Tổng Bí thư Tô Lâm: 'Chấm dứt đùn đẩy, né tránh, sợ trách nhiệm'

Tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2025, triển khai công tác năm 2026 của Chính phủ và chính quyền địa phương sáng 8-1, Tổng Bí thư Tô Lâm trong phát biểu chỉ đạo đã thay mặt lãnh đạo Đảng và Nhà nước hoan nghênh, ghi nhận, chúc mừng, biểu dương Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các cấp ủy đảng, chính quyền, đoàn thể, cộng đồng doanh nghiệp, cán bộ, đảng viên, đồng bào, chiến sỹ cả nước và kiều bào ta ở nước ngoài về những nỗ lực phấn đấu và những kết quả, thành tích đã đạt được trong năm 2025 cũng như giai đoạn 2021-2025.

Đổi mới căn bản tư duy phát triển

Tổng Bí thư nhấn mạnh năm 2026 đánh dấu khởi đầu một giai đoạn phát triển mới, gắn với triển khai Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 2026-2030.

Đây là năm rất quan trọng định hình mô hình phát triển và quỹ đạo tăng trưởng dài hạn của đất nước. Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên là rất thách thức. Bởi trong bối cảnh các động lực tăng trưởng truyền thống suy giảm, những hạn chế về năng suất, chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh bộc lộ rõ, cách làm cũ không còn đáp ứng yêu cầu mới.

Vì vậy, giai đoạn tới đòi hỏi đổi mới căn bản tư duy phát triển, phương thức quản trị và phân bổ nguồn lực, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, với cải cách đủ sâu, đủ mạnh, đủ quyết liệt. Trên tinh thần đó, chúng ta vừa phải giải quyết hiệu quả các vấn đề trước mắt để tạo đà tăng trưởng, vừa thực hiện các cải cách chiến lược, dài hạn để chuyển đổi mô hình phát triển.

Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu cải cách mạnh mẽ môi trường đầu tư. Ảnh: VGP

Về phương hướng, nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, Tổng Bí thư đề nghị tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn, bất cập của thể chế để khơi thông nguồn lực đang bị ách tắc; cần chuyển mạnh và thực chất từ tư duy “quản lý” sang “kiến tạo phát triển", bảo đảm mỗi việc có một đầu mối chịu trách nhiệm, chấm dứt đùn đẩy, né tránh; nếu chậm tháo gỡ sẽ kìm hãm tăng trưởng ngay từ đầu nhiệm kỳ.

Song song đó là quyết tâm giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn; điều hành tài khóa-tiền tệ phối hợp chặt chẽ, linh hoạt, kỹ trị dựa trên nguyên tắc thị trường, tránh lạm dụng biện pháp hành chính. Đồng thời, điều hành lãi suất, tỉ giá phù hợp; tái cơ cấu tín dụng vào sản xuất kinh doanh và lĩnh vực ưu tiên, hạn chế đầu cơ và hoạt động phi sản xuất.

Tổng Bí thư Tô Lâm cũng yêu cầu tiếp tục cải thiện mạnh mẽ môi trường đầu tư, kinh doanh; mở rộng phân cấp, phân quyền, rà soát để cắt giảm các thủ tục, tạo không gian quyết định và chịu trách nhiệm lớn hơn cho cán bộ, công chức. Ông lưu ý giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; dứt khoát từ bỏ tư duy “không quản được thì cấm", bảo vệ nghiêm ngặt quyền tài sản, quyền tự do kinh doanh.

Tuyệt đối không được lợi dụng thanh tra, kiểm tra, điều tra để sách nhiễu người dân, doanh nghiệp; chủ động, đổi mới công tác thông tin, tuyên truyền và dân vận, phát huy các phong trào thi đua yêu nước, tăng cường đồng thuận xã hội...

Cạnh đó là ổn định và làm lành mạnh các thị trường trọng yếu của nền kinh tế, tôn trọng đầy đủ các quy luật của kinh tế thị trường cạnh tranh, quy luật cung - cầu, quy luật giá cả...; xử lý tận gốc các yếu kém của tổ chức tín dụng, tình trạng sở hữu chéo, sở hữu ngầm, cho vay quan hệ.

Nghiên cứu cơ chế giải thể có kiểm soát đối với ngân hàng yếu kém, cho phép thành lập ngân hàng mới, tổ chức tài chính vi mô, nhằm nâng cao tính cạnh tranh, an toàn và đa dạng của hệ thống tài chính.

Nâng cao năng lực thực thi của bộ máy

Tổng Bí thư nhấn mạnh xây dựng hệ thống hạ tầng chiến lược hiện đại, đồng bộ, tạo nền tảng cho năng lực cạnh tranh quốc gia. Tập trung nguồn lực cho các dự án hạ tầng chiến lược, mang tính đột phá, đặc biệt là giao thông trục quốc gia, đường sắt, cảng hàng không, cảng biển, năng lượng và hạ tầng số, năm 2026 phải tạo chuyển biến rõ rệt về tiến độ.

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại hội nghị. Ảnh: VGP

Đồng thời, bảo đảm an ninh năng lượng, nhất là năng lượng sạch, tuyệt đối không để thiếu điện; khẩn trương triển khai các dự án năng lượng quan trọng. Đáng chú ý, cần đẩy mạnh hạ tầng số thế hệ mới, phủ rộng 5G, nghiên cứu 6G, phát triển trung tâm dữ liệu và từng bước tham gia sâu vào chuỗi giá trị công nghệ cao, phấn đấu khởi công dự án sản xuất chíp bán dẫn. Xác định lộ trình để Việt Nam gia nhập nhóm quốc gia dẫn đầu về chất lượng hạ tầng viễn thông và độ phủ sóng 5G.

