúc đẩy hợp tác trong ASEAN và cùng ASEAN phát triển vững mạnh.

Đặc biệt, đối ngoại phải hướng tới phục vụ người dân. Lợi ích quốc gia - dân tộc được đặt ở vị trí cao nhất nhưng người dân mới là trung tâm của mọi chính sách. Mọi nỗ lực đối ngoại, hội nhập quốc tế cuối cùng đều phải hướng tới mục tiêu nâng cao đời sống vật chất, tinh thần và hạnh phúc của nhân dân.

Để thực hiện những mục tiêu đó, Nghị quyết đặt ra yêu cầu xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại và chuyên nghiệp; phát huy sức mạnh tổng hợp của đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; tăng cường sự phối hợp giữa đối ngoại với quốc phòng, an ninh, kinh tế, văn hóa, khoa học và công nghệ.

Cùng với việc hoàn thiện thể chế, tổ chức bộ máy và cơ chế phối hợp, xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại có ý nghĩa quyết định. Đó phải là đội ngũ cán bộ vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng, vừa có trình độ chuyên môn cao, tư duy hiện đại và năng lực tổ chức thực hiện hiệu quả; phát huy tinh thần “6 dám” vì lợi ích quốc gia - dân tộc.

Để triển khai hiệu quả, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tập trung 4 vấn đề lớn: xác định rõ đối ngoại là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị; nhanh chóng cụ thể hóa Nghị quyết thành chương trình, kế hoạch hành động; đổi mới cơ chế phối hợp liên ngành, liên lĩnh vực, giữa Trung ương và địa phương; kiện toàn bộ máy chỉ đạo, phối hợp triển khai Nghị quyết, đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ đối ngoại “vừa hồng vừa chuyên”, có tinh thần “6 dám”.

Từ việc xác định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên đến yêu cầu kiến tạo năng lực phát triển quốc gia và nâng tầm vị thế Việt Nam trên trường quốc tế, Nghị quyết 06-NQ/TW đã thể hiện một bước phát triển mới trong tư duy đối ngoại của Đảng.

Trong kỷ nguyên mới, đối ngoại không chỉ góp phần mở đường cho phát triển mà còn tham gia kiến tạo các điều kiện để đất nước phát triển nhanh và bền vững. Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, đối ngoại sẽ tiếp tục phát huy vai trò tiên phong, đóng góp thiết thực vào mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam hòa bình, độc lập, tự chủ, tự cường, phồn vinh và hạnh phúc.