Tổng Công ty Phát điện 3 (PGV): Lợi nhuận phụ thuộc biến động tỷ giá, nợ phải thu khách hàng phình to lên hơn 11.000 tỷ đồng
Dù ghi nhận kết quả lợi nhuận năm 2025 tăng đột biến, bức tranh tài chính của EVNGENCO3 bộc lộ sự phụ thuộc lớn vào các yếu tố ngoại sinh như chênh lệch tỷ giá, trong khi dòng tiền thực tế bị chiếm dụng khi khoản phải thu từ hoạt động bán điện gia tăng đáng kể.
Chất lượng lợi nhuận chịu tác động lớn từ hạch toán tỷ giá
Báo cáo tài chính quý 4/2025 của Tổng Công ty Phát điện 3 (EVNGENCO3, mã chứng khoán: PGV) ghi nhận mức lãi ròng hơn 2.550 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ của cùng kỳ. Tuy nhiên, đi sâu vào cấu trúc lợi nhuận, sự tăng trưởng này không hoàn toàn đến từ hiệu quả sản xuất kinh doanh cốt lõi. Doanh thu thuần trong kỳ tăng 13% chủ yếu nhờ việc hạch toán doanh thu chênh lệch tỷ giá với giá trị lên tới hơn 1.500 tỷ đồng. Nếu loại trừ khoản thu nhập tài chính bất thường này, doanh thu từ hoạt động bán điện thực tế không ghi nhận mức tăng trưởng tương ứng.
Tương tự, việc chi phí tài chính giảm sâu 80% xuống còn 257 tỷ đồng cũng xuất phát từ việc khoản lỗ chênh lệch tỷ giá giảm tới 900 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước. Như vậy, khoản lãi kỷ lục gần 3.700 tỷ đồng lũy kế cả năm 2025 của EVNGENCO3 mang đậm dấu ấn của các bút toán đánh giá lại tỷ giá tiền tệ. Điều này đặt ra vấn đề về tính bền vững của lợi nhuận trong các kỳ tiếp theo nếu các yếu tố vĩ mô về tỷ giá không còn diễn biến thuận lợi, trong khi hoạt động sản xuất điện cơ bản chưa cho thấy sự bứt phá tương xứng.
Áp lực bị chiếm dụng vốn gia tăng
Bên cạnh vấn đề về chất lượng lợi nhuận, cơ cấu tài sản của EVNGENCO3 tại thời điểm cuối năm 2025 cũng cho thấy dấu hiệu dòng tiền bị tắc nghẽn ở khâu thanh toán. Khoản phải thu ngắn hạn của khách hàng, chủ yếu là Công ty Mua bán điện (EPTC), đã tăng vọt 20% so với đầu năm, đạt mức gần 11.300 tỷ đồng. Con số này chiếm tỷ trọng lớn nhất (20%) trong tổng tài sản của doanh nghiệp.
Việc số dư nợ phải thu phình to đồng nghĩa với việc một lượng vốn lớn của doanh nghiệp đang bị đối tác chiếm dụng, không thể đưa vào quay vòng sản xuất hoặc tái đầu tư. Trong bối cảnh tổng tài sản giảm nhẹ, việc gia tăng khoản phải thu khiến chất lượng tài sản suy giảm. Dù doanh nghiệp đã nỗ lực giảm nợ vay tài chính xuống còn khoảng 27.400 tỷ đồng, nhưng áp lực từ việc thu hồi công nợ bán điện vẫn là một thách thức lớn đối với việc quản trị dòng tiền và đảm bảo thanh khoản trong dài hạn.