Đổi mới mạnh mẽ cách thức triển khai đầu tư công theo hướng dẫn dắt phát triển, lan tỏa và kích hoạt kéo theo nguồn lực tư nhân, qua đó phấn đấu giảm ICOR xuống 4 trong giai đoạn tới.

Tổng Bí thư còn nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực thực thi của bộ máy trong điều kiện phân cấp, phân quyền mạnh mẽ. Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng mặt bằng kỹ năng của toàn xã hội; cần gắn chặt thẩm quyền với nguồn lực và trách nhiệm giải trình, bảo đảm sự thông suốt trong điều hành từ Trung ương đến cơ sở.

Đặc biệt, cần tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, siết chặt kỷ cương, kỷ luật hành chính, chấm dứt tình trạng né tránh, sợ trách nhiệm; hoàn thiện cơ chế đánh giá cán bộ, thay thế cán bộ, trọng dụng cán bộ có năng lực tốt.

Thực hiện nghiêm Kết luận 226 của Ban Bí thư về việc chấn chỉnh lề lối làm việc, nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị; đồng thời tháo gỡ các vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tập trung nâng cao năng lực cán bộ, đảng viên cấp cơ sở, đặc biệt là xã, phường, đặc khu.

Ông cũng gợi ý nên lấy năm 2026 là “năm nâng cao chất lượng cán bộ cơ sở”; có giải pháp khai thác tài sản công đang bị lãng phí, và xử lý trụ sở công dôi dư sau sắp xếp, qua đó nâng cao tính chủ động, tự chủ và hiệu quả quản trị của bộ máy nhà nước.

Vận hội mới chỉ thành hiện thực khi hành động

Sau khi lưu ý về chiến lược giáo dục-đào tạo, Tổng Bí thư Tô Lâm yêu cầu chú trọng phát triển toàn diện, đồng bộ các lĩnh vực văn hóa, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân và bảo đảm an sinh xã hội; tiếp tục bảo tồn, tôn tạo và phát huy các giá trị văn hóa dân tộc. Đồng thời phát triển công nghiệp văn hóa với trọng tâm là điện ảnh, du lịch văn hóa và nghệ thuật biểu diễn, coi đây là một mũi nhọn kinh tế mới.

Triển khai hiệu quả các giải pháp đột phá về bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân theo tinh thần Nghị quyết 72 của Bộ Chính trị; phấn đấu hoàn thành trên 110.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2026, về đích sớm mục tiêu 1 triệu căn vào năm 2028; hoàn thành 248 trường liên cấp tại các xã biên giới.

Cùng với yêu cầu chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên, môi trường… Tổng Bí thư đề nghị, củng cố vững chắc quốc phòng, an ninh, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa, tạo môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước. Tiếp tục xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, thế trận phòng thủ quân khu, khu vực vững chắc; phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ, lưỡng dụng, hiện đại, nâng cao sức mạnh tổng hợp của lực lượng vũ trang.

Cùng với đó, bảo đảm an ninh, an toàn tuyệt đối các sự kiện chính trị trọng đại, nhất là Đại hội XIV của Đảng và bầu cử Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Tăng cường bảo vệ bí mật nhà nước, đặc biệt trên không gian mạng và trong chuyển đổi số; đẩy mạnh ngoại giao kinh tế, ngoại giao công nghệ, kết hợp chặt chẽ quốc phòng-an ninh với phát triển kinh tế.

Các cơ quan, đơn vị chuẩn bị tốt để tổ chức thành công Hội nghị APEC 2027; tiếp tục làm tốt công tác bảo hộ công dân, thúc đẩy ngoại giao văn hóa, ngoại giao nhân dân, ngoại giao khoa học và công nghệ...

Khẳng định những nỗ lực của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân trong những năm qua, Tổng Bí thư Tô Lâm nói vận hội mới đang mở ra nhưng thời cơ chỉ trở thành hiện thực bằng nỗ lực và hành động. Ông tin tưởng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương sẽ cùng toàn Đảng, toàn dân, toàn quân tiếp tục đoàn kết, đồng lòng, hành động quyết liệt với trách nhiệm cao nhất, hoàn thành thắng lợi các mục tiêu và nhiệm vụ năm 2026 và những năm tiếp theo.

Nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế

Phát biểu đáp từ và kết luận Hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính khẳng định Chính phủ nghiêm túc tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm.

Với các chỉ đạo của Tổng Bí thư, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương cần quán triệt tinh thần "đã nỗ lực rồi thì nỗ lực hơn nữa; đã quyết tâm rồi thì quyết tâm cao hơn nữa; đã cố gắng rồi thì cố gắng hơn nữa, đã hiệu quả rồi thì hiệu quả hơn nữa".

Thủ tướng nhấn mạnh đù khó khăn đến mấy, Đảng đã chỉ đạo, Chính phủ đã thống nhất, Quốc hội đồng tình, Nhân dân ủng hộ, Tổ quốc mong đợi, bạn bè giúp đỡ thì chỉ bàn làm, không bàn lùi. Tư tưởng phải thông, tư duy phải thay đổi, công việc phải đổi mới.

Nguồn lực bắt nguồn từ tư duy và tầm nhìn, động lực bắt nguồn từ sáng tạo và đổi mới, sức mạnh bắt nguồn từ nhân dân và doanh nghiệp; coi trọng thời gian, đề cao trí tuệ và quyết đoán đúng lúc là những bài học kinh nghiệm rất quan trọng.

CHÂN LUẬN